Yirmi yedi yıl sonra

Geçen hafta Çark Caddesi’nden yürüyordum. Gözüm bir binanın balkonuna takıldı. Betonu dökülmüş, demirleri görünüyor.

Altından insanlar gelip geçiyor, kimse başını kaldırıp bakmıyor. Alışmışız...

Bu şehirde en çok neye alıştık diye sorarsanız, galiba buna derim. Tehlikenin içinde yaşamaya.

17 Ağustos 1999'u anlatmama gerek yok. Bu şehirde o geceyi yaşamayan yok gibi. Kimimiz enkazın başında sabahı ettik, kimimiz cenaze kaldırdık. Sadece Sakarya’da 3 bin 891 can gitti. O acı günleri unutamadık.

Üzerinden yirmi yedi yıl geçti.

Rakamlar ortada. Evlerimizin neredeyse yarısı 2000 öncesinden kalma.

Büyükşehir’in kendi verilerine göre altı bin beş yüzden fazla bağımsız bölüm hâlâ riskli.

AFAD’ın raporuna bakarsanız Adapazarı’nda oturduğumuz yerlerin dörtte üçe yakını zaten uygun olmayan zeminde. Yani mesele sadece eski binalar değil, bastığımız toprak da bizimle beraber sallanıyor.

Peki bu kadar yıl ne yaptık?

Açık konuşayım, uzun süre pek bir şey yapmadık.

Müteahhit yıkıp yapmakla uğraşmak yerine boş tarlaya gitti, kolayına baktı.

Serdivan büyüdü, güzelleşti. Adapazarı’nın göbeği ise olduğu gibi kaldı. Bir ara üniversitemiz Tığcılar için proje bile hazırlamıştı, rafa kalktı.

Hasarlı okullar raporunun nasıl ortadan kaybolduğunu, çocuklarımızın yıllarca o binalarda okuduğunu bu şehirde yazmayan gazeteci kalmadı herhalde.

Şunu da söylemem lazım, bu gecikmeyi sadece muhalifler dile getirmedi. AK Parti’nin il başkanı Yunus Tever bir dönem açık açık “şehir olarak beceremedik” dedi.

Mutlu Işıksu da bu işin çok daha önce yapılabileceğini kabul etti. Bizim siyasetimizde “hata yaptık” diyen pek çıkmaz. Çıkınca da hakkını vermek gerekir. Ben verdim, teşekkür ediyorum.

Sadece konuşanlara değil, iş yapanlara da teşekkür borçluyuz.

Yusuf Alemdar göreve geldiğinden beri kentsel dönüşümü dilinden düşürmedi.

İlk başlarda ben de “her başkan söylüyor” diye düşünmüştüm, itiraf edeyim.

Ama Tığcılar’da sondajlar vuruldu, ofis açıldı, hak sahipleriyle tek tek oturuldu. Bu yaz da riskli binaların kapısına tahliye tebligatları asıldı, ilk kazma vuruldu.

Yirmi yedi yıldır masada konuşulan iş ilk defa sokağa indi.

Bunu küçümsemek haksızlık olur.

Işıksu’nun Ada Hayat’ı da, kata kat uygulamaları da ortada.

Serdivan’ın aynı yolu tutması ayrıca sevindirici.

Bir de Tığcılar esnafını ve hak sahiplerini anmadan geçmeyeyim. Kolay değil, yıllarını geçirdiğin evi, dükkânı bırakmak. Onlara da teşekkürler.

Ama teşekkür ettim diye susacak değilim. Sorulması gereken sorular var.

Deprem kimseye sıra numarası vermiyor.

Bir de işin cebe dokunan tarafı var. Evinden çıkan adam nereye gidecek?

Bugün bir ev tutmaya kalkın, kira, depozito, emlakçı, nakliye derken ortaya çıkan rakam bir emekli maaşını üçe katlıyor. Kira yardımı bu gerçeğe göre ayarlanmazsa yükü yine en garibanın sırtına bindirmiş oluruz.

Dönüşüm başlayacak diye kepenk indiren, ama ne zaman başlayacağını bilmediği için ortada kalan esnafı da unutmayalım.

İnsanlar neyi, ne zaman, hangi şartla alacaklarını yazılı olarak bilmek istiyor. Bu kadar basit. Güven başka türlü kurulmuyor.

Zemini de unutmayalım.

Ovanın üstüne kurulmuş bir şehirde yaşıyoruz.

Yıktığımız yere aynı yoğunlukta, aynı yükseklikte yeniden yaparsak sorunu çözmüş olmayız, sadece boyasını yenilemiş oluruz. Kat sınırından taviz verilmemeli, sağlam zeminlere yayılma fikri de rafa kaldırılmamalı.

Son bir şey. Şu sıralar yerel basında bir tartışmadır gidiyor. Eleştireni hain ilan eden de var, her adımda rant arayan da. İkisi de bu şehre bir şey kazandırmıyor. Soruyu soran da işi yapan da aynı fay hattının üstünde yatıp kalkıyor. Eleştiri bu işin düşmanı değil, bence en iyi sigortası.

Geç kaldık, orası kesin. Ama hiç başlamamaktan iyidir.

Şimdi başlanan işi yarıda bırakmadan, kimseyi mağdur etmeden, bütün şehre yaymak lazım.

O balkonun altından geçen insanlar bir gün başlarını kaldırıp bakmak zorunda kalmasın diye.