Şanlıurfa’nın 1.500 yıllık tarihi mirası: Jüstinyen Su Kemeri

Şanlıurfa, farklı medeniyetlerden günümüze ulaşan tarihî yapılarıyla dikkat çekmeye devam ediyor. Kent merkezinde, Karakoyun Deresi güzergâhında bulunan Jüstinyen Su Kemeri de bu tarihî mirasın önemli parçalarından biri olarak öne çıkıyor.

Haliliye ilçesine bağlı Atatürk Mahallesi'nde, Samsat Köprüsü ile Millet Köprüsü arasında yer alan yapı, yaklaşık 1.500 yıllık geçmişiyle kentin Bizans dönemine uzanan tarihine ışık tutuyor.

JÜSTİNYEN SU KEMERİ'NİN TARİHİ 6. YÜZYILA UZANIYOR

Jüstinyen Su Kemeri'nin geçmişi, Bizans İmparatoru I. Jüstinyen dönemine, yani 6. yüzyıla dayanıyor. Eski adı Edessa olan Şanlıurfa'da, geçmişte kent içerisinden geçen Daysan (Karakoyun) Nehri'nin sık sık su baskınlarına neden olduğu aktarılıyor.

Rivayete göre yaşanan su baskınlarından rahatsız olan kent sakinleri, durumu Bizans İmparatoru'na şikâyet etti. Bunun üzerine şehir merkezinde suyun akışını düzenleyecek bir dere yatağı oluşturulması için çalışmalar başlatıldı.

İmparator Jüstinyen döneminde tamamlanan çalışmalarla nehrin güzergâhı düzenlenerek suyun şehir merkezine zarar vermeden akması amaçlandı.

ŞANLIURFA'NIN SU MÜHENDİSLİĞİ TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR YERİ VAR

Jüstinyen Su Kemeri ve Bendi, yalnızca geçmişteki sel sorunlarına karşı gerçekleştirilen çalışmalarla değil, su mimarisi açısından da önem taşıyor.

6. yüzyılda kentin kuzey yakası açıklarında bulunan Kehriz Suyu'nun şehre aktarılması amacıyla yaptırıldığı belirtilen yapı, su kemeri mimarisinin Şanlıurfa'daki tek örneği olarak biliniyor.

Yaklaşık 15 asır önce gerçekleştirilen çalışmaların izlerini taşıyan kemer, dönemin şehir planlaması ve su mühendisliği anlayışını yansıtan tarihî eserlerden biri olma özelliğini koruyor.

ŞANLIURFA'NIN BİZANS DÖNEMİNDEN KALAN MİRASI

Şanlıurfa denildiğinde akla gelen tarihî yapılar arasında yer alan Jüstinyen Su Kemeri, kentin yalnızca İslam ve Osmanlı dönemlerinden değil, Bizans döneminden de önemli eserler barındırdığını gösteriyor.

Bugün Haliliye ilçesinde, Samsat Köprüsü ile Millet Köprüsü arasındaki tarihî güzergâhta bulunan yapı, Karakoyun Deresi ile birlikte kentin geçmişten günümüze uzanan tarihî dokusunun önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.