Çin'den Yapay Zeka Çipleri İçin Gizli İstihbarat Operasyonu İddiası
- Çin istihbaratının, son dönemde ABD'de tartışmalara yol açan Nvidia skandalından yıllar öncesinden itibaren gelişmiş yapay zeka çipi tedarik zincirlerini hedef alan gizli operasyonlar yürüttüğü öne sürüldü
- New York Times'ın sektör yetkililerine dayandırdığı bilgilere göre, Devlet Güvenlik Bakanlığı (MSS) tarafından yönetilen bu faaliyetlerle Amerikan ihracat kısıtlamalarının delinmesi amaçlanıyor
Çin'in istihbarat teşkilatı olarak bilinen Devlet Güvenlik Bakanlığı (MSS), ABD'de büyük yankı uyandıran Nvidia skandalının ortaya çıkmasından yıllar önce, gelişmiş yapay zeka çipleri ve bunların tedarik zincirlerini ele geçirmek amacıyla gizli bir operasyon başlattı. New York Times gazetesinin sektör yetkililerine dayandırdığı bilgilere göre, Çinli şirketlerin kritik yapay zeka çiplerine erişimini kolaylaştırmak ve bu alanda kapsamlı istihbarat toplamak üzere en az iki yıldır gizli faaliyetler yürütülüyor.
Bu stratejik hamle, iki küresel güç arasındaki teknoloji savaşlarının boyutunu gözler önüne seriyor. Gelişmeler çerçevesinde, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 2023 yılında Çin Komünist Partisi bünyesinde, mevcut bakanlıklardan daha üstün yetkilere sahip Merkezi Bilim ve Teknoloji Komisyonu'nu kurduğu ifade edildi.
Doğrudan devletin en üst kademelerine bağlı olan bu komisyonun bütçesi ve çalışma planları kamuoyuyla paylaşılmazken, yürütülen gizli operasyonun başında ise MSS Bakanı Chen Yixin'in bulunduğu öne sürüldü. MSS Bakanı Chen Yixin'in, doğrudan kendisine rapor sunan özel bir çalışma grubu kurduğu ve bu ekibin temel amacının ABD'nin Çin'e uyguladığı ihracat kısıtlamalarını delmek olduğu belirtildi.
Söz konusu grubun, Çin'in stratejik açıdan hayati gördüğü teknolojilere yönelik Batı engellerini aşmak için Çinli firmaların tedarik zincirleri hakkında bilgi topladığı, gelişmiş yapay zeka çiplerini temin ederek kaçak yollarla ülkeye ulaştırdığı iddia edildi. Operasyonun arka planına dair ipuçları veren Bakan Chen'in, geçtiğimiz yıl bir parti yayın organında kaleme aldığı yazıda büyük güçler arasındaki teknoloji rekabetini yakın dövüş evresine benzeterek, bazı ülkelerin Çin'i kritik teknoloji alanlarında boğmaya çalıştığını vurguladığı aktarıldı.
Chen ayrıca ABD merkezli teknoloji devlerinin geliştirdiği Claude Mythos ve GPT-5.5-Cyber gibi yapay zeka modellerini yeni siber güvenlik tehditlerine örnek gösterdi. Danışmanlık firması Garnaut Global'in güvenlik uygulamaları direktörü Alex Joske, New York Times'a yaptığı değerlendirmede, bu açıklamaların yapay zeka rekabetinin Çin istihbaratı için uzun vadeli ve öncelikli bir mesele olduğunu kanıtladığını belirtti.
Joske, Çin'in yabancı yapay zeka teknolojileri hakkında bilgi sızdırmak amacıyla zaman zaman paravan kuruluşlardan, araştırmacılardan ve doğrudan kurum adına çalıştığı bilinmeyen bilgi kaynaklarından faydalandığını ifade etti. Haberde ayrıca, ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Üst Yöneticisi Jensen Huang hakkında gündeme gelen tartışmalara ve casusluk iddialarına da yer verildi.
Huang'ın Çin adına casusluk yaptığı iddia edilen bir kadınla ilişki yaşadığına yönelik iddiaların ardından Nvidia yönetim kurulunun bağımsız bir soruşturma başlattığı aktarıldı. ABD yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin'e ihracatına sıkı kısıtlamalar getirirken, bu tedbirler iki ülke arasındaki teknoloji savaşlarının en kritik başlığını oluşturmaya devam ediyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Teknoloji
Yayın: 22 Kasım 2026 20:12 · Kaynak: cnbce.com