COP31'de medya ve iklim diplomasisi masaya yatırıldı

Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında gerçekleştirilen "İklim Değişikliği ve İletişim: Medyanın İklim Diplomasisindeki Rolü, Yapay Zekâ ve Dezenformasyon" panelinde, iklim krizinin medyadaki yansımaları, yapay zekâ kaynaklı yanlış bilgiler ve afet haberciliği ele alındı. Panelde gazeteciler, iklim değişikliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması ve doğru haberciliğin önemi üzerinde durdu.

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, Yeşil Alan Çevre ve İklim Pavilyonu'nda "İklim Değişikliği ve İletişim: Medyanın İklim Diplomasisindeki Rolü, Yapay Zekâ ve Dezenformasyon" başlıklı panel düzenlendi.

AK Parti Çevre ve Şehircilik Politikaları Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen panelin moderatörlüğünü AK Parti İzmir Milletvekili ve Çevre ve Şehircilik Politikaları Başkan Yardımcısı Şebnem Bursalı Aksoy üstlendi.

Panele, A Haber Spikeri ve gazeteci Cansın Helvacı, Anadolu Turizm Gazetecileri Derneği Başkanı Mevlüt Yeni ile CNN Türk Özel Haberler Şefi Fulya Öztürk konuşmacı olarak katıldı.

BURSALI AKSOY: "SÖZÜN ÖTESİNE GEÇİLDİ"

Panelin açılışında konuşan AK Parti İzmir Milletvekili Şebnem Bursalı Aksoy, COP31'in önceki iklim konferanslarından farklı bir noktada bulunduğunu belirterek, zirvede somut kararların ve yol haritalarının öne çıktığını ifade etti.

Bursalı Aksoy, "Burada artık sözün ötesine geçildi ve ne yapılacağıyla ilgili artık kararların alındığı ve yol haritasının çizildiği bir COP oldu açıkçası. Bu açıdan bütün önceki 30 COP'tan çok daha farklı, önemli ve anlamlı olduğunu düşünüyorum" dedi.

İklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir mesele olmadığını vurgulayan Şebnem Bursalı Aksoy, medyanın toplumsal farkındalık oluşturmadaki rolüne dikkat çekti. Özellikle afetlerin haberleştirilmesinde insan faaliyetlerinin doğa üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bursalı Aksoy panele giriş konuşması yaptıktan sonra konu başlıkları ile ilgili konuk gazetecilere tek tek söz verdi.

BURSALI AKSOY: "SÖZÜN ÖTESİNE GEÇİLDİ"

Panelin açılışında konuşan AK Parti İzmir Milletvekili Şebnem Bursalı Aksoy, COP31'in önceki iklim konferanslarından farklı bir noktada bulunduğunu belirterek, zirvede somut kararların ve yol haritalarının öne çıktığını ifade etti.

Bursalı Aksoy, "Burada artık sözün ötesine geçildi ve ne yapılacağıyla ilgili artık kararların alındığı ve yol haritasının çizildiği bir COP oldu açıkçası. Bu açıdan bütün önceki 30 COP'tan çok daha farklı, önemli ve anlamlı olduğunu düşünüyorum" dedi.

İklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir mesele olmadığını vurgulayan Şebnem Bursalı Aksoy, medyanın toplumsal farkındalık oluşturmadaki rolüne dikkat çekti. Özellikle afetlerin haberleştirilmesinde insan faaliyetlerinin doğa üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bursalı Aksoy panele giriş konuşması yaptıktan sonra konu başlıkları ile ilgili konuk gazetecilere tek tek söz verdi.

MEVLÜT YENİ: "ANTALYA ŞAMPİYONLAR LİGİNE ÇIKTI"

Anadolu Turizm Gazetecileri Derneği Başkanı ve MYGazete.com Genel Yayın Yönetmeni Mevlüt Yeni, Antalya'nın uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapma konusunda önemli bir deneyim kazandığını söyledi. COP31'in kazanımlarını anlatan Yeni, G20 Zirvesi ve Antalya Diplomasi Forumu gibi uluslararası organizasyonları başarıyla gerçekleştiren Antalya COP31 gibi dünyanın 180 ülkesinden lider, bakan ve bilim insanını gibi 100 bine yakın delegasyonu kazasız sorunsuz misafir etme başarısı sergilediğini anlattı.

Yeni, "Antalya gerçekten son yıllarda, ülkemiz tabii genel olarak da organizasyon olarak şampiyonlar ligine çıktık" ifadelerini kullandı.

COP31'in kente ekonomik ve diplomatik açıdan önemli katkılar sağladığını belirten Mevlüt Yeni, organizasyon sürecinde yaşanan trafik ve günlük yaşam aksaklıklarının uzun vadeli kazanımlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

"YEREL MEDYA DAHA FAZLA ÖNE ÇIKARILMALIYDI"

COP31 organizasyonunda yerel medyanın yeterince değerlendirilmediğini savunan Yeni, Antalya'daki gazetelerin ve televizyonların uluslararası organizasyonlarda daha etkin rol alması gerektiğini ifade etti.

Yeni, "Bir tek eleştireceğim taraf var. COP31'in, yani bu organizasyonda yerel medyanın biraz daha öne çıkması gerekiyordu. Yerel medya burada biraz geride kaldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız özellikle burada yerel gazetelerimizi, televizyonlarımızı daha etkin kullanabilirdi" şeklinde konuştu.

Yerel basının çevre bilincinin yaygınlaştırılmasında önemli bir sorumluluk taşıdığını belirten Başkan Yeni, iklim değişikliğinin özellikle Antalya gibi orman yangınları ve kuraklık riskiyle karşı karşıya bulunan şehirler açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.

"ÇEVRE DERSLERİ İLKOKULDAN İTİBAREN ZORUNLU OLMALI"

Çevre eğitiminin küçük yaşlarda başlaması gerektiğini ifade eden Yeni, okullarda çevre derslerinin zorunlu hale getirilmesi önerisinde bulundu.

Mevlüt Yeni, "Bir kere bana göre çevre dersleri ilkokuldan başlamak kaydıyla zorunlu ders haline dönüşmesi lazım, seçmeli değil. Şimdi biz seçmeli ders olarak ortaokulda, lisede alıyoruz ama bu çevre konusu ki Antalya hem yangınların çok fazla yaşandığı, kuraklığın baş gösterdiği şehirlerin önde gelen şehirlerinden bir tanesi" diye konuştu.

Yeni, COP31'in turizm sezonunun sona erdiği dönemde Antalya ekonomisine de hareketlilik kazandırdığını da belirtti.

CANSIN HELVACI: "ARTIK TEHLİKE KAPIDA"

A Haber Spikeri Cansın Helvacı ise iklim değişikliği konusunun medyada yeterince yer bulmadığını belirterek, çevre sorunlarının yalnızca belirli kesimlerin ilgi alanı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

Başarılı spiker Helvacı, çevre sorunlarının artık yalnızca geleceğe ilişkin bir tehdit olmadığını, insanların günlük yaşamını doğrudan etkileyen bir mesele haline geldiğini belirtti.

Hava durumunun yanı sıra hava kalitesinin de haberlerde daha fazla işlenmesi gerektiğini vurgulayan Helvacı, medyanın bu konuları toplumun dikkatini çekecek şekilde ele almasının önemine değindi.

İklim krizinin yalnızca devletlerin ve uluslararası kuruluşların sorumluluğunda olmadığını belirten Cansın Helvacı, bireylerin de günlük yaşamlarında çevresel etkilerini değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

FULYA ÖZTÜRK: "ANTALYA'YA İLK DEFA BÖYLE HAYIRLI BİR HABERE GELDİM"

CNN Türk Özel Haberler Şefi Fulya Öztürk, Antalya'da daha önce çok sayıda sel, hortum ve doğal afet haberi takip ettiğini belirterek, bu kez iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik uluslararası bir organizasyona katılmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Öztürk, "Antalya'da daha önce afetlerle çok yüz yüze gelmiş, çok sınanmış bir şehir. Antalya'nın seli, afeti eksik olmuyor. Daha önce o kadar çok geldim ki sele, hortum nedeniyle zarar gören seralara, çiftçilerin sorunlarını dinlemeye çok geldim.

İlk defa galiba bu kadar çok sınanmış bir şehirde iklim krizinin konuşuluyor olması ve benim de tanıklık ediyor olmam, beni çok mutlu ediyor. Yani ilk defa böyle hayırlı bir habere geldim" dedi.

Antalya'da COP31'in düzenlenmesinin gurur verici olduğunu belirten Öztürk, iklim krizinin etkilerinin sahada çalışan gazeteciler tarafından doğrudan gözlemlendiğini söyledi.

"SANAL MEDYADA YALANLAR ÇOK HIZLI YAYILIYOR"

Konuşmasında dijital platformlarda yayılan yanlış bilgilere dikkat çeken başarılı gazeteci Öztürk, özellikle afet dönemlerinde doğrulanmamış görüntülerin toplumda yanlış algılara neden olabildiğini ifade etti.

Sanal medyada gerçeği yansıtmayan içeriklerin hızla yayıldığını belirten Öztürk, geleneksel televizyon haberciliğinde kaynak doğrulamasının önemine vurgu yaptı.

Fulta Öztürk, "Sanal medyaya bakıyorsun, yalan zaten havada uçuşuyor, gerçeği bulmak çok zor. Algıların ve dezenformasyonun gerçekten çok hızlı çoğaldığı bir mecrada öncelikle size tavsiyem haberleri sanal medyadan almayın, çok yanılırsınız" ifadelerini kullandı.

Dijital yayıncılığın önemini kabul ettiğini ancak sosyal medya platformlarında yayılan içeriklerin denetlenmesinde sorunlar yaşandığını savunan Öztürk, vatandaşlara haber kaynaklarını dikkatli seçmeleri çağrısında bulundu.

BURSA YANGINLARI ÜZERİNDEN DEZENFORMASYON UYARISI

Geçen yıl Bursa'da meydana gelen orman yangınlarını örnek gösteren Fulya Öztürk, sosyal medyada yayılan bazı görüntülerin yangının boyutuna ilişkin gerçeği aşan bir algı oluşturduğunu savundu.

Yangın haberlerini takip etmek üzere Bursa'ya gittiğini anlatan Öztürk, internette gördüğü bazı görüntülerin çekildiği yerleri bulmakta zorlandığını söyledi.

Öztürk, "Ben Bursa'da yangın aradım arkadaşlar. Bak, abartmıyorum. Yangın vardı, yanlış anlaşılmasın. Fakat diyorum ki, jandarmaya sorduk orada, yetkililere. Bu görüntüler nereden çekilmiş olabilir? Burası neresi? diye ben o görüntünün kaynağına gitmeye çalışıyorum, bulmaya çalışıyorum" dedi.

Yangın sırasında yapay zekâyla oluşturulmuş bazı görüntülerin de paylaşıldığını belirten Fulya Öztürk, bu içeriklerin gazeteciler tarafından dahi gerçek sanılabildiğini ifade etti.

"GERÇEĞİN İKİ FARKLI YÜZÜNÜ DE GÖSTERMEK GEREKİYOR"

Öztürk, 6 Şubat depremlerinin ardından Hatay'da yürütülen çalışmaların haberleştirilmesine ilişkin gözlemlerini de paylaştı.

Deprem bölgesinde hem devam eden sorunların hem de yeniden inşa çalışmalarının birlikte aktarılması gerektiğini belirten Fulya Öztürk, tek bir görüntü üzerinden genel bir değerlendirme yapılmasının kamuoyunu yanıltabileceğini söyledi.

Öztürk, "Ben demiyorum ki her şey süper. Bir sürü çok büyük acı yaşandı ama bir çaba var. Ben hatta bunu yayında dedim, iki farklı görüntü göstereceğim size dedim. Bakın burası tarihi yapılar, buraya henüz dokunulmadı ama bakın bu tarafta da evler yapılıyor" ifadelerini kullandı.

Afet haberciliğinde gazetecilerin sorumluluğuna dikkat çeken Fulya Öztürk, yaşanan olumsuzlukların gizlenmeden, yürütülen çalışmaların da göz ardı edilmeden aktarılması gerektiğini vurguladı.

"İKLİM KRİZİNİ YETERİNCE ANLATIYOR MUYUZ? BENCE HAYIR"

Televizyonların iklim değişikliği konusunda yeterince yayın yapıp yapmadığına ilişkin değerlendirmede bulunan Öztürk, bu alanda daha fazla habercilik yapılması gerektiğini söyledi.

Başarılı gazeteci Öztürk, "Dolayısıyla televizyon yayıncıları yeteri kadar iklim krizini anlatıyor mu dersen, bence hayır derim. Açık konuşayım. Ama büyük bir kriz anında doğru haber vermek için olanı olduğu gibi anlatmaya çalışıyor muyuz televizyonlarda? Evet, yani kendi adıma söyleyeyim" dedi.

2026 YILINDAKİ YANGIN VE METEOROLOJİK OLAYLARA DİKKAT ÇEKİLDİ

Panelde iklim değişikliğinin Türkiye üzerindeki etkilerine ilişkin sayısal veriler de paylaşıldı.

Konuşmada aktarılan verilere göre, 2026 yılının ilk 10 ayında Türkiye'de 2 bin 111 orman yangını ve 4 bin 108 kırsal alan yangını meydana geldiği, yangınların yüzde 86'sının insan kaynaklı olduğu belirtildi.

Ayrıca 2026 yılının ilk 9 ayında Türkiye'de bin 329 ekstrem meteorolojik olay kaydedildiği ifade edildi.

Panelde, söz konusu gelişmelerin iklim krizine yönelik farkındalığın artırılmasını zorunlu kıldığı vurgulanırken, medyanın yalnızca afetleri haberleştirmekle sınırlı kalmaması, çevre bilincinin gelişmesine de katkı sunması gerektiği dile getirildi.

İKLİM HABERCİLİĞİNDE DOĞRU BİLGİ VURGUSU

Panelde konuşmacılar, iklim değişikliğinin etkilerinin toplumun tüm kesimlerine doğru ve anlaşılır şekilde aktarılması gerektiği konusunda görüşlerini paylaştı.

Yapay zekâ teknolojileriyle üretilen yanıltıcı içeriklerin ve sosyal medyada hızla yayılan dezenformasyonun habercilik açısından yeni sorunlar oluşturduğu belirtilirken, gazetecilerin kaynak doğrulama sorumluluğuna dikkat çekildi.

Panelde ayrıca yerel medyanın iklim diplomasisindeki rolünün güçlendirilmesi, çevre eğitiminin yaygınlaştırılması ve afet haberciliğinde doğru bilgiye dayalı yayıncılığın önemi ele alındı.