Ankara’nın sarsılmaz rahatlığı

12 Kasım 1999… Saat 18.57. Düzce, 7,2 büyüklüğündeki depremle sarsıldı. Yaklaşık 30 saniye süren o sarsıntı, yüzlerce canı hayattan kopardı; binlerce aileye tarifsiz acılar bıraktı. Aradan yıllar geçti ama enkazın altında yalnızca binalar kalmadı; ihmallerin bedeli de ağır oldu.

Ankara'nın depreme ne kadar hazır olduğu, bugün üzerinde önemle durmamız gereken konuların başında geliyor. Başkent, büyük ve aktif bir fayın tam üzerinde bulunmuyor diye kendimizi güvende hissedemeyiz. Ankara; Kuzey Anadolu, Tuz Gölü, Eskişehir ve Kırıkkale çevresindeki fay sistemlerinin etkisinden bütünüyle bağımsız değil.

Üstelik deprem tehlikesi yalnızca fayın yakınlığıyla ölçülmüyor; zemin özellikleri, yapı kalitesi ve bina yaşı da hayati önem taşıyor. Kalecik, Bala, Çubuk, Elmadağ, Gölbaşı, Mamak, Sincan ve Etimesgut gibi farklı jeolojik özelliklere sahip ilçeleri aynı risk düzeyinde değerlendirmek doğru olmaz.

İlçe isimleri üzerinden kesin bir risk sıralaması yapmak yerine mahalle, hatta bina ölçeğinde bilimsel incelemeler yapılmalı. Jeoloji ve inşaat mühendisleri odalarındaki uzmanların katkısıyla Ankara'nın deprem karnesi kamuoyuna açıklanmalı.

Eski yapı stokunun taranması, dayanıksız binaların belirlenmesi ve altyapı, doğal gaz ile ulaşım hatlarının olası bir afete karşı dayanıklılığının ortaya konması gerekiyor. Bu çalışmaların sonuçları yalnızca raporlarda kalmamalı; vatandaşın anlayacağı şekilde paylaşılmalı.

Riskli binalar için güçlendirme veya dönüşüm süreçleri hızlandırılmalı, denetimler bağımsız uzmanlarca yürütülmeli. Okullardan hastanelere, kamu binalarından köprülere kadar her yapının güvenliği düzenli olarak kontrol edilmeli.

Bir de toplanma alanları var. Haritada yeşil görünen alanların bugün otoparka, yapılaşmaya ya da başka bir kullanıma dönüşüp dönüşmediği düzenli olarak kontrol edilmeli. AFAD ve belediyeler bu alanları düzenli olarak denetlemeli; vatandaşımız da evine en yakın güvenli alanı önceden öğrenmeli.

Unutmayalım: Toplanma alanı bulmak, yıkılmayacak bina yapmanın alternatifi değil. Depremi durduramayız ama ihmali, bilgisizliği ve tedbirsizliği durdurabiliriz. 12 Kasım'ın acısı bize bir kez daha hatırlatsın: Afet gelince değil, gelmeden hazırlıklı olmak zorundayız.

Dileğimiz, Ankara'nın yalnızca başkent olmanın gururunu değil, güvenli bir şehir olmanın sorumluluğunu da taşıması. Bir daha hiçbir aile güne enkaz başında başlamasın. Tedbirimiz duamızdan, hazırlığımız temennimizden eksik kalmasın.