ABD'de kıyamet provası | 14 günde 6 kritik olay: Tesadüf mü? Uzman isimler yorumladı
- Dünyanın en büyük ekonomisi ve en gelişmiş ordusuna sahip ABD'de peş peşe yaşanan teknik aksaklıklar gündem oldu
- Önce havacılık sisteminde yaşanan arıza nedeniyle uçuşlar durduruldu, ardından bankacılık sistemindeki yazılım hatası milyonlarca kişinin hesaplarına erişmesini engelledi
Dünyanın en büyük ekonomisi ve en gelişmiş ordusuna sahip ABD'de peş peşe yaşanan teknik aksaklıklar gündem oldu. Önce havacılık sisteminde yaşanan arıza nedeniyle uçuşlar durduruldu, ardından bankacılık sistemindeki yazılım hatası milyonlarca kişinin hesaplarına erişmesini engelledi.
Rutin bir kablo değişimi ve yazılım güncellemesiyle açıklanan kesintiler, beraberinde önemli soru işaretlerini getirdi. Uzmanlar, son iki haftada yaşanan olayların arka arkaya gelmesine dikkat çekerken, altyapı güvenliği ve olası siber tehditleri değerlendirdi.
ABD'DE HAVACILIK SİSTEMİNE AĞIR DARBE
ABD'de geçtiğimiz günlerde Federal Havacılık İdaresi'nin (F) eski bakır kabloları değiştirme çalışması sırasında sistem arızası meydana geldi. Arızanın ardından ülke genelinde uçuşlar durduruldu. Yaşanan aksaklık nedeniyle 10 binden fazla uçuşta rötar yaşanırken, binden fazla sefer de iptal edildi. Havacılık sektöründe yaşanan kaosun ardından gözler bu kez finans sistemine çevrildi.
BANKACILIK SİSTEMİNDE DOMİNO ETKİSİ
ABD'nin en büyük bankalarından JPMorgan Chase'in donanım sistemlerinde yaşanan yazılım hatası, finans sektöründe domino etkisi yarattı. Büyük bankaların dijital ödeme sistemleri kilitlendi. Milyonlarca Amerikalı saatler boyunca banka hesaplarındaki paraya erişemedi, para transferi gerçekleştiremedi.
Havacılık sisteminin ardından bankacılık sektöründe de yaşanan kesintiler, ABD'nin kritik altyapılarının güvenliğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.
SON İKİ HAFTADA 6 FARKLI OLAY: TESADÜF MÜ?
Dr. Tolga İnan, son dönemde yaşanan olayların sıklığına dikkat çekerek geçmiş yıllarda da benzer kesintiler ve siber saldırıların gündeme geldiğini hatırlattı. 2023 yılında NOTAM kaynaklı bir kesinti yaşandığını, 2025 yılında ise Avrupa'daki havalimanlarının siber saldırıya uğradığını belirten İnan, son 14 günde 6 farklı olayın meydana gelmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi.
2-6 Kasım tarihleri arasında 30'dan fazla uçuşta bomba ihbarı yapıldığını, Microsoft Office programlarında kesintiler yaşandığını ve United Airlines uçuşlarında da bomba ihbarlarının gündeme geldiğini aktardı. 13 Kasım'da uçuşların 4 saat 39 dakika boyunca ertelendiğini belirten İnan, United Airlines'ta yeni bir sistem kesintisi ve bankacılık sektöründe yaşanan aksaklıkların da bu tabloya eklendiğini ifade etti.
İnan, olayların arka arkaya yaşanmasının bir şeylerin denendiği ihtimalini gündeme getirdiğini, daha büyük bir kırılmanın yaşanabileceğini söyledi. Havacılık gibi insan hayatından doğrudan sorumlu sektörlerde önemli olanın yalnızca saldırıları çözmek değil, bu tür tehditlere karşı dayanıklılığı artırmak olduğunu vurguladı.
Dr. Elif Kaya ise yaşanan gelişmelerin yalnızca siber saldırılar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Avrupa'da gıda depolama sistemlerine ve Fransa'da kan ünitelerinin saklandığı alanlara yönelik saldırıları hatırlatan Kaya, bu olayların ciddi hasarlara ve ekonomik sarsıntılara yol açtığını söyledi.
Kaya, ABD Federal Havacılık İdaresi'nin Eylül 2026 tarihli raporuna da dikkat çekti. Raporda, modernizasyon programının koordinasyonunda, maliyet hesaplamalarında ve bütünleşik takvimlerin yönetiminde önemli eksiklikler bulunduğunun belirtildiğini aktardı.
Altyapının yeterince hazırlıklı olmamasının yaşanan sorunları derinleştirdiğini ifade eden Kaya, büyük güçlerin teknoloji alanındaki üstünlüklerinin ve kontrol kabiliyetlerinin de sorgulanmaya başladığını dile getirdi.
DİJİTAL FİNANS SİSTEMİNE GÜVEN SARSILIYOR MU?
Yaşanan kesintilerin finansal ve ekonomik boyutunun yanı sıra toplumda güvenlik kaygısı da yarattığını belirten Dr. Elif Kaya, mevcut bankacılık sisteminin güvenilirliğinin sorgulanmaya başladığını söyledi. Kaya, ABD ve Avrupa merkezli finansal sistemlerin uzun yıllardır güvenli olduğu algısının bulunduğunu, ancak alternatif sistemlerin ortaya çıkmasıyla bu güvenin yeniden tartışmaya açıldığını ifade etti.
Bu gelişmelerin alternatif dijital finans sistemlerinin önünü açabileceğine dikkat çeken Kaya, yaşananların yalnızca teknik aksaklıklar olarak değil, küresel ekonomik dengeler ve teknoloji üzerindeki egemenlik mücadelesi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
HAVACILIK SİSTEMİ ELE GEÇİRİLEBİLİR Mİ?
Dr. Tolga İnan, yaşanan olayın hava trafik kontrol kulelerinin ele geçirildiği anlamına gelmediğinin altını çizdi. Havacılık sisteminde modernizasyon ve altyapı sorunları bulunduğunu belirten İnan, sistemdeki bir açığın zarar vermek amacıyla kullanılmış olabileceği ihtimaline de değindi. Ancak olayın siber saldırı olarak doğrulanmadığını hatırlattı.
İnan, son dört yılda yaklaşık 10 olay yaşanırken son 14 günde 6 farklı olayın meydana gelmesinin bir saldırı dalgası olarak yorumlanabileceğini söyledi. ABD'de 22 hava trafik kontrol merkezinin 17'sinde telekomünikasyon sorunu yaşandığını belirten İnan, güvenlik riski oluştuğunda sistemin uçuşları durdurarak daha büyük bir olayın önüne geçtiğini ifade etti.
Yaşanan kesintinin ardından uçakların inişlerini tamamlayabildiğini ancak kalkışların durdurulduğunu söyleyen İnan, sistemin güvenlik amacıyla kendisini devre dışı bıraktığını vurguladı.
KRİTİK ALTYAPILARDA GÜVENLİK TARTIŞMASI
Uzmanlara göre ABD'de havacılık ve bankacılık sistemlerinde yaşanan aksaklıklar, kritik altyapıların dayanıklılığına ilişkin önemli soru işaretleri doğurdu. Bir yanda teknik modernizasyon eksiklikleri, diğer yanda olası siber tehditler ve alternatif teknolojik sistemler öne çıkıyor.
Yaşanan gelişmeler, yalnızca ABD'nin değil, küresel sistemin dijital güvenliğinin de yeniden sorgulanmasına neden oluyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Asayiş
Yayın: 17 Kasım 2026 21:28 · Kaynak: guvengazetesi.com.tr