Habermetrik
← Ana Sayfa
19 Kasım 2026 21:02
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

İran savaşının yeni cephesi: Irak ve Kürdistan mı?

İran savaşının yeni cephesi: Irak ve Kürdistan mı?
Görsel kaynağı: artigercek.com
⏱️ 9 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • İran savaşı ile birlikte ABD’nin Irak’ta yeni bir yapılanma peşinde olduğu bilinmektedir
  • 10 aya yakındır askeri hava saldırıları ile İran’ı çökertemeyince, bir kara harekâtı için bölgedeki bazı ülke ve güçleri zorlamaktadır
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

İran savaşı ile birlikte ABD’nin Irak’ta yeni bir yapılanma peşinde olduğu bilinmektedir... 10 aya yakındır askeri hava saldırıları ile İran’ı çökertemeyince, bir kara harekâtı için bölgedeki bazı ülke ve güçleri zorlamaktadır.

Bu çerçevede Irak’taki planlarına hız vermiş görünüyorlar Son günlerde yaşanan gelişmeler, ABD ve İsrail’in İran savaşında, Irak’ta yeni bir cephe açmaya çalıştığının işaretlerini veriyor. Irak, 20 yılı aşkın bir süredir ABD ve İran kıskacı altında, iç savaşlar, siyasi-askeri istikrarsızlık ve ekonomik çöküntü ile boğuşan bir ülke.

Bu iki gücün biri ekonominin iplerini, diğeri siyasetin iplerini ellerinde tutuyor. 1-Irak ekonomisinin gelirlerinin%90’nını petrol gelirleri oluşturmaktadır. ABD’nin 2003 işgalinden sonra Irak petrol gelirleri, Irak Merkez bankasının, New York Federal Rezerv Bankası'ndaki hesabına yatırılıyor.

ABD onayı olmadan Irak bu parayı kullanamıyor. Irak ekonomisinin ipleri tamamen ABD’nin elinde bulunuyor. 2-İran, Devrim Muhafızları aracılığıyla desteklediği siyasi örgütlenmeler ve silahlı milis güçler sayesinde Bağdat’ta önemli bir etkiye sahiptir.

Bu güçlerin başında, 40’tan fazla gurubun bir araya gelmesiyle oluşan ve büyük bir kısmı İran ile bağlantılı olan Haşdi Şabi gelmektedir. Siyasi alanda ise Irak'taki Şii partilerin ve İran'a yakın gurupların oluşturduğu en geniş ittifak Koordinasyon Çerçevesi’dir.

Siyasi ve askeri olarak İran etkili olsa da ABD’nin evet demediği birisinin başbakan olması zor. 14 Mayıs 2026'da başbakan olan Ali ez-Zeydi ise mevcut adaylar içerisinde ABD’ye en yakın kişiydi. Bugünkü uygulamaları ile de bunu göstermektedir.

İran savaşı ile birlikte ABD’nin Irak’ta yeni bir yapılanma peşinde olduğu bilinmektedir. Burada asıl amacının İran’ın siyasi ve askeri varlığını tasfiye etmek ve Irak’ı savaşın önemli bir cephesi haline getirmektir. 10 aya yakındır askeri hava saldırıları ile İran’ı çökertemeyince, bir kara harekâtı için bölgedeki bazı ülke ve güçleri zorlamaktadır.

Bu çerçevede Irak’taki planlarına hız vermiş görünüyorlar. ABD’nin Irak’taki bu hazırlıklarını dört başlık altında değerlendirebiliriz: 1. Devlet Dışı Askeri Oluşumların Tasfiyesi: Sürece ilk olarak, devlet dışı silahlı grupların orduya entegre edilmesi ve bunu reddedenlerin tasfiye edilmesi yoluyla İran’ın Haşdi Şabi üzerindeki etkisini kırma hedefiyle başlandı.

Haşdi Şabi bünyesindeki güçlerin önemli bir kısmı silah bırakarak orduya katılmayı kabul etse de 5 grup bu kararı reddetti. Bu grupların en önemlisi olan Ketaib Hizbullah, bölgedeki ABD güçlerine yönelik saldırılarıyla bilinen "Irak'taki İslami Direniş" çatı örgütünün en etkili bileşenidir.

Örgütün ana üsleri ve komuta merkezleri Bağdat’ın güneyindeki Curf el-Sahar (Curf el-Nasr) bölgesinde yer almaktadır. Ayrıca grup, Haşdi Şabi bünyesindeki tugayları aracılığıyla Irak-Suriye sınır hattındaki Anbar vilayetinin batısında bulunan El-Kaim Sınır Kapısı ve çevresinde yoğun olarak konuşlanmıştır.

Bu hat, İran'dan başlayıp Irak üzerinden Suriye ve Lübnan'a uzanan ikmal koridorunun güvenliği açısından kritik bir öneme sahiptir. 2- ABD’nin Irak’taki üsleri İran’ın ve İran yanlısı grupların doğrudan hedefi haline geldi.

Bu güçler üsleri onlarca kez füze, dron ve İHA’larla vurdu. ABD, olası yeni bir çatışmada İran güçlerinin hedefi olmamak için 30 Ekim itibarıyla Irak’taki tüm askeri varlığını geri çekti. 3- Washington yönetimi, Irak’ın İran ile olan tüm ekonomik ilişkilerini kesmesini talep ediyor.

Bu çerçevede ABD Hazine Bakanlığı sınırların kapatılmasını istemiş; Bağdat’ın buna karşı çıkmasının ardından ise yalnızca iki sınır kapısının açık kalmasını önermişti. Başbakan Ali ez-Zeydi, Şii Koordinasyon Çerçevesi ile yaptığı toplantıda bu talebi masaya yatırdı.

Koordinasyon bileşenlerinin önemli bir bölümü bunun mümkün olamayacağını belirtti. Irak yönetimi, 20 Ekim’de Şelemçe ve Çezabe sınır kapılarını bir sonraki duyuruya kadar kapattı; ancak ABD’nin talebi tam olarak karşılanmadı.

Bağdat, süreci sürüncemede bırakarak ABD’deki ara seçimlerin geçmesini bekledi. 4- Trump, İran savaşının başından itibaren Irak Federe Kürdistan’daki (IKYB) ve Rojhelat’taki silahlı Kürt güçlerini bu savaşın kara gücü olarak kullanmak istediğini açıkça ifade etti.

Bu amaçla arka planda çeşitli görüşmelerin yürütüldüğü bilgisi kamuoyuna yansıdı. Ancak Kürt güçleri İran ile herhangi bir savaşa girmeyeceklerini, ABD ve İsrail’in kara gücü olmayacaklarını ilan etti. Başta Trump olmak üzere ABD yetkilileri Kürtlerin bu tutumuna tepki gösterdi ve farklı biçimlerde Kürtleri tehdit etmeye başladı.

ABD’nin IKBY’deki tüm üslerini ve hava savunma sistemlerini çekmesi de Kürtlerin cezalandırılması olarak değerlendirildi. ABD’nin Irak’tan ve Kürtlerden beklentileri yerine gelmeyince tehdit, şantaj ve baskının dozu artmaya başladı.

6 Kasım’da ABD'nin Ankara Büyükelçisi, Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmeden sonra Irak’ta peş peşe çarpıcı gelişmeler yaşanmaya başladı. Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, petrol kaçakçılığı yapıldığı gerekçesi ile Ketaib Hizbullah’tan Curf el-Sahar bölgesini boşaltıp Irak ordusuna devretmesi ültimatomu verdi.

20 Kasım’a kadar da süre tanıdı. 20 Kasım’a kadar Curf el-Sahar bölgesi orduya devredilmez ise askeri müdahalede bulunulacağı belirtildi. Zeydi, Curf el-Sahr'dan petrol kaçakçılığı iddialarını inceleyen komisyonun raporunu gerekçe gösterip, soruşturma kapsamında aralarında vilayet emniyet müdürlüğü, istihbarat, ulusal güvenlik, Haşdi Şabi, Enerji polisi ve petrol boru hatları şirketi yetkililerinin de bulunduğu 9 üst düzey yetkili görevden aldı.

Ayrıca, Musul Havalimanı’ndaki örgüt bağlantılı şirketlerin sözleşmeleri de iptal edildi. Bu gelişmeler üzerine Ketaib Hizbullah sert bir bildiri yayımladı. Bildiride, Başbakan Ali ez- Zeydi’yi 13 milyar dolarlık şaibeli servet biriktirmekle suçlayan örgüt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Dana Gas tarafından işletilen, Kürdistan Bölgesi’ndeki Kor Mor Gaz Sahası’na yapılan saldırıların perde arkasını ifşa etmekle tehdit etti.

"Tüm gizli dosyaları kamuoyuna dökmek istemiyoruz. BAE’den haraç almak amacıyla Kor Mor Gaz Sahası’nın hedef alınması ve bu saldırıların kışkırtılması dosyasını açmak istemiyoruz. Unutmayın ki; camdan evi olanlar, başkasının evine taş atmamalıdır." Irak merkezi hükümeti ile Ketaib Hizbullah arasında gerilimin tırmanması üzerine, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kani başkanlığında bir İran heyeti 18 Kasım’da Bağdat’a bir ziyaret gerçekleştirdi.

Başbakan Zeydi ile görüşen İran heyetinin ayrıca Ketaib ve Haşdi Şabi komutanları ile de görüştüğü bildirildi. Bu ziyaret Irak hükümeti ile İran destekli Ketaib Hizbullah arasındaki gerilimi düşürme girişimi olarak değerlendiriliyor Federe Kürdistan Bölgesinde de önemli gelişmeler yaşanmakta.

Ne ilginçtir ki Ketaib Hizbullah’ın Irak Başbakanlığını suçladığı açıklamasının yapıldığı gün Federe Kürdistan Bölgesi’nin Süleymaniye iline bağlı Çemçemal ilçesinde bulunan Kor Mor Gaz Sahası’na İHA saldırısı düzenlendi. Sahada üretim durdu.

Saldırı ile ilgili Irak Ulusal Güvenlik Teşkilatı Başkanı Basim Bedri'nin Kor Mor gaz tesisine yönelik saldırıya ilişkin "Kürt bir tarafın" parmağı olabilir açıklamasında bulundu. KDP ve KYB bu açıklamayı şiddetle reddettiler.

Kürtlerin tepkisi sonrası Ulusal Güvenlik Teşkilatı açıklamasında düzeltme yaptı. Kor Mor Gaz sahası, Irak’ın en büyük doğalgaz sahasıdır. Bu saha KDP ile KYB arasındaki önemli gerilimlerden biridir. KDP bu sahadan çıkan gazın bir bölümünü kendi bölgesine, oradan da Türkiye’ye aktarmak istiyor.

Ancak hem KYB hem de Irak merkezi hükümeti bugüne kadar buna müsaade etmedi. KDP ve KYB arasındaki diğer bir gerilim alanı ise hükümetin kurulamaması meselesidir. Bu iki Kürt partinin anlaşamaması üzerine IKBY meclisinde çoğunluk sağlanamadığı için uzun süredir hükümet kurulamıyordu.

Geçen haftalarda KDP’nin çeşitli transferler yapması ile meclis toplandı. KYB lideri Bafıl Talabani, partisinin hükümetten çekildiğini açıklayarak, KDP’nin tek taraflı hükümet kurması halinde Süleymaniye merkezli ayrı bir yönetim oluşturabileceklerini belirtti.

Irak Federe Kürdistan Bölgesi'nde KDP ile KYB arasındaki iktidar mücadelesi, 1990’lı yıllardaki iki ayrı yönetim dönemine dönme ihtimalini gündeme getiriyor. İki parti arasındaki gerilim bölgede etkili çeşitli güçlerce de farklı biçimlerde kışkırtılıyor.

Eylül ayında iki partiye bağlı peşmerge güçlerinin tek çatı altında toplanması kararı alınmıştı. Peşmerge birleşmesinin bir siyasi birlikteliğe de yol açabileceği yorumları yapılmaktaydı. Federe Kürdistan bölgesindeki önemli diğer bir gelişme ise 17 Kasım'dan itibaren İran ordusunun, Rojhelat’ta konuşlu PJAK ile PKK’nin Kandil mevzilerine hava saldırıları düzenlemesi oldu.

Görünüşe göre İran, ABD’nin olası bir saldırısına karşı yaptığı hazırlık sürecinde, Kürt güçlerinin ABD safında yer alma ihtimalini ortadan kaldırmak istiyor. Yaşanan tüm bu gelişmeler; ABD’nin olası bir saldırı öncesinde İran’ın "ileri savunma hattı" olarak nitelendirilebilecek Irak’taki güçlerini dağıtmayı, Kürt gruplarını ise çeşitli provokasyon ve şantajlarla savaşın tarafı haline getirmeyi amaçladığını gösteriyor.

Tom Barrack, Suriye’de uyguladığı planın bir benzerini Irak’ta devreye sokmaya çalışıyor. Ancak Irak, Suriye değildir. Örneğin Curf al-Sahar, sıradan bir yerleşim birimi olmanın çok ötesindedir. Bağdat'ı Kerbela ve Anbar vilayetlerine bağlayan kilit ulaşım güzergâhlarının üzerinde konumlanan bu bölge, burayı kontrol eden güce Bağdat üzerinde stratejik bir baskı kurma imkânı tanır.

Bölgenin İnsansız Hava Aracı , dron ve balistik füze üretim tesislerine ev sahipliği yaptığı düşünüldüğünde; olası yeni bir ABD-İran çatışmasında Ketaib Hizbullah’ın devreye girmesiyle buranın Yemen cephesi benzeri bir operasyon merkezine dönüşmesi kuvvetle muhtemeldir. Irak’taki İran yanlısı askeri ve politik yapılar, uzun yıllara dayanan bir hazırlığa ve kurumsallaşmış bir örgütlülüğe sahiptir.

İran; başta petrol ihracatı olmak üzere ABD yaptırımlarının önemli bir kısmını bu yapıların yarattığı imkânlar üzerinden delmektedir. Dolayısıyla Tahran yönetimi, bu alanı kaybetmek bir yana, daha da tahkim etmek için uğraşmaktadır.

Konuya dair, Irak’ta 20 yıla yakın süre İran’ın bölgedeki nüfuzu üzerine çalışmış eski bir Amerikalı istihbarat subayının değerlendirmesi oldukça dikkat çekicidir. Bu uzmana göre sahada yaşananlar bir tiyatrodan ibarettir: Irak merkezi hükümeti, ABD baskısından kurtulmak için bir "operasyon" görüntüsü vermekte; İran ise bu görüntü altında bölgedeki güçlerini yeniden organize etmektedir.

Eski istihbaratçı, yaşanacak sürecin İran destekli güçlerin Irak ordusu üniforması giyip Haşdi Şabi komutanlarıyla yer değiştirmesinden öteye gitmeyeceğini iddia etmektedir. Kürtler meselesine gelince; Kürt güçlerinin ABD, İran, Irak ve Türkiye kıskacında mevcut kazanımlarını korumak ve İran savaşının tarafı haline gelmemek için atacakları en önemli adım, kendi askeri ve siyasi iç birliklerini sağlamak olacaktır.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: artigercek.com
Haber metni ve görseller artigercek.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Siyaset
Yayın: 19 Kasım 2026 21:02 · Kaynak: artigercek.com
Kaynağı Oku ↗