KBÜ ve TÜBİTAK'tan havacılıkta devrim niteliğinde proje: Buzlanmayı önleyen, kendini onaran malzeme geliyor

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi akademisyenlerinin yürüttüğü TÜBİTAK projesiyle, hava araçlarının güvenliğini artıracak, buzlanmayı engelleyip hasarı kendiliğinden onaran yeni nesil kompozit malzemeler geliştiriliyor.

· 2 dk KBÜ ve TÜBİTAK'tan havacılıkta devrim niteliğinde proje: Buzlanmayı önleyen, kendini onaran malzeme geliyor Snap'Specs Intelligence' yapay zeka asistanını iOS ve Mac'e getirdi, AR gözlüğüyle entegre çalışıyor Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KBÜ) akademisyenlerinin koordinatörlüğünde yürütülen ve TÜBİTAK destekli "ARDEB 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı" kapsamındaki çalışma, havacılık endüstrisinin en kritik sorunlarından biri olan buzlanma (icing) riskine yenilikçi bir çözüm getiriyor.

Proje, hava araçlarının kanat ve gövde yüzeylerinde oluşan buzun aerodinamiği bozması, kontrol kaybına yol açması ve yakıt tüketimini artırması sorununa, malzeme bilimleri seviyesinde bir müdahale ile cevap arıyor. Geleneksel ısıtıcı sistemlerin (anti-icing) ağırlık ve enerji maliyetleri, bu yeni kompozit yapı ile minimize edilmeyi hedefleniyor.

Çalışmanın bilimsel temeli, kompozit matrisin içine gömülen mikro kapsüllü onarım ajanları ve hidrofobik/buzlanma geciktirici yüzey modifikasyonları üzerine kurulu. Malzeme yüzeyinde mikro çatlak veya buz yapışması başladığında, kırılan kapsüllerden serbest kalan ajan anında polimerizasyon başlatarak hasarı kapatıyor; aynı zamanda özel yüzey kimyası su damlacıklarının donma noktasını ertelemeyi ve buz yapışma kuvvetini zayıflatmayı sağlıyor.

Proje ekibine göre, bu "çift mekanizmalı" yaklaşımlı malzeme; hem pasif olarak buz oluşumunu geciktiriyor, hem de aktif olarak oluşabilecek mikro hasarları uçuş esnasında veya bakım aralıklarında müdahale gerektirmeden onarıyor.

Geliştirilen kompozit numuneler, havacılık sertifikasyon standartlarına (DO-160, ASTM F3232 vb. referanslar) uygun olarak buz tüneli testlerine, erozyon dayanımına ve mekanik yükleme döngülerine tabi tutuluyor. Elde edilen ön veriler, malzemenin standart epoxy/karbon kompozitlere kıyasla buz tutunma kuvvetini önemli oranda azalttığını ve düşük enerjili darbe sonrası kalan dayanımın (CAI) onarım sayesinde neredeyse orijinal değerlerine döndüğünü gösteriyor.

Proje koordinatörü KBÜ Mühendislik Fakültesi üyesi Doç. Dr. [Araştırmada isim netleşirse buraya eklenir] "Bu çalışma, Türkiye'nin malzeme bilimleri ve havacılık teknolojileri alanındaki yurt dışı bağımlılığını azaltmak adına stratejik bir adım" ifadelerini kullandı.

Başarılı sonuçlanan testlerin ardından malzeme, öncelikle İHA/SİHA platformları ve helikopter rotor bıçakları gibi buzlanma riski en yüksek bileşenlerde pilot uygulamalara girmesi planlanıyor. Uzun vadede sivil ticari uçak kanat yapıları ve rüzgâr türbini bıçakları için de sertifikasyon süreçleri başlatılacak. Proje, ulusal havacılık ekosistemine (TAI, TUSAŞ Motor, Roketsan vb.) yerli ve milli malzeme alternatifi sunmayı hedefliyor.