Asırlar boyu tükenmeyecek bir sevdadır ATATÜRK

ÇOK değil, insan ömrünün orta yerinde tamamlanan, fakat asırların sığdırılamadığı bir 57 yıl... Tarihin akışını değiştiren, çökmüş bir imparatorluğun küllerinden yepyeni, modern ve tam bağımsız bir cumhuriyet çıkaran o devasa mücadelenin hikayesi, imparatorluğun en sancılı ve karanlık günlerinde, Selanik'te çalınan ilk çocukluk çanlarıyla başlar.

Henüz adının konulmadığı, fakat kaderinin çoktan çizildiği o ilk yıllarda dünya; sanayi devriminin rüzgarlarıyla sarsılan, büyük devletlerin paylaşıp parçalamak için birbirini kolladığı, hıncahınç dolu bir haritadan ibarettir. O, çocukluk düşlerinden gençlik yıllarına uzanan yolda, imparatorluğun dört bir yanından gelen acı haberlerle büyür.

Manastır Askeri İdadisinde zihninde parlayan aydınlanma meşalesi, Harp Okulu ve Harp Akademisi koridorlarında adeta bir fikri kora dönüşecektir. Vatan denilen toprağın parsel parsel elden gittiği, idarecilerin saray duvarları ardında sessizliğe büründüğü bir dönemde, o ve fikir arkadaşları, kurdukları gizli cemiyetlerde kurtuluşun reçetesini yazmaya başlarlar.

CEPHELERİN TOZU VE MANASTIR’DAN TRİPOLİ’YE UZANAN İLK TESTLER

Askeri dehanın ilk kıvılcımları, imparatorluğun en uç, en sahipsiz topraklarında kendini gösterir. Şam’daki Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin kurulmasından, Selanik’teki İttihat ve Terakki hareketine uzanan süreçte, o artık sadece bir subay değil, düşünen, sorgulayan ve yön veren bir önderdir.

31 Mart Vakası’nda Hareket Ordusu ile İstanbul’a yürüyerek rejimi ve devleti koruyan iradenin tam merkezinde yer alır. Ardından Trablusgarp çöllerinde, İtalyan işgaline karşı yerli halkı örgütleyerek gerilla savaşının en çarpıcı örneklerini sergiler.

Çölün kavurucu sıcağında, gözünden yaralandığı o hastane odası dahi onun azmini kırmaya yetmez; çünkü zihnindeki büyük hedef henüz başındadır. Balkan Savaşları’nın o büyük ve acı trajedisinde, Edirne’nin geri alınmasındaki katkıları ve Sofya’da ateşe militer olarak görev yaptığı yıllarda Avrupa’yı yakından gözlemleme fırsatı, onun geleceğin lideri olarak pişmesini hızlandırır.

Dünya haritasının yeniden çizildiği o büyük 1914 fırtınası kopmak üzereyken, o çoktan gelecekteki hamlelerini planlamaktadır.

ÇANAKKALE’DE YAZILAN KADER VE ANADOLU’YA UZANAN GİZLİ YOLCULUK

1915 yılı, dünya tarihinin akışını değiştirecek bir destana sahne olur. Dünyanın en kudretli donanmaları, boğazın sularını geçip payitahtı ele geçirmek üzere yola çıktığında, Gelibolu yarımadasında "Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum!" diyen o irade, dünyanın tüm hesaplarını altüst eder.

Çanakkale’yi hem denizde hem karada geçilmez kılan bu direniş, yıkılmakta olan bir milletin yeniden ayağa kalkabileceğinin ilk büyük kanıtı olur. Ardından Kafkas Cephesi’nde Muş ve Bitlis’i Rus işgalinden kurtarışı, Suriye-Kanal cephesindeki stratejik geri çekilme hamleleri, onun bir askeri dehadan çok öte, gerçek bir satranç ustası olduğunu gösterir.

Ancak büyük savaş kaybedilmiştir; Mondros Ateşkes Antlaşması ile yurdun dört bir yanı işgal edilmiştir. İstanbul’a döndüğünde, boğazdaki düşman zırhlılarına bakarak söylediği o tarihi söz zihinlere kazınır: "Geldikleri gibi giderler!" Bu bir temenni değil, çelikten bir kararlılıktır.

19 Mayıs 1919 sabahı Samsun’a ayak basan o küçük vapur, sadece bir yolculuğun değil, bir milletin yeniden diriliş destanının ilk perdesidir.

KURTULUŞUN ATEŞİ, ANKARA MECLİSİ VE İÇ AYAKLANMALARIN KANLI GECELERİ

Samsun’dan Havza’ya, Amasya’dan Erzurum ve Sivas kongrelerine uzanan yol, yokuş yukarı, dikenli ve tehlikelerle doludur. İstanbul hükümeti ve padişah tarafından hakkında idam fermanları çıkarılmış, vatan haini ilan edilmiştir.

Başının ödüllendirildiği o karanlık günlerde, o ve inançlı silah arkadaşları, Amasya Genelgesi ile milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağını ilan ederler. 23 Nisan 1920’de Ankara’da açılan Büyük Millet Meclisi, yeni bir devletin doğum sancılarının merkezidir.

Ancak bu doğum, içerideki hainlerin çıkardığı isyanlarla kan gölüne dönecektir. Kuva-yi Seyfiye’den düzenli orduya geçiş sürecinde; Anzavur ayaklanması, Çapanoğlu isyanı, Delibaş Mehmet ve Kuva-yi İnzibatiye gibi doğrudan Ankara’nın varlığını hedef alan kalkışmalar, yeni doğan devleti içeriden vurur.

Bu iç ayaklanmalar bastırılırken, bir yandan da yurdun dört bir yanında suikast girişimleri arka arkaya planlanmaktadır. Batılı devletlerin desteklediği maşalar, bu yeni ve bağımsız hareketin liderini ortadan kaldırmak için fırsat kollamaktadır.

SÜNGÜLERİN GÖLGESİNDE ZAFER VE İZMİR SUİKASTİ GİRİŞİMİ

İçerideki isyanlar bastırıldıktan sonra sıra dış düşmanı denize dökmeye gelir. İnönü’nün karlı tepelerinde kazanılan savunma zaferleri, Sakarya’nın o kanlı ve can pazarı günlerinde "Satıh müdafaası yoktur, uzay müdafaası vardır; o satıh bütün vatandır" emriyle kırılma noktasına ulaşır.

Dumlupınar’da düşmanın çemberi yarılır ve "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!" emriyle 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtuluşu gerçekleşir. Savaş meydanlarında kazanılan bu büyük zafer, barış masasında da tescillenmelidir.

Lozan Barış Antlaşması ile dünyanın süper güçleri, yeni Türk devletinin tapusunu imzalamak zorunda kalır. Ancak yeni rejimin temelleri atılırken tehlikeler bitmemiştir. 1926 yılında İzmir’de, cumhuriyetin kurucu kadrolarını ve liderini yok etmek amacıyla hazırlanan o karanlık suikast planı son anda sonlandırılır.

İttihatçıların eski hesaplaşmaları ve rejim karşıtı odakların ortaklaşa tezgahladığı bu komplo, "Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır" sözüyle tarihe gömülür.

KÜLLERDEN DOĞAN DEVLET, DEVRİMLER VE DÜNYANIN SAYGI DUYDUĞU LİDER

1 Ekim 1923’te Ankara başkent ilan edilir, 29 Ekim 1923’te ise "Türkiye Devletinin hükümet şekli cumhuriyettir" denilerek yeni devlet resmen tescillenir. Artık kılıçların yerine kalem, tebeşir, çekiç ve saban geçmiştir. Halifelik kaldırılmış, saltanat defteri kapatılmış, harf devrimiyle cehalete savaş açılmış, kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilerek dünya devletlerine örnek olunmuştur.

Şapka ve kıyafet kanunlarından medeni kanunun kabulüne, sanayi hamlelerinden demir ağlarla örülen anavatana kadar her alanda devrimler birbirini izler. Dünya ekonomik krizle boğuşurken, Türkiye kendi fabrikalarını kuran, kendi şekerini, dokumasını üreten bir cazibe merkezine dönüşür.

Dıştaki barışçıl politikalar ("Yurtta sulh, cihanda sulh"), onun uluslararası alandaki saygınlığını doruğa çıkarır. Milletler Cemiyeti’ne davet edilişi, dünya liderlerinin ona gönderdiği saygı dolu mektuplar, yıkık bir imparatorluktan modern bir medeniyet yaratan bu adamın küresel çapta nasıl bir hayranlık uyandırdığının kanıtıdır.

DOLMABAHÇE’NİN SESSİZLİĞİ, HASTALIK VE 10 KASIM 1938

Yıllarca süren cepheler, uykusuz geceler, bitmek bilmeyen toplantılar ve sırtındaki ağır sorumluluk, o demirden iradeyi bile yıpratmaya başlar. Vücudu sessizce sinyaller vermektedir; ancak o, Hatay meselesi başta olmak üzere ülkenin dış politikadaki çıkarlarını her şeyin üzerinde tutarak son nefesine kadar çalışmaya devam eder.

Siroz hastalığı ilerlediğinde artık İstanbul’un serin suları ve Dolmabahçe Sarayı’nın odaları onun meskeni olmuştur. Sarayın penceresinden boğaza bakarken, sonbaharın sarı yaprakları dökülmektedir. Ağrılar içerisindeki o son günlerde bile aklı hep memleketin geleceğindedir.

1938 yılının Kasım ayına girildiğinde, bilinci gitgide kapanmaya başlar. Ve tarih 10 Kasım 1938’i gösterdiğinde, saatler sabahın 09:05’ini işaret ederken, Dolmabahçe Sarayı’nda o büyük kalp durur. 57 yıllık bu devasa ömür, gökyüzüne yazılmış bir destan gibi kapanmıştır.

Türkiye yastadır, sokaklar hıncahınç doludur; çünkü millet, sadece bir liderini değil, onun şahsında kendi kaderini yeniden yazan mimarını kaybetmiştir.

İşte o büyük insan Gazi Mustafa Kemal Atatürk bugün beden olarak bizden ayrıldı ama eserleri her geçen zamanda daha da anlam kazanıyor.

Ruhun şad olsun Ata’m.

“Senin naçiz vücudun toprak oldu ama Türkiye Cumhuriyeti Devleti ilelebet payidar kalacaktır”

Saygıyla, minnetle ve rahmetle anıyoruz.

O sabah saat dokuzu beş geçe, yalnız bir odanın perdeleri kapanmadı; koca bir milletin boğazına düğümlenen hıçkırıklar, Boğaz’ın serin sularına karıştı. Yetim kalmış bir çocuğun çaresizliği çöktü memleketin üzerine. Kimi anasını babasını kaybetmiş gibi ağladı, kimi tutunduğu en sağlam dalın kırıldığını hissetti.

Oysa o, kendi sağlığından vazgeçip bir milletin nefes almasını sağlamış, kendi ömrünü eriterek milyonlara yarınlar armağan etmişti. Bugün aldığımız her özgür nefeste, dalgalanan her bayrakta, okullarda çınlayan her çocuk sesinde onun uykusuz gecelerinin ve sızlayan yüreğinin izi var.

Gözleri kapandı belki ama o masmavi bakışları, bu toprağın her karışında, kalbimizin en derin yerinde hiç sönmeyen bir ışık olarak yaşamaya devam ediyor. Özlemin hiç dinmeyecek, emanetin namusumuzdur Ata’m… (Sudi Çandır)