Kafkas İslam Ordusu Komutanı Nuri Paşa, Mezarı Başında Anıldı

İstanbul Türkiye Azerbaycan Dayanışma ve Kültür Derneği (İSTAD) ile Türkiye Azerbaycan Dernekleri Federasyonu’nun (TADEF) ortak girişimiyle düzenlenen anma programında, Kafkas İslam Ordusu Komutanı ve Bakü Fatihi Nuri Paşa, Edirnekapı Şehitliği’nde bulunan kabri başında dualarla yâd edildi.

Törene Azerbaycan İstanbul Başkonsolosu Zamin Aliyev, Enver Paşa’nın yeğeni Enis Buldanlıoğlu, Çekmeköy Belediyesi Başkan Yardımcısı Vefa Budak, TADEF Genel Başkan Vekili Parviz Mammadzada, Avrasya Türk Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı İsmail Cengiz, Azerbaycan Şehit Anaları adına Rada Abbas, Yeni Çağ Gazetesi İmtiyaz Sahibi Egil Elesger, Ardahan İl Turizm Derneği Başkanı Ahmet Demirbaş, Dünya Türk Ticaret Platformu Başkanı Ahmet Ortatepe, Har-ı Bülbül Tiyatro Derneği Başkanı Kemale Kemalkızı ile çok sayıda basın mensubu, sivil toplum kuruluşu yöneticisi ve davetli katıldı.

Şehitler için dualar edildi

Program, dernek üyesi Enver Bey’in Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Başta Nuri Paşa ve Kafkas İslam Ordusu’nun şehitleri olmak üzere, vatan ve millet uğruna hayatını kaybeden tüm şehitler için dualar edildi.

Karakoyunlu: “Bu yürüyüşün arkasında büyük bir ruh vardı”

Programda konuşan İSTAD Genel Başkanı ve TADEF Basın Sözcüsü Sefer Karakoyunlu, Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü’ye intikalinin ve şehrin işgalden kurtarılmasının Türk dünyası tarihi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Karakoyunlu, Kafkas İslam Ordusu’nun zor şartlar altında Bakü’ye ulaşarak şehri işgalden kurtarmasının yalnızca askerî bir harekât olmadığını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

«“Kafkas İslam Ordusu’nun zor şartlar altında Bakü’ye intikal ederek şehri düşman işgalinden azat etmesi, Türk dünyası tarihinde son derece önemli bir hadisedir. Azerbaycan bağımsızlığını ilan ettiğinde Bakü, Bolşevik Rusya ve destekçileri tarafından işgal altındaydı. Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü’ye ulaşması, Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün şekillenmesinde ve başkentin Bakü’ye taşınmasında önemli bir rol oynadı.”»

Karakoyunlu, söz konusu hareketin arkasında büyük bir kardeşlik ve dayanışma ruhu bulunduğunu vurgulayarak, “Bu yürüyüşün arkasında büyük bir ruh vardı. Bu ruh; Türklük ruhu, kardeşlik ve millî dayanışma ruhuydu.” dedi.

Zamin Aliyev: “Nuri Paşa’yı şükran ve minnetle anıyoruz”

Azerbaycan İstanbul Başkonsolosu Zamin Aliyev de konuşmasında Nuri Paşa’nın Azerbaycan ve Türk dünyası açısından önemli bir şahsiyet olduğunu ifade etti.

Nuri Paşa’nın Azerbaycan’ın en zor günlerinde kardeş ülkenin yanında yer aldığını belirten Aliyev, onun fedakârlıklarının Azerbaycan halkının hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak, “Nuri Paşa’yı şükran ve minnetle anıyoruz.” mesajını verdi.

“Azerbaycan halkının kalbine altın harflerle yazılmıştır”

TADEF Genel Başkan Vekili Parviz Mammadzada ise Nuri Paşa’nın Azerbaycan ve Türk tarihinde büyük bir şahsiyet olduğunu belirterek, Nuri Paşa’nın Azerbaycan halkının gönlünde müstesna bir yere sahip olduğunu söyledi.

Mammadzada, “Nuri Paşa, Azerbaycan halkının kalbine altın harflerle yazılmış büyük bir şahsiyettir.” ifadelerini kullandı.

İsmail Cengiz: “Türk dünyasının en önemli kahramanlarından biridir”

Avrasya Türk Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı İsmail Cengiz de Nuri Paşa’nın Türk dünyasının en önemli kahramanlarından biri olduğunu belirterek, “Nuri Paşa, Türk dünyasının en önemli ve büyük kahramanlarındandır. Mekânı cennet olsun.” dedi.

Vefa Budak: “Nuri Paşa, tarihin dönüm noktalarından birinde büyük bir rol üstlendi”

Törende konuşan Çekmeköy Belediyesi Başkan Yardımcısı Vefa Budak ise Nuri Paşa’nın tarihî şahsiyetine ve Azerbaycan’ın kaderinde oynadığı role dikkat çekti.

Budak, Nuri Paşa’nın yalnızca askerî bir komutan olarak değil, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin tarihî sembollerinden biri olarak hatırlanması gerektiğini belirterek, Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü’nün kurtuluşunda üstlendiği tarihî rolün Türk dünyasının hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.

Nuri Paşa’nın 1918 yılında Kafkas İslam Ordusu’nun başında Bakü’ye ilerleyerek Azerbaycan Türklerinin en zor dönemlerinden birinde kardeş ülkenin yanında yer aldığını vurgulayan Budak, bu mücadelenin iki ülke arasındaki tarihî bağların en güçlü örneklerinden biri olduğunu söyledi.

Budak, Nuri Paşa’nın adının, Bakü’nün kurtuluşu ve Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin tarihî hafızasında daima yaşatılması gerektiğini belirterek, bu tür anma programlarının gelecek nesillere tarih bilincinin aktarılması açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Nuri Paşa’nın yeğeni: “Hatırasının yaşatılması bizler için büyük bir gurur”

Nuri Paşa’nın yeğeni Enis Buldanlıoğlu ise dayısı Nuri Paşa’nın hem İstanbul’da hem de Azerbaycan’da anılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Buldanlıoğlu, Nuri Paşa’nın hatırasının yaşatılmasına katkı sağlayan başta İSTAD ve TADEF olmak üzere programa katılanlara ve organizasyonda emeği geçenlere teşekkür etti.

Birlik ve dayanışma mesajı

Programda yapılan konuşmalarda ortak vurgu “İki devlet, bir millet” anlayışı oldu. Nuri Paşa’nın Azerbaycan ve Türk dünyası açısından tarihî bir şahsiyet olduğu ifade edilirken, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin sonsuza kadar sürmesi temennisinde bulunuldu.

Nuri Paşa’nın hatırası kardeşliğin sembolü

Anma programı, Nuri Paşa’nın kabri başında gerçekleştirilen ziyaret, dualar ve hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Törende verilen mesajlar bir kez daha aynı noktada birleşti: Nuri Paşa’nın şahsında yaşatılan tarihî hatıra, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin ve Türk dünyasındaki dayanışmanın güçlü bir sembolü olmaya devam ediyor.

Nuri Paşa’nın 108 yıl önce Bakü’ye uzanan mücadelesi, bugün de Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin tarihî hafızasında yaşamaya devam ediyor.