İsrail Başbakanı Kim Oldu?

İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimlerin ardından oy sayımı devam ederken, parlamentoda hükümet kurmak için gerekli çoğunluk henüz sağlanamadı.

İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimlerin ardından oy sayımı devam ederken, parlamentoda hükümet kurmak için gerekli çoğunluk henüz sağlanamadı. İlk sonuçlara göre Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet arasında başa baş bir yarış yaşanıyor.

İsrail basınında yayımlanan ve oyların yüzde 57,3’ünün sayıldığı ilk sonuçlara göre Netanyahu’nun bloğu 55, Eisenkot’un liderliğindeki muhalefet bloğu ise 49 sandalye elde etti. İsrail Meclisi Knesset’te toplam 120 sandalye bulunurken, hükümet kurabilmek için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. <Entity value="The Times Of Israel" category="organization"/> tarafından aktarılan sonuçlar, sayım ilerledikçe değişebilecek geçici verilerden oluşuyor.

Likud İlk Sırada, Eisenkot’un Partisi İkinci Parti bazındaki ilk dağılımda Netanyahu’nun liderliğindeki Likud 27 sandalyeyle öne çıkarken, Eisenkot’un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer aldı.

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in oluşturduğu Birlikte Listesi 11, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi 9, Avigdor Liberman’ın İsrail Evimiz Partisi ise 8 sandalye seviyesinde bulunuyor.

Netanyahu’nun iktidar ortakları arasında yer alan Şas Partisinin 7, Birleşik Tevrat Yahudiliğinin 9, Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü Partisi ile Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisinin ise 6’şar sandalye kazanması bekleniyor.

Arap Partileri Kilit Konumda İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler, ilk sonuçlara göre toplam 16 sandalyeyle parlamentodaki dengelerde önemli bir konuma yükseldi. Üç partinin birleşiminden oluşan Ortak Liste’nin 12, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisinin ise 4 sandalye kazanması öngörüldü.

Bu partilerin olası hükümet görüşmelerindeki tutumu, iki ana siyasi bloğun çoğunluğa ulaşma çabasında etkili olabilir. Ancak Arap partilerinin desteğinin hangi koşullarda sağlanabileceği ve muhalefetin bu desteği nasıl değerlendireceği henüz netleşmiş değil.

Trump’tan Netanyahu’ya Destek Mesajı ABD Başkanı Donald Trump da İsrail seçimlerine ilişkin açıklamasında Netanyahu’ya verdiği desteği gündeme getirdi. Trump, seçim sürecinde Netanyahu’nun performansının beklentilerin üzerinde olduğunu savunarak ortaya çıkan tabloyu bir yenilgiden ziyade beraberlik, hatta Netanyahu açısından bir zafer olarak değerlendirdi.

Trump, seçim öncesinde de İsrailli seçmenlere seslenerek Netanyahu’ya oy verilmesi çağrısında bulunmuştu. Ancak seçim sonuçlarının henüz kesinleşmemesi nedeniyle bu açıklamaların parlamentodaki nihai sandalye dağılımına etkisi konusunda kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.

İsrail Siyasetçilerinin Türkiye Yaklaşımı Seçim sürecinde öne çıkan başlıklardan biri de Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler ve Suriye’deki askeri faaliyetler oldu.

Netanyahu’ya karşı yarışan Gadi Eisenkot’un, Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığına ilişkin sert bir tutum benimsediği belirtiliyor. Bu yaklaşım, İsrail’de hükümetin değişmesi durumunda iki ülke arasındaki Suriye kaynaklı anlaşmazlıkların kendiliğinden ortadan kalkacağı yönündeki beklentileri desteklemiyor.

Muhalefetteki Yair Lapid ise Türkiye ile İsrail arasında doğrudan çatışma yaşanmasını önleyecek mekanizmaların kurulmasına odaklanıyor. Lapid’in yaklaşımı, tarafların Suriye’deki faaliyetlerine yönelik itirazların tamamen ortadan kaldırılmasından ziyade, iki ülkenin karşı karşıya gelmesinin önlenmesini öne çıkarıyor.

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan da İsrail’in Suriye politikasının Türkiye ile doğrudan çatışmaya dönüşebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Golan’ın yaklaşımında, Türkiye’nin Suriye’deki askeri faaliyetlerine yönelik itirazların sürmesiyle birlikte, İsrail’in operasyonlarının Ankara ile karşı karşıya gelmeye yol açmaması gerektiği görüşü öne çıkıyor.

Hükümet Kurulamazsa Ne Olacak? İsrail’de seçim sistemi, partilerin aldıkları oy oranına göre parlamentoda sandalye kazandığı orantılı temsil esasına dayanıyor. Milletvekilleri bireysel adaylar arasından değil, parti listeleri üzerinden belirleniyor.

Bir partinin meclise girebilmesi için geçerli oyların en az yüzde 3,25’ini alması gerekiyor.

Seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından hükümet kurma sürecinde siyasi partiler arasında koalisyon görüşmeleri yapılacak. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma ihtimali en yüksek olan siyasi lidere görev verecek. Bu kişinin mutlaka en fazla oyu alan partinin lideri olması gerekmiyor.

Görüşmeler sonucunda hiçbir siyasi blok gerekli çoğunluğu sağlayamazsa süreç uzayabilir. Bu durumda Netanyahu hükümeti, yeni hükümet kurulana kadar geçici hükümet olarak görevini sürdürebilir. Hükümet kurma girişimlerinin başarısız olması ve parlamentoda işleyen bir çoğunluk oluşturulamaması halinde ise yeni seçim seçeneği gündeme gelebilir.

Oy sayımı ve siyasi temaslar devam ederken, İsrail’de yeni hükümetin hangi siyasi dengeler üzerine kurulacağı henüz kesinlik kazanmadı.