Basit bir düşme bile ciddi sonuç doğurabilir: Osteoporozda risk büyük

Radyo K.İ.’ye konuk olan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Zeynep Cantürk, osteoporozun çoğu zaman kırık oluşana kadar belirti vermediğini söyledi. Cantürk, doğru beslenme ve egzersiz alışkanlıklarının çocukluk çağından itibaren kemik sağlığı açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

Radyo K.İ.’ye konuk olan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı ve Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Zeynep Cantürk, Dünya Osteoporoz Günü kapsamında kemik erimesi süreci, risk faktörleri, doğru beslenme ve güncel tedavi yöntemlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Uzayan yaşam süresiyle birlikte görülme sıklığı artan osteoporozda kemik dokusunun zayıflayarak daha kırılgan hale geldiğini belirten Cantürk, Türkiye’de 50 yaş üzerindeki her dört kişiden birinin bu durumdan etkilendiğini söyledi.

Osteoporozun çoğu zaman kırık meydana gelene kadar belirti vermediğini vurgulayan Prof. Dr. Cantürk, hastalığı “sessiz bir hırsız” olarak tanımladı.

Yaygın inanışın aksine kemik erimesinin tek başına sırt veya boyun ağrısına yol açmadığını belirten Cantürk, ağrının genellikle kemikte kırık geliştiğinde ortaya çıktığını ifade etti.

Dünyada her üç saniyede bir osteoporoza bağlı kırık meydana geldiğine dikkat çeken Cantürk, 50 yaş üzerindeki her üç kadından ve her beş erkekten birinde osteoporoza bağlı kırık görülebildiğini kaydetti.

Hastaların gençlik dönemlerindeki boylarına göre 4 santimetre ve üzerinde kısalma yaşamasının veya omurgada kamburlaşmanın gizli omurga kırığının habercisi olabileceğini belirten Cantürk, kamburluğun yalnızca estetik bir sorun olmadığını söyledi.

Bu deformasyonun akciğer, kalp ve sindirim sistemi organlarını baskılayabileceğini ve yaşam süresini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Osteoporoza bağlı travmalarda el bileği kırıklarının sık görüldüğünü belirten Prof. Dr. Cantürk, en riskli tablolardan birinin ise kalça kırıkları olduğunu söyledi.

Cantürk, kalça kırığı geçiren ileri yaştaki hastaların yaklaşık yüzde 20’sinin ilk iki yıl içinde hayatını kaybettiğine dikkat çekti.

Basit bir hapşırma veya hafif bir düşmeyle bile ciddi kırıkların oluşabileceğini belirten Cantürk, ileri yaştaki hastalarda ek hastalıklar ve yağ embolisi riskinin cerrahi süreçleri zorlaştırabildiğini kaydetti.

Osteoporozun temellerinin genç yaşlarda atıldığını belirten Prof. Dr. Zeynep Cantürk, kemik gelişiminin 20-25’li yaşlara kadar sürdüğünü söyledi.

Bu sürecin yüzde 75’inin genetik, yüzde 25’inin ise beslenme ve fiziksel aktiviteyle ilişkili olduğunu belirten Cantürk, gençlik dönemindeki kemik kazanımını bir “doruk kemik kitlesi” yatırımı olarak tanımladı.

Gençlere sağlıklı beslenme konusunda uyarılarda bulunan Cantürk, paketli gıdalardan uzak durulmasını ve kalsiyum içeren besinlerin tüketilmesini önerdi.

Kuru yemiş, kuru meyve, süt ve süt ürünlerinin tercih edilmesini tavsiye eden Cantürk, asitli ve aşırı kafeinli içeceklerin tüketilmemesi gerektiğini vurguladı.

Hastalığı tetikleyen risk faktörlerine de değinen Cantürk, erken menopoz, genetik yatkınlık, sigara ve alkol kullanımının osteoporoz riskini artırdığını belirtti.

Uzun süreli kortizon kullanımı, romatizmal hastalıklar, çölyak gibi emilim bozuklukları ve hormon baskılayıcı kanser tedavilerinin “sekonder osteoporoz” olarak adlandırılan tabloya yol açabildiğini belirten Cantürk, hastalığın yalnızca kadınları ilgilendirmediğini de vurguladı.

Erkeklerde de yaşlanma ve hormonal eksikliklere bağlı olarak 50 yaşından sonra kemik sağlığının düzenli şekilde takip edilmesi gerektiğini söyledi.