İran’dan ABD’ye ret!

ABD'nin Katar aracılığıyla İran'a sunduğu son ateşkes teklifinin Tahran tarafından reddedildiği belirtildi. Teklif, yedi gün içinde Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ve ablukanın kaldırılmasını öngörüyordu. Tahran'dan henüz resmî bir ret açıklaması gelmese de Reuters'a konuşan İranlı yetkililere göre söz konusu plan öneriden ziyade bir “kabul edilemez talepler listesi”.Reuters'ın haberinde, ABD'nin İran’ın elindeki yaklaşık 500 kg'lık, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumun derhal yurt dışına nakledilmesini ve Hürmüz Boğazı’ndaki kapatma eylemine derhal son verilmesini talep ettiği bildirildi.

İsrail Kanal 12 ise Washington'un taleplerine ilişkin bir başka ayrıntı sundu. Buna göre ABD, yaptırımlarda bazı hafifletmeler karşılığında İran'ın daha önce bombalanan nükleer tesislerini BM müfettişlerinin ziyaret etmesine izin vermesini istiyor.

TAHRAN ÖNERİSİNDE ISRARCIBu olumsuz tabloya rağmen Tahran diplomasiden vazgeçmiş değil. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, İran önerisinin uygulanmasını sağlamak için arabulucularla yakın temas hâlinde olduğunu söyledi.

İran son bir ayda ABD'ye bazı şartların yerine getirilmesi hâlinde Hürmüz'ün yedi günde açılmasını öngören iki teklif sundu. Washington yönetimi bu önerileri reddetti. Tahran'ın talepleri arasında yaptırımların hafifletilmesi, ablukanın kaldırılması, Batı Asya'daki tüm savaşların bitirilmesi gibi koşullar yer alıyor.

Esasında İran'ın sunduğu öneriler, Tahran ile Washington arasında 17 Haziran'da imzalanan ancak ABD tarafından uygulamaya konulmayan İslamabad Mutabakatı'nı temel alıyor. Pakistan arabuluculuğunda yapılan anlaşma, nükleer dosyayı ikinci bir aşamaya bırakıyordu.

Ancak ABD'nin Katar üzerinden sunduğu son teklifte, nükleer tesislerin BM müfettişlerine açılması ve zenginleştirilmiş uranyumun yurt dışına çıkarılması gibi Tahran'ın uzun süredir şiddetle karşı çıktığı koşullar bulunuyor. SUUDİLER FRENLEMEYE ÇALIŞIYORTüm bu gelişmeler, ABD/ İsrail'in 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinden sonra İran'a saldırma tehditlerinin yoğunlaştığı ve Tahran'ın olası bir savaşın tüm bölgeye yayılacağı uyarıları arasında yaşanıyor.

Bu nedenle Kanal 12'ye göre Yemen Ordusu'nun zaten sert baskısı altında olan Suudi Arabistan, İran tarafından da hedef alınma korkusuyla Beyaz Saray'ı müzakerelere daha fazla zaman tanımaya çağırıyor ve savaş olasılığından derin endişe duyuyor. VANCE'TEN TAHRAN'A MEKTUPWashington bir yandan nükleer dosyayı masaya getirip tehditlerle diş gösterirken diğer yandan da Tahran yönetimiyle doğrudan temas kurmaya çalışıyor.

Wall Street Journal (WSJ)'a göre ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızayi'ye bir mektup gönderdi. Rızayi geçen hafta, İran'ın yukarıda belirttiğimiz temel talepleri karşılanana kadar Washington ile müzakere etmeyeceğini söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump çarşamba akşamı gazetecilere Vance'in Tahran'la doğrudan temas kurma talebini onayladığını söyledi. WSJ'nin kaynaklarına göre ise söz konusu mektup Tahran'a Trump'ın isteğiyle gönderildi. WSJ, İran'a giden mesajın içeriğiyle ilgili “barış önerilerinden ziyade olası bir müzakere çerçevesine odaklanıyor” diye yazdı.

Axios sitesine göre bu çerçeve, nükleer müzakereleri de gerektiriyor. BAŞKANLIK HESABI İRAN’DAN GEÇİYORJ.D. VanceABD Başkan Yardımcısı Vance, İran Savaşı öncesinde ve esnasında çekincelerini dile getiren Amerikalı yetkililer arasında yer alıyor.

Amerikan basını Vance’in Tahran’a gönderdiği mektubu, ara seçimler bağlamında da değerlendiriyor. Trump’a olan desteği yüzde 31 gibi rekor seviyeye düşüren İran Savaşı, ara seçimlerde Cumhuriyetçilere Kongrede çoğunluğu kaybettirebilir.

Seçmenler, bir numaralı sorun olarak işaret ettikleri Batı Asya politikaları nedeniyle artan akaryakıt maliyetlerinden Trump ve Cumhuriyetçileri sorumlu tutuyor. Vance ise 2028 başkanlık adaylığı için Cumhuriyetçilerin şimdilik en önde gelen adayı konumunda.

Savaşı bitirmeye yönelik adımların Vance’e puan kazandıracağı düşünülüyor. PENTAGON’DA GENERAL KIYIMI SÜRÜYORABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran’a yönelik saldırı tehditleri arasında Pentagon’un en üst düzey askerî planlamacısını görevden aldı.

Trump döneminde kovulan generaller serisinin sonuncusu olan Brett Sylvia, Genelkurmay Başkanlığı Strateji, Planlama ve Politika Birimi Başkanı’ydı. İşten çıkarmanın resmi gerekçesi açıklanmasa da New York Post gazetesine göre Sylvia, medyaya bilgi sızdırıyordu.

Hegseth döneminde, büyük bölümü İran Savaşı sırasında olmak üzere Pentagon’a bağlı 20’den fazla üst düzey askerî ve sivil yetkili çeşitli nedenlerle görevinden ayrıldı. İşten çıkarılanlar arasında en kıdemli isim, Kara Kuvvetleri Komutanı General Randy George’tu.