Ağrı kesici baş ağrısı riski: Sık kullanım ne zaman sorun olur?

Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Ersel Dağ, sık ağrı kesici kullanımının zamanla baş ağrılarını daha sık hâle getirebileceğini ve ağrı kesici baş ağrısı riskini artırabileceğini söyledi. Medical Park Bahçelievler Hastanesi'nde görev yapan Dağ, migren belirtileri, tetikleyiciler ve acil başvuru gerektiren uyarı işaretleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Ağrı kesici baş ağrısı hangi kullanım sıklığında riskli?

Dağ'a göre baş ağrısı yaşayan birinin ağrı kesici ihtiyacı giderek artıyorsa ya da ağrılar sıklaşıyorsa, bu tablo ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısının işareti olabilir. Dağ, basit ağrı kesicilerin ayda 15 gün veya daha fazla, triptanların ya da bazı kombine ilaçların ise ayda 10 gün veya daha fazla kullanılmasının risk oluşturabileceğini belirtiyor.

Bu kullanımın üç aydan uzun sürmesi, ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısına yol açabiliyor. Dağ, ilaç dozunu kendi kendine artırmak yerine hekime danışılmasını ve koruyucu tedavilerin değerlendirilmesini öneriyor. Alan yazında bu tablonun genel nüfusun yüzde 1-2'sinde görüldüğü bildiriliyor.

Migren belirtileri ile gerilim tipi baş ağrısı nasıl ayrılır?

Dağ, migrenin genellikle orta veya şiddetli, zonklayıcı ve çoğunlukla başın bir tarafında hissedilen bir ağrı olarak seyrettiğini anlatıyor. Bulantı, kusma, ışık ve ses hassasiyeti eşlik edebiliyor; yürümek gibi olağan hareketler ağrıyı artırabiliyor.

Gerilim tipi baş ağrısında ise ağrı çoğunlukla başın iki tarafında baskı ya da sıkışma biçiminde hissediliyor.

Atak öncesinde yorgunluk, sık esneme, dikkat dağınıklığı, ruh hâli değişiklikleri ve boyun tutulması gibi sinyaller görülebiliyor. Türkiye'de 21 ilde 5 bin 323 kişiyle yürütülen bir araştırmada her 4 kadından birinde migren saptandığı belirtiliyor.

'Bu öncü belirtiler herkeste görülmez ve tek başına migren tanısı koydurmaz.'

— Doç. Dr. Ersel Dağ

Tetikleyiciler ve baş ağrısı günlüğü

Yetersiz uyku, uyku saatlerinin değişmesi, uzun süre aç kalma, susuzluk, stres ve stres sonrası gevşeme, hormonal dalgalanmalar ile hava değişimleri bazı kişilerde migren atağını tetikleyebiliyor. Dağ, tetikleyicilerin kişiden kişiye değiştiğini ve bu nedenle belirli yiyeceklerin herkese yasaklanmasının doğru olmadığını söylüyor.

'Ancak tetikleyiciler kişiye özeldir.'

— Doç. Dr. Ersel Dağ

Dağ, ağrı günlerini, uyku düzenini, öğünleri ve kullanılan ilaçları kaydeden bir baş ağrısı günlüğü tutulmasını öneriyor. Bu kayıtlar kişiye özgü tetikleyicileri belirlemeye ve tedavinin etkisini değerlendirmeye yardımcı oluyor.

Düzenli uyumak, düzenli beslenmek, yeterli su içmek ve kafein tüketimini aşırıya kaçırmamak da yönetimi destekliyor.

Kronik migren ve koruyucu tedavi seçenekleri

Üç aydan uzun süre ayda en az 15 gün baş ağrısı yaşanması ve bu günlerin en az 8'inde migren özelliklerinin bulunması kronik migren açısından değerlendiriliyor. Baş ağrıları sıklaşıyor, iş ve aile hayatını aksatıyor ya da ilaç ihtiyacı artıyorsa nöroloji uzmanına başvurulması gerektiği belirtiliyor.

Dağ, CGRP yolunu hedefleyen tedavilerin migren atakları önlemek için kullanılabilen koruyucu seçenekler arasında yer aldığını söylüyor. Bu tedavilerin sık atak yaşayan ya da klasik koruyucu tedavilerden yeterli yarar görmeyen uygun hastalarda değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Atak tedavisinin ağrı başladığında belirtileri azaltmayı, koruyucu tedavinin ise atakların sıklığını ve şiddetini düşürmeyi hedeflediği ifade ediliyor.

Acil başvuru gerektiren baş ağrısı belirtileri

Saniyeler ya da dakikalar içinde en şiddetli düzeye ulaşan ve kişinin alışık olduğu ağrılardan belirgin biçimde farklı olan baş ağrıları acil olarak değerlendirilmeli. Güç kaybı, yüzde kayma, konuşma bozukluğu, bilinç değişikliği, nöbet, ateş, ense sertliği ya da görme kaybı eşlik ederse yalnızca ağrı kesici almak yerine acil sağlık hizmetine başvurulmalı.

Sıkça sorulan sorular

Sık ağrı kesici kullanımı baş ağrısına neden olabilir mi?

Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Ersel Dağ, sık ağrı kesici kullanımının zamanla baş ağrılarının daha sık yaşanmasına neden olabileceğini belirtiyor. Ağrıların sıklaşması ve ilaç ihtiyacının artması ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısının işareti olabilir.

Ayda kaç gün ağrı kesici kullanmak risk oluşturur?

Dağ'a göre basit ağrı kesicilerin ayda 15 gün veya daha fazla, triptanların ya da bazı kombine ilaçların ayda 10 gün veya daha fazla kullanılması risk oluşturabilir. Bu kullanımın üç aydan uzun sürmesi ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısına yol açabilir.

Migren ile gerilim tipi baş ağrısı nasıl ayrılır?

Migren genellikle zonklayıcı, orta veya şiddetli bir ağrıdır ve çoğunlukla başın bir tarafında hissedilir; bulantı ve ışık-ses hassasiyeti eşlik edebilir. Gerilim tipi baş ağrısı ise çoğunlukla başın iki tarafında baskı ya da sıkışma şeklinde hissedilir.

Hangi baş ağrıları acil değerlendirme gerektirir?

Saniyeler veya dakikalar içinde en şiddetli düzeye ulaşan ve alışık olunan ağrılardan belirgin biçimde farklı olan baş ağrıları acil olarak değerlendirilmelidir. Güç kaybı, konuşma bozukluğu, bilinç değişikliği, nöbet, ateş, ense sertliği ya da görme kaybı eşlik ederse acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.