Habermetrik
← Ana Sayfa
18 Kasım 2026 13:45
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

İngiltere'de çalışma: Evde sağlık tarama testleri temelsiz iddialarla pazarlanıyor

İngiltere'de çalışma: Evde sağlık tarama testleri temelsiz iddialarla pazarlanıyor
Görsel kaynağı: tr.euronews.com
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • İnternette onlarca sağlık durumunu taramaya yönelik testler bulmak mümkün, ancak yeni bir analiz bu testlerin çoğunun asılsız ve potansiyel olarak zararlı iddialarda bulunduğunu ortaya koydu

İnternette onlarca sağlık durumunu taramaya yönelik testler bulmak mümkün, ancak yeni bir analiz bu testlerin çoğunun asılsız ve potansiyel olarak zararlı iddialarda bulunduğunu ortaya koydu. İngiltere'deki araştırmacılar, çevrimiçi olarak reklamı yapılan 50 sağlık testini inceledi.

Bunlar arasında bağırsak mikrobiyomu, kan sayımı, genetik, karaciğer ve akciğer fonksiyonu ile kortizol düzeylerine yönelik testlerin yanı sıra pelvik ve meme muayeneleri, göğüs röntgenleri ve ultrasonlar yer aldı. İlan verenler hem çevrimiçi perakendeciler hem de yüz yüze hizmet veren kliniklerdi.

Fiyatlar evde kullanılan bir "kidney albumin rapid test" için £6.99 (€8.36) ile çok sayıda test, görüntüleme ve fizik muayene içeren bir "platinum assessment" için £14,000 (€16,751) arasında değişiyordu. Bazı klinikler bunlara ek olarak lüks otel veya spa paketleri sunarken, başka testler için ünlüler veya influencer'lar destek veriyordu.

Ancak araştırmaya göre bu testlerin birçoğu kanıta dayanmayan iddialarda bulunuyor ya da ulusal sağlık otoriteleri tarafından tavsiye edilmeyen taramalar sunuyor. Çalışma, BMJ Open (kaynak İngilizce) dergisinde yayımlandı.

On altı test, herhangi bir kanıt olmadan insanların daha uzun yaşamasına yardımcı olabileceğini iddia etti. Otuz altı test ise daha erken tanı ve daha iyi sağlık sonuçları vaat etti. Sadece 15 test, yanlışlık ihtimali veya mahrem fizik muayenelerden kaynaklanan riskler gibi testin olası olumsuz yanlarını açıkladı.

Örneklerden birinde bir perakendeci, belirli bir hastalığa bağlı ölüm oranlarını aktararak bunların "bizim... sağlık değerlendirmelerimizden biriyle tespit edilebilmiş olabileceğini. Bugün hâlâ burada olabilecek kaç kişi olduğunu bir düşünün" dedi.

Çalışmaya dahil edilen 50 satıcıdan 14'ü, endişe verici semptomları olmayan kişilere testis muayenesi, 13'ü meme muayenesi ve dokuzu pelvik muayene teklif etti. İngiltere'nin ulusal sağlık sistemi bu testlerin herkese yapılmasını önermiyor.

Tüketiciye yönelik sağlık testlerine erişmek kolay ve düzenleyici koruma mekanizmaları çok az. İskoçya'daki University of St Andrews'den araştırmacılar, buna "zarar verme kapasitelerine rağmen" böyle olduğunu yazarak dikkat çekti.

Bilim insanları, evde uygulanan sağlık testlerinin, yalnızca kanıta dayalı oldukları takdirde, tıp sistemindeki boşlukları doldurmaya yardımcı olabileceğini söyledi. Kalitesiz taramalarının ise "yalancı pozitifler (yanlış alarm), yalancı negatifler (yanlış güvence) ve bireylerin çok az ya da hiç değer elde etmeden kişisel kaynaklarını kaybetmesiyle" sonuçlanabileceği konusunda uyardılar.

Evde yapılan sağlık testlerini çevrimiçi ortamda bulmak kolay. Çarşamba günü İngiltere Reklam Standartları Kurumu (Advertising Standards Authority, ASA), internet üzerinden testosteron, menopoz ve kilo verme tedavileri satan Voy adlı çevrimiçi sağlayıcının evde kullanılan testosteron kan testi için hazırladığı reklamların yasaklanmasını onayladı.

Denetim kurumu, Voy'un reklamlarının "yanıltıcı" olduğunu, çünkü yorgunluk ve sinirlilik gibi yaygın semptomları erkekleri test kiti almaya teşvik etmek için düşük testosteronla ilişkilendirdiğini belirtti. ASA'ya göre Voy, reklamların düşük testosteronu bu semptomların tek açıklaması olarak gösterdiğini iddia etmediğini savundu.

Ancak denetim kurumu yine de şirket aleyhine karar vererek Voy'a bu bağlantıyı "abartmaması" talimatını verdi. Yeni çalışmaya göre, çok az vaka düzenleyici kurumlara kadar ulaşıyor. Araştırmacılar, bunun "düzenlemede bir boşluk ve hasta güvenliği sorunu" olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: tr.euronews.com
Haber metni ve görseller tr.euronews.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Sağlık
Yayın: 18 Kasım 2026 13:45 · Kaynak: tr.euronews.com
Kaynağı Oku ↗