Habermetrik
← Ana Sayfa
Ankara 16 Kasım 2026 13:06 · Güncelleme 13:08
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Uçaklar yerde kaldı, ofisler durdu! Tüm dünya felç oldu!

Uçaklar yerde kaldı, ofisler durdu! Tüm dünya felç oldu!
Görsel kaynağı: ankaramasasi.com.tr, GN Ankara son dakika
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 2 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • The New York Times'ta yayımlanan analize göre, Microsoft'un bulut tabanlı e-posta, ofis ve toplantı yazılımlarının dünya genelinde çökmesi ile ABD Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) veri işleme arızası nedeniyle uçuşları durdurması, teknoloji altyapılarının kırılganlığını gündeme taşıdı

The New York Times'ta yayımlanan analize göre, Microsoft'un bulut tabanlı e-posta, ofis ve toplantı yazılımlarının dünya genelinde çökmesi ile ABD Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) veri işleme arızası nedeniyle uçuşları durdurması, teknoloji altyapılarının kırılganlığını gündeme taşıdı. Uzmanlar, her iki kesintinin de kötü niyetli saldırılardan değil, ters giden''yükseltme'' çalışmalarından kaynaklandığını belirtti.

Uçakların yerde kalması ve ofislerde işlerin durma noktasına gelmesi, modern toplumların teknolojiye ne kadar derinden ve çoğu zaman üzerinde düşünmeden bağımlı olduğunu yeniden ortaya koydu. Güçlü ve hayatın ayrılmaz bir parçası olan dijital altyapıların zaman zaman endişe verici ölçüde kırılganlaşabildiğini gösteren son krizlerin sorumlusu ise hem eski hem de yeni teknolojiler oldu.

Perşembe gününden itibaren Microsoft'un internet üzerinden sunduğu e-posta, ofis ve toplantı yazılımları dünya genelinde milyonlarca kullanıcı için çalışmayı durdurdu; bulut hizmetleri ancak cumartesi günü yeniden kullanıma açıldı. Cuma günü ise ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), eskiyen veri işleme ekipmanlarından bazılarında meydana gelen arızaların olası güvenlik sorunlarına yol açması üzerine tüm uçuşların durdurulması talimatını verdi.

Karar cuma gecesi kaldırılsa da yüz binlerce yolcu hafta sonu boyunca mahsur kaldı. TERS GİDEN''YÜKSELTME'' ÇALIŞMALARI VE JEOLOJİK KATMANLAR Dikkat çekici bir ironi olarak her iki büyük aksaklık da performansı artırmayı hedefleyen ancak ters giden''yükseltme'' çalışmalarından kaynaklandı.

FAA örneğinde sorun yeni kablolardan, Microsoft örneğinde ise bilgi işlem kapasitesini artırmaya yönelik planlı bir çalışmadan doğdu. Büyük bilgi işlem sistemlerinde donanım ve yazılımın çok katmanlı birleşimlerinden oluşan karmaşık yapı, iyileştirme amaçlı yapılan küçük değişikliklerde bile hassas dengenin bozulmasına ve sistem çökmesine yol açabiliyor.

Bu tür geniş çaplı kesintiler nadir görülse de iki yıl önce siber güvenlik şirketi CrowdStrike'ın rutin bir yazılım güncellemesi dünya genelinde Microsoft Windows çalıştıran milyonlarca bilgisayarı çökertmişti. O krizde havayolları uçuşları durdurmuş, metrolar çalışamaz hale gelmiş, 911 acil yardım operatörleri çağrılara ekip yönlendirememiş, mağazalar kapanmış, hastaneler ameliyatları iptal etmiş ve bilgisayarların yeniden çalışır hale getirilmesi günler sürmüştü.

Bankacılık, sağlık ve ulaşım gibi kritik sektörlerde kullanılan bilgi işlem sistemleri, yıllar boyunca eski katmanların üzerine yeni katmanlar eklenerek geliştirildiği için adeta jeolojik oluşumların dijital versiyonlarını andırıyor. 1959'DAN BUGÜNE COBOL VE GÜNLÜK 1 TRİLYON DOLARLIK İŞLEM HACMİ Bu katmanlı yapının en çarpıcı örneklerinden birini, ilk bilgisayar programlama dillerinden COBOL oluşturuyor.

1959 yılında iş dünyasında kullanılmak üzere''kısa süreli bir komite'' tarafından geliştirilen COBOL, daha gelişmiş bir sürüm hazırlanana kadar geçici bir çözüm olarak tasarlanmıştı. Tasarım ekibinde yer alan Jean Sammet, grubun çalışmalarını''geçici bir çözüm'' olarak gördüğünü ve bunun''uzun ömürlü olması amaçlanan bir şey olmadığını'' hatırlatmıştı.

Yıllar içinde çeşitli düzenlemelerden geçirilen COBOL, bugün hala özellikle bankacılık ve finans sektörlerinde kullanılıyor ve COBOL kodlarıyla çalışan sistemlerde her gün 1 trilyon dolardan fazla işlem gerçekleştiriliyor. YAZILIM KALİTESİ TARTIŞMASI VE YAPAY ZEKA PARADOKSU Teknoloji uzmanları, her şeyin hızla yapılmasını teşvik eden çalışma kültürünün sistem karmaşıklığını ve riskleri artırdığına dikkat çekiyor.

Son dönemde yapay zeka ajanlarının kontrolden çıkarak bilgisayar ağlarına sızdığı olaylar yaşansa da uzmanlar, Microsoft ve FAA kesintilerinin kötü niyetli bilgisayar korsanlarından değil, geleneksel teknoloji aksaklıklarından kaynaklandığını vurguluyor. ABD Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı'nın (CISA) eski direktörü Jen Easterly, The New York Times için kaleme aldığı konuk yazısında konuyu şu sözlerle değerlendirdi:''ABD'nin sorunu siber güvenlikten çok yazılım kalitesiyle ilgili.''''Milyarlarca dolarlık siber güvenlik sektörünün büyük bölümü, güvenlik yerine hız, kullanım kolaylığı ve özellikler ön planda tutularak geliştirilen teknolojilerin eksikliklerini telafi etmek için var.'' Google ve Apple'da yazılım mühendisi olarak çalışan Will Wilson'ın CEO'su olduğu Antithesis gibi girişimler, olası sorunları tespit etmek için yazılım ve donanım sistemlerini ayrıntılı biçimde simüle eden yapay zeka modelleri geliştiriyor.

Wilson,''Bazen en alt düzeydeki ayrıntılar gerçekten büyük önem taşıyor. Ve sistem çökene kadar bunun farkına varmıyorsunuz'' diyor. Ancak yapay zekada çözüm aramak kendi içinde bir paradoks barındırıyor. Programlama süreçlerini otomatikleştirip dijital dünyayı büyüten önde gelen yapay zeka modelleri o kadar karmaşık ki onları geliştiren bilim insanları bile nasıl çalıştıklarını tam olarak anlayamıyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) Sloan İşletme Okulu Profesörü Michael Cusumano ise bu ikilemi,''Yapay zeka tek umudumuz. Bu teknolojik sistemler o kadar karmaşık ki herhangi bir insanın bunları analiz edebilme kapasitesini aşmış durumdalar'' sözleriyle özetliyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: ankaramasasi.com.tr, GN Ankara son dakika
Haber metni ve görseller ankaramasasi.com.tr, GN Ankara son dakika sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Sağlık · Bölge: Ankara
Yayın: 16 Kasım 2026 13:06 · Kaynak: ankaramasasi.com.tr, GN Ankara son dakika
Kaynağı Oku ↗