Yeşil pasaportta 10 meslek için yeni teklif: Kıdem şartları belli oldu

Yurt dışı seyahatlerinde yaşanan vize engelleri gündemdeki yerini korurken, yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik yeni düzenleme önerileri Meclis'e taşındı. Farklı partilerden milletvekillerinin sunduğu kanun tekliflerinde pilotlardan sağlık çalışanlarına, mühendislerden öğretmenlere, muhtarlardan mali müşavirlere kadar çeşitli meslek gruplarının hususi damgalı pasaport hakkından yararlanması talep edildi.

Tekliflerde mesleklere göre farklı kıdem şartları öngörülüyor. Bazı meslek grupları için 5 yıl çalışma yeterli görülürken, bazılarında 10 veya 15 yıllık mesleki deneyim şartı aranması öneriliyor.

Ancak henüz yürürlüğe giren bir düzenleme bulunmuyor, teklifler İçişleri Komisyonunda bekliyor.

Pilotlara yeşil pasaport teklifinde 5 yıl fiili uçuş şartı

30 Eylül 2026'da sunulan kanun teklifinde, pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor.

Teklifin gerekçesinde, pilotların görevleri dışında yurt dışındaki eğitim, uçuş testi ve uçak teslimi gibi işlemler için vize almak zorunda kaldıkları belirtildi. Vize işlemlerinin hem zaman kaybına hem de ekonomik maliyete yol açtığı savunuldu.

Öğretmenlere yeşil pasaport teklifinde 10 yıl hizmet şartı

Öğretmenlere yönelik düzenlemelerde ise 10 yıllık hizmet süresi öne çıkıyor. Teklife göre, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarında ve özel öğretim kurumlarında en az 10 yıl öğretmenlik yapmış kişilere yeşil pasaport verilebilecek.

Düzenlemede, farklı kurumlarda geçirilen öğretmenlik sürelerinin toplamının dikkate alınması ve mesleki deneyimin SGK hizmet dökümü veya çalışılan kurumdan alınan belgelerle kanıtlanması öngörülüyor. Bu düzenlemeler, özellikle mevcut kadro derecesi koşullarını karşılamayan kamu öğretmenleriyle özel okullarda çalışan öğretmenleri ilgilendiriyor.

Doktor, diş hekimi, veteriner ve eczacılara yeşil pasaport teklifi

Sağlık alanındaki dört meslek grubuna yönelik tekliflerde ise 15 yıllık kıdem koşulu bulunuyor.

YENİ Parti milletvekilleri Kayıhan Pala, Aylin Yaman ve Murat Çan'ın 9 Ekim 2026'da sunduğu düzenlemeyle hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacıların yeşil pasaport kapsamına alınması istendi.

Teklife göre ilgili meslek kuruluşlarına kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilen mesleğini yapan sağlık çalışanları, kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaksızın bu haktan yararlanabilecek.

Teklifin gerekçesinde, mevcut düzenlemenin kamu çalışanlarıyla özel sektör çalışanları arasında eşitsizlik yarattığı savunuldu.

Sağlık çalışanlarının uluslararası kongrelere, bilimsel toplantılara ve mesleki eğitimlere katılırken yaşadıkları vize sorunlarının da düzenlemenin gerekçeleri arasında bulunduğu belirtildi.

Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport teklifinde 10 ve 15 yıl kıdem şartı

Mühendisler ve mimarlar için verilen tekliflerde farklı kıdem süreleri bulunuyor.

TBMM'ye sunulan teklifte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı odalara kayıtlı ve en az 10 yıllık mesleki kıdeme sahip mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesi istendi.

YENİ Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'in 16 Eylül'de sunduğu başka bir teklifte ise mühendis ve mimarlar için 15 yıllık kıdem koşulu yer aldı.

Yeşil pasaportta muhtar ve mali müşavir detayı

Yeşil pasaport hakkının genişletilmesini isteyen tekliflerden biri de köy ve mahalle muhtarları ile mali müşavirleri kapsıyor.

16 Eylül'de Meclis'e sunulan teklifte, köy ve mahalle muhtarlarına hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor. Muhtarlar için ayrıca belirli bir hizmet yılı şartı belirtilmiyor.

Aynı teklifle Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bağlı odalara kayıtlı yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirlerin yeşil pasaport alabilmesi istendi.

Teklifte ayrıca serbest çalışan doktorlar, eczacılar, mühendisler ve mimarlara yönelik düzenlemeler de bulunuyor.

Yeni teklifler kimleri kapsıyor?

Mevcut düzenlemeye göre yeşil pasaport, belirli koşulları taşıyan kamu görevlilerine ve kanunla tanımlanan diğer hak sahiplerine veriliyor.

Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları ile bazı diğer kamu görevlileri, gerekli şartları sağlamaları durumunda bu haktan yararlanabiliyor. Eski milletvekilleri, eski bakanlar ve belirli koşulları taşıyan avukatlar da yeşil pasaport alabilen gruplar arasında bulunuyor.

Dolayısıyla yeni tekliflerde adı geçen mesleklerin tamamı mevcut sistemin bütünüyle dışında değil. Örneğin kadro derecesi şartlarını karşılayan kamu öğretmenleri ve hekimler hâlihazırda yeşil pasaport alabiliyor.

Meclis'e sunulan yeni teklifler ise özellikle özel sektörde veya serbest çalışan meslek mensuplarını da kapsama almayı ve mevcut koşulları değiştirmeyi amaçlıyor.

Teklifler henüz yasalaşmadı

TBMM kayıtlarına göre söz konusu teklifler henüz İçişleri Komisyonundan geçmedi ve Genel Kurulda kabul edilmedi. Tekliflerin yasalaşabilmesi için Meclis'teki görüşme ve oylama süreçlerinin tamamlanması, ardından Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekiyor.

Ayrıca bazı tekliflerde yalnızca mesleki kıdem değil, belirli suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gibi ek koşullar da öngörülüyor.