Kahramanmaraş’ta Semerciliğin Yaşayan Hafızası

Kahramanmaraş’ta çırak olarak başladığı semerciliği yaklaşık 60-65 yıldır sürdüren Ali Özen, mesleğinin giderek daralan bir müşteri kitlesine hizmet verdiğini anlattı. Taşımacılıkta hayvanların yerini makinelerin almasıyla siparişlerin azaldığını belirten Özen, ürettikleri semerleri satmakta zorlandıklarını söyledi.

Semerciler Çarşısı’nda çalışmaya devam eden Özen, geçmişte çok sayıda ustanın bulunduğu çarşıda bugün yalnızca kendisinin kaldığını ifade etti. Özen’in verdiği bilgiye göre, kentte başka bir noktada çalışan iki ustayla birlikte semerciliği sürdürenlerin sayısı üçe düştü.

Çıraklıkla başlayan 60 yılı aşkın meslek hayatıAli Özen’in semercilikle tanışması, çırak olarak işe başlamasıyla oldu. Meslekte geçirdiği süreyi yaklaşık 60-65 yıl olarak anlatan Özen, hayvanlarla taşımacılığın yaygın olduğu dönemlerde işlerinin yoğun olduğunu belirtti.

O yıllarda semercilere duyulan ihtiyaç, ustaların üretimini de doğrudan etkiliyordu. Özen, geçmişteki çalışma koşullarını, “Eskiden tüm taşımacılık hayvanla yapılıyordu. Bizim mesleğimize talep çoktu” sözleriyle anlattı.

Makineleşme semere duyulan ihtiyacı azalttıÖzen’in anlattığına göre, semercilerin müşterileri arasında göçerler ve hayvancılıkla uğraşanlar bulunuyordu. Kırsal bölgelere yolların açılması ve taşımacılığın makineleşmesi, bu müşterilerin semer ihtiyacını azalttı.

Daha önce hayvanlarla yapılan işlerin makinelerle yürütülmeye başlaması, atölyedeki üretimin satışa dönüşmesini zorlaştırdı. Özen, müşterilerinin de makineleşmeye yöneldiğini belirterek mesleklerine eskisi kadar talep kalmadığını dile getirdi.

Bu değişimin bugün yaşadıkları satış sorununun temel nedeni olduğunu ifade etti. Semerciler Çarşısı’nda tek usta kaldıAdını semercilikten alan çarşının geçmişini anlatan Özen, bir dönem buradaki iş yerlerinin tamamında aynı mesleğin yapıldığını söyledi.

Bugün ise çarşıda semerciliği tek başına sürdürdüğünü belirtti. Kentteki usta sayısına ilişkin de bilgi veren Özen, başka bir yerde iki meslektaşının daha çalıştığını aktardı. Böylece, kendi anlatımına göre Kahramanmaraş’ta mesleği sürdüren üç semer ustası kaldı.

Özen’in yıllardır çalıştığı çarşıda anlattığı değişim, hem iş yeri hem de usta sayısındaki azalmayı ortaya koydu. Satış sorunu çırakların meslekten ayrılmasına yol açtıOğlunun yanında çalıştığını söyleyen Özen, mesleğin devamındaki en büyük güçlüğün geçim sağlamak olduğunu vurguladı.

Ürettikleri ürünleri satamadıklarında kazanç elde edemediklerini, bu nedenle daha önce işi öğrenen çocukların da meslekten ayrıldığını anlattı. Özen, çırakların ayrılmasını yalnızca öğrenme isteğiyle açıklamadı; satış yapılamamasının geçim üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Kendisi ise başka bir iş yapma imkânı bulunmadığı için çalışmayı sürdürdüğünü belirtti. “Bundan sonra artık yapacağımız başka iş olmadığı için devam ediyoruz” diyen Özen, yaşadığı güçlüğü bu sözlerle dile getirdi.