Emekliler dikkat! Bankalarla ilgili bu haklarınızı biliyor musunuz?

Kredi borçlarından maaş blokelerine, promosyon sözleşmelerinden kredi kartı aidatlarına kadar altı önemli başlıkta değerlendirmelerde bulunan Ölmez, emeklilerin ekonomik güvenliğinin korunması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’de emeklilerin yaşadığı ekonomik sıkıntılar gündemdeki yerini korurken, bankacılık işlemlerinde karşılaşılan sorunlar da tartışılmaya devam ediyor. TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı, eski banka müfettişi ve şube müdürü Hüseyin Ölmez, emeklilerin tüketici olarak sahip olduğu haklara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Emekliliğin bir sosyal yardım olmadığını belirten Ölmez, emekli aylıklarının yıllarca verilen emeğin ve ödenen primlerin karşılığı olduğunu ifade etti.

Emekliler hem geçim sıkıntısı hem de hak ihlalleriyle karşı karşıya

Emeklilerin yalnızca alım gücündeki düşüşle mücadele etmediğini belirten Ölmez, bankacılık hizmetlerinden sağlık harcamalarına, alışverişlerden dijital işlemlere kadar birçok alanda tüketici hakları konusunda sorunlar yaşandığını kaydetti.

Anayasa’nın sosyal devlet ilkesini düzenleyen 2. maddesi, sosyal güvenlik hakkını güvence altına alan 60. maddesi ve tüketicinin korunmasına ilişkin 172. maddesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Ölmez, emeklilerin hem gelir kaybına hem de haksız uygulamalara karşı korunmasının önemine işaret etti.

Düşük maaşlar emeklileri borçlanmaya yöneltiyor

Emekli maaşlarının satın alma gücündeki gerilemenin bankalara olan bağımlılığı artırdığını belirten Ölmez, çok sayıda emeklinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için kredi kartlarına, tüketici kredilerine ve ek hesaplara yöneldiğini ifade etti.

Faiz, komisyon ve diğer maliyetlerin emeklilerin sınırlı gelirlerini daha da azalttığına dikkat çeken Ölmez, geçim sıkıntısının banka kredileriyle karşılanmaya çalışılmasının finansal borçluluk sorununu derinleştirdiğini dile getirdi.

Bankaların kredi verirken sorumluluğu bulunuyor

Bankaların emeklilere kredi ve kredi kartı kullandırırken geri ödeme gücünü dikkate alması gerektiğini belirten Ölmez, düzenli emekli maaşı alınmasının tek başına borcun sorunsuz ödenebileceği anlamına gelmediğini vurguladı.

Ölmez, kredi değerlendirmelerinde kişinin mevcut borçlarının, yaşam giderlerinin ve gerçek ödeme kapasitesinin göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti. Ayrıca tüketicinin korunmasına ilişkin mevzuattaki bilgilendirme ve haksız şart hükümlerinin önemine dikkat çekti.

Emekli maaşlarına bloke uygulanması tartışması

Emeklilerin en fazla şikâyet ettiği konulardan birinin de kredi borçları nedeniyle maaşlara bloke konulması veya kesinti yapılması olduğunu belirten Ölmez, 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesindeki koruyucu düzenlemelere işaret etti.

Bankaların sözleşmelerinde yer alan takas, mahsup ve bloke hükümlerinin emekliler açısından ciddi sonuçlar doğurabildiğini belirten Ölmez, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21 Mart 2025 tarihli kararına da dikkat çekti.

Ölmez, emekli aylığının kişinin yaşamını sürdürebilmesi açısından temel bir gelir kaynağı olduğunu belirterek, sözleşme hükümlerinin ve kesinti uygulamalarının hukuki sınırlar içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Promosyon sözleşmelerindeki şartlara dikkat

Bankaların emeklilere sunduğu maaş promosyonlarının da tüketici hakları açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Ölmez, promosyonların emeklilere sağlanan ekonomik bir avantaj olduğunu belirtti.

Özellikle maaş taşıma taahhütleri, erken ayrılma durumunda istenen iade bedelleri ve sözleşme koşullarının açık biçimde anlatılması gerektiğine dikkat çekti.

Ölmez, kalan taahhüt süresiyle orantılı iade uygulamalarının esas alınması gerektiğini, hukuki dayanağı bulunmayan ek cezai taleplerden kaçınılmasının önem taşıdığını ifade etti.

Emeklilerden tahsil edilen kredi kartı aidatları, sigorta primleri ve çeşitli bankacılık hizmet ücretlerinin de tüketici mevzuatına uygun olması gerektiğini belirten Ölmez, bankaların ücretlendirme konusunda şeffaf davranmakla yükümlü olduğunu hatırlattı.

Kredi kartlarında aidatsız kart seçeneğinin sunulması gerektiğine dikkat çeken Ölmez, krediyle bağlantılı sigortalarda tüketicinin açık talebinin ve mevzuattaki koşulların önem taşıdığını belirtti.

Mevzuata aykırı veya haksız şekilde tahsil edilen ücretler için emeklilerin tüketici hakem heyetlerine başvurabileceğini ifade etti.

“Emeklilerin haklarını bilmesi ve koruması önemli”

Emeklilerin ekonomik güvenliğinin sosyal devlet anlayışının temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayan TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, Anayasa’nın 2, 60 ve 172. maddelerinin birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.

Ölmez, emeklilerin haklarını bilmesi, koruması ve takip etmesinin daha adil bir toplum açısından büyük önem taşıdığını ifade ederek, bankacılık uygulamalarında tüketicinin korunmasının yalnızca yasal değil, aynı zamanda sosyal bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti.