Mahfi Eğilmez yazdı: En güçlü şirketleri bile batırabilecek o zayıflık

Hazine eski Müsteşarı ve iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, kişisel bloğu "Kendime Yazılar"da yayımladığı "Aşil'in Topuğu" başlıklı yazısında, şirketlerin, liderlerin ve ülkelerin güçlü görünmelerine rağmen taşıdıkları kritik riskleri değerlendirdi.

Antik Yunan mitolojisindeki Aşil'in hikâyesinden hareket eden Eğilmez, büyük yapıların çöküşüne yol açabilecek zayıflıkların çoğu zaman göz ardı edilen küçük ayrıntılarda saklı olduğuna dikkat çekti.

Eğilmez, yazısına "Hayatta ne kadar güçlü, donanımlı veya hazırlıklı olursanız olun, sizi bir anda alaşağı edebilecek zayıf bir noktanız var mı?" sorusuyla başladı.

En güçlülerin bile korunmasız bir noktası var

Eğilmez, yazısında mitolojiye göre deniz tanrıçası Thetis'in oğlu Aşil'i yaralanmaz kılmak amacıyla Styx Nehri'ne batırdığını, ancak topuğundan tuttuğu için bu bölgenin korunmasız kaldığını anlattı.

Truva Savaşı sırasında Prens Paris'in Aşil'i bu zayıf noktasından vurarak öldürdüğünü hatırlatan Eğilmez, hikâyenin günümüz dünyasında da karşılık bulduğunu belirtti.

Eğilmez, "Hiç kimse tamamen kusursuz değildir" diyerek büyük kayıpların her zaman büyük tehditlerden kaynaklanmadığını, bazen gözden kaçırılan küçük bir eksikliğin belirleyici olabileceğini vurguladı.

"İlk kriz anında vurulacağımız hedefi büyütüyoruz"

İş dünyasında ve günlük yaşamda insanların güçlü görünmeye, krizleri yönetmeye ve eksiksiz bir görüntü oluşturmaya çalıştığını belirten Eğilmez, zayıflıkların görmezden gelinmesinin riskleri ortadan kaldırmadığını ifade etti.

Eğilmez, "Ancak kendi zayıf noktalarımızı halının altına süpürdüğümüzde, onları yok etmiş olmuyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Bu yaklaşımın kriz dönemlerinde sorunları daha da büyütebileceğine işaret eden Eğilmez, eksiklikleri kabul etmemenin kişileri ve kurumları beklenmedik gelişmeler karşısında savunmasız bırakabileceğini belirtti.

Bir çalışanın şifresi dev şirketin zayıf noktası olabilir

Eğilmez, şirketlerin karşı karşıya kalabileceği riskleri siber güvenlik üzerinden örneklendirdi.

En gelişmiş güvenlik altyapılarına sahip bir şirketin bile tek bir çalışanın şifresinin ele geçirilmesi nedeniyle ciddi bir güvenlik sorunuyla karşılaşabileceğini belirten Eğilmez, bu tür açıkların şirketin "Aşil topuğu" haline gelebileceğine dikkat çekti.

Şirketlerin güçlü teknolojik altyapılarının bütün riskleri ortadan kaldırmadığını vurgulayan Eğilmez, büyük yapıların güvenliğinin kimi zaman tek bir kritik noktaya bağlı olabileceğini ifade etti.

Liderlerin eleştiriye tahammülsüzlüğüne dikkat çekti

Şirket yönetimindeki risklere de değinen Eğilmez, bir yöneticinin vizyon sahibi olmasının tek başına başarılı bir yönetim için yeterli olmadığını belirtti.

Eğilmez, liderlerin eleştiriye kapalı olmasının, güçlü yönlerine rağmen bütün ekibi olumsuz etkileyebileceğini ve kurumsal yapının dağılmasına kadar uzanabilecek sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

Böylece bir liderin güçlü özelliklerinin yanında taşıdığı tek bir yönetim zaafının da belirleyici olabileceğine işaret etti.

Güçlü ülkelerin de Aşil topuğu var

Eğilmez, benzer risklerin yalnızca şirketler ve yöneticiler açısından değil, ülkeler ve büyük projeler için de geçerli olduğunu belirtti.

Savunma kapasitesi güçlü ülkelerin dış enerji kaynaklarına bağımlı olmasını örnek gösteren Eğilmez, bu bağımlılığın söz konusu ülkeler açısından kritik bir kırılganlık oluşturabileceğine dikkat çekti.

Büyük güçlerin ve kapsamlı projelerin de tek bir kritik hata nedeniyle ciddi sorunlarla karşılaşabileceğini vurgulayan Eğilmez, farklı alanlarda elde edilen gücün yapısal zayıflıkları ortadan kaldırmadığını ifade etti.

"Zayıf noktalara sahip olmak bir başarısızlık göstergesi değildir"

Eğilmez, zayıflıkların varlığının başarısızlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, asıl önemli olanın bunları önceden fark etmek olduğunu vurguladı.

Eğilmez, "Zayıf noktalara sahip olmak bir başarısızlık göstergesi değildir" ifadelerini kullandı.

Kişilerin en fazla savunmaya geçtikleri konuların çoğu zaman en hassas noktaları olduğunu belirten Eğilmez, "Genelde en çok korumaya çalıştığımız alanlar, en hassas topuklarımızdır" değerlendirmesinde bulundu.

Şirketlere ve liderlere eleştirilere kulak verme mesajı

Eğilmez, kişi ve kurumların kendi zayıflıklarını her zaman fark edemeyebileceğini, bu nedenle dışarıdan gelen değerlendirmelerin önem taşıdığını belirtti.

Güvenilen kişilerden dürüst ve yapıcı eleştiriler alınmasını öneren Eğilmez, eksikliklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda bunlara karşı koruyucu stratejiler geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eğilmez, yazısını güçlü olmanın kusursuzluk anlamına gelmediği, asıl gücün zayıf noktaları bilmek ve bunlara karşı önlem almaktan geçtiği mesajıyla tamamladı.