‘Dondurmacılık bir bilimdir’

Geride kalan son yılların en sıcak yazında tüm Almanya’da dondurmacılar rekora koştu. Bir yaz daha geçti... Saatler geri alındı. Havalar yavaş kışa dönüyor. Günler can sıkıcı, ürkütücü ve huzursuz olmaya başladı. Geride bıraktığımız yaz sıcak, kimi hafta aşırı sıcak geçti.

Çoğu insan tatil yapamadı, yapmaktan çekindi, yakıcı sıcaklarda evine kapandı. Keyifsiz bir yaz geçirdi. Her zamanki gibi Akdeniz kıyılarına gidemeyen, gitmekten çekinen milyonlar tatil haftalarını balkonlarında, bahçelerinde, orman yollarında, açık yüzme havuzlarında, göl kıyılarında geçirmeye çalıştı.

Cebinde bol parası olan varlıklı özgür altına bir karavan çekip aklının estiği yöne direksiyon salladı! Kısa süre önce açıklanan verilere göre bugün Almanya’da bir milyon karavan var! Son beş yılla kıyaslandığında yüzde altmışlık bir artış!

Bahçesi, balkonu, karavanı olmayan az varlıklı, çok çocuklu aile ise son yılların en sıcak yazında evine kapandı. Varsa az ötedeki parkta gezindi, açık yüzme havuzuna gitti, çocuğunu oyun bahçesine, dondurmacıya götürdü...1901 YILINDAN BU YANA DONDURMACIStuttgart'ın merkezindeki Bertazzoni kentin tanınmış dondurmacılarından.

Tezgâhında elliye yakın çeşit dondurma var. Böğürtlenli, vişneli, muzlu, ağaç çilekli, mürver çiçekli, limonlu, kavrulmuş bademli, raventli, yaban mersinli. Tezgâh rengârenk, dev bir tablo. Havalar artık o kadar sıcak değil, bu pazar uzun kuyrukta sabırla bekleşenler sanki müze ziyaretçileri.

Giulio Bertazzoni için dondurmacılık baba değil dede mesleği! Bertazzoni sülalesinde bu meslek uzun geçmişe gidiyor. 1898 yılında çalışmak için İtalyan'dan Stuttgart'a gelen dedesinin babası kendine doğru dürüst bir iş bulamayınca dondurmacılıkta karar kılmış.

İyi de yapmış! 1901'de Stuttgart'ın banliyösü Esslingen'de açtığı dükkânla insanlara İtalyan dondurması nedir tanıtmış. Şimdi yetmişinde, eşinin de desteği ile bu güzel geleneği başarıyla sürdürüyor. Esslingen'deki ilk dükkân hâlâ duruyor, Giulio, çoğu gün Stuttgart'taki merkez dükkânda koşturuyor.

Yaz aylarında o da diğer çalışanlar gibi çoğunlukla 10-12 saat dondurmalarının başından ayrılmıyor! Dondurma, bir güzel hava ürünüdür! Sıcaklıklar 15 derecenin altına düşer düşmez satışlar neredeyse tamamen durur. Dondurma sektöründeki dükkanlar çoğunlukla Mart’tan Ekim’e kadar kiralanıyor.

Birçok dondurmacı, genellikle İtalya’dan gelen sezonluk elemanlarla çalışıyor. Onlar kışın memleketlerine dört aylık izne gidiyor! İLK DONDURMA ÇİNLİLERDENİnsanlık tarihinde ilk dondurmayı yiyenlerin Çinliler olduğu söyleniyor.

Eski Yunan'da şair Keos (M.Ö. 400) dondurmadan söz ediyor. Büyük İskender ve Hippokrates de dondurma hayranıymış. Hint kralı Ashoka (M.Ö. 200) dondurmasını sadece Himalaya dağlarından getirttiği karla yaptırtırmış. Günümüzde en çok dondurma yiyen toplum Finler!

Adam başına yılda 15 litre, onları İsveç ve Danimarka takip ediyor. Üçüncü Almanya adam başına yılda 8 litre ile İtalya'nın az önünde. Sık gittiğim Münih'te üniversiteye yakın "Çılgın Dondurmacı"nın dondurmaları gerçekten çılgın.

Güzel Bavyera kentinde dört şubesi olan bu dondurmacıda kavrulmuş bademli, çörek otlu, zencefilli, Cuba Libre'li, Camembert, kaşar ve krema peynirli dondurmalar var. Münihliler ünlü Augustin birasını da dondurma yapımında kullanıyorlar.‘DONDURMACILIK BİR BİLİMDİR’Almanya'da yaklaşık 6 bin dondurmacı var.

İnsanların en çok sevdiği dondurma, keskin vanilya aroması ve bitter çikolata parçacıklarıyla stracciatella. Onu çikolatalı, kaymaklı, çilekli, limonlu dondurmalar izliyor. Stuttgart'lı Giulio Bertazzoni atalarının mesleğine geç girmiş.

O daha önce sivil pilotmuş! Değişik havayollarında onlarca yıl pilotluk yapmış, dünyanın her köşesine uçmuş. Ünlü Alman Başbakanı Helmut Kohl'ü de sağ salim ülkesine götürmüş. Giulio gülümsüyor: "Dondurmacılık bir bilimdir", diyor.

Vitrinde dizili dondurmaların tümünde meyve oranının yüzde 60 ile yüzde 70 arasında değiştiğini söylüyor. Hiçbirinde kesinlikle katkı maddesi yok. "Biz İtalyanlar hâlâ dondurmanın en lezizini yapıyoruz, çünkü biz yaratıcı olmasını biliriz", diye övünürken göğsünün kabardığı belli oluyor.

"Ben çoktan emekliyim, ancak çalışmaya devam edeceğim. Bu dükkân evimiz, mesleğimiz yaşam mutluluğumuz. Biz müşterilerimize çok şey borçluyuz!" Avrupa’nın dondurmacıları bu yıl şubat ayında Gelatissimo Fuarı’nda Stuttgart’ta toplanmıştı.

Giulio Bertazzoni dükkânın önünde bekleşen insanlar az sonra ellerinde dondurmalar yavaş yavaş uzaklaşıyor. Hepsi mutlu. Çocuklar, anne babalar, dedelerle nineler de.