16 yıllık eğitim hayata atılmaya geç kalmaktır

İnsanın ömrü ne kadar?

Çoğumuz bu sorunun cevabını yaşarken düşünmeyiz bile.

Oysa takvim yaprakları hızla düşerken, gençliğin en dinamik, en üretken yılları sınıfta ders ziliyle, amfilerde not tutmakla geçip gidiyor.

Bir an önce indirilsin!

Bugün Türkiye’deki eğitim sistemi; 4 yıl ilkokul, 4 yıl ortaokul, 4 yıl lise ve standart 4 yıl üniversite derken tam 16 yıllık devasa bir zaman dilimini zorunlu kılıyor.

Hesap ortada: 6-7 yaşında başlayan bu yolculuk, üniversite bittiğinde genci 22-23 yaşına getiriyor.

Erkek evlatlar söz konusu olduğunda ise tablona bir de zorunlu askerlik ekleniyor. Okul biter bitmez kapıyı çalan o aylar, iş hayatına ilk adımı, kendi ayakları üzerinde durmayı, hatta yuva kurmayı biraz daha erteliyor.

Sonra dönüp bakıyorsunuz; insan hayatının en kıdemli, en dinamik dönemi, bitmek bilmeyen diplomalar ve kağıt üstü prosedürler arasında eriyip gitmiş.

Dünya hızla akıyor, teknoloji saniyeler içinde yenileniyor, yapay zeka her şeyi dönüştürüyor. Ama bizim eğitim sistemimiz hâlâ on yıllar öncesinin hantal kalıplarında diretiyor. Oysa ortaöğretimin ve yükseköğretimin süresi pekâlâ optimize edilebilir.

Lisenin gereksiz detaylarla şişirilmiş 4 yılı yerine, gerçekten odaklı, mesleki ve hayata hazırlayıcı 3 yıllık bir sistem pekâlâ yeterli olabilir.

Aynı şekilde üniversiteler de; ezberleten, zaman doldurtan uygulamalardan arındırılarak 3 yıla indirilebilir.

Sadece bu iki basamaktan yapılacak ikişer yıllık tasarruf, bir gencin hayatından tam 4 yılı geri vermek demektir.

4 yıl kazanmak, bir insan için ne anlama gelir hiç düşündünüz mü? 20’li yaşların başında iş hayatına atılmak, tecrübe kazanmak, ekonomik özgürlüğünü eline almak ve hayallerini ertesi yıla değil, bugüne taşımak demektir.

Eğitim kuşkusuz kutsaldır, bilginin ve donanımın alternatifi yoktur. Ancak "eğitim" adı altında gençlerin ömrünü uzatmak, onları hayatın gerisinde bırakmak başka bir şeydir.

Sürekli dershaneler, sınavlar, vizeler, finaller derken gençlerin ruhundaki o coşku, o risk alma cesareti törpüleniyor.

Erkekler için askerlik gerçeği varken, bu 16 yıllık ceberrut sistem gençleri adeta hayata küstürüyor. Okul bittikten sonra "askerliği hallet", ardından "iş ara", "tecrübe kazan" derken birey otuzlu yaşlarına merdiven dayıyor.

Gençlik, kırkından sonra lazım olan bir şey değil ki; gençlik, yirmilerde yaşanmalı, üretilmeli, risk alınmalı!

Vakit, sistemin kurgusunu, hantallığını ve ezberci yapısını masaya yatırma vaktidir. Gençlerimizin enerjisini kitap sayfaları arasında ve yıllar süren protokollerde tüketmek yerine, onları daha erken yaşta hayatın içine, üretimin merkezine dahil etmeliyiz.

Çünkü ömür dediğiniz, 16 yılı masada harcanamayacak kadar kısa ve kıymetlidir.