Devlet Ve Propaganda

Önceki yazılarımda Osmanlı’da sinema ve propaganda ile Cumhuriyet döneminde sinemanın işlevini sizlerle paylaşmıştım. Türk Devlet Arşivlerinde karşılaştığım evraklar ve öğrencilik yıllarımda edindiğim bilgiler sayesinde, rastlantı sonucu karşıma çıkan arşiv belgelerini yeniden yorumlama isteği duydum.

Yukarıdaki belgede, Türkiye Cumhuriyeti’nin 1965 yılında Danimarka’da düzenlenen, ülkelerin tanıtım filmlerinin gösterildiği konferansa “Magic City” adlı belgeselle katıldığı görülmektedir. Belgeselin içeriği tamamen İstanbul’un turistik bölgeleriyle ilgilidir.

İstanbul’u turizm açısından tanıtmak ve yabancıların ilgisini çekmek amacıyla hazırlanan belgesel, İngilizce olarak seslendirilmiştir.

Belgeyle ilgili dikkatimi çeken nokta, gizlilik kaydı konulmuş olmasıdır. Belgenin gizliliği 26.11.2025 tarihinde kaldırılmıştır. Bu belgeye neden gizlilik konulduğu bende bir soru işareti bıraktı.

Dışişleri Bakanlığından 24.10.1932 tarihinde Paris Büyükelçiliğine gönderilen yazıda, Maarif Vekâletinin dikkat çektiği bir konu ele alınmaktadır: Türkiye’ye ait bir propaganda filminin bulunmaması. M. R. Courteville’den gelen teklifin değerlendirilemediği belirtilmekte ve bu konuda gerekli adımların atılması istenmektedir. Bu belgenin gizliliği ise 04.08.2022 tarihinde kaldırılmıştır.

Bu iki belge ile Türkiye’nin sinema propaganda veya turizm amaçlı kullanımını yeniden yorumlaya çalıştım. İncelenen evraklar doğrultusunda Türkiye Cumhuriyeti dönem hükumetleri bu konuda eksiklik duyduğunu görebiliriz. Bu iki belgeye dayanarak ikisi arasında bir bağlantı kurmak güç. 33 yıllık dönem içinde Türkiye propaganda filmleri yaptığını görebiliriz.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri Başkanlığı. (1965, 8 Nisan). Türkiye ile ilgili turistik tanıtım filminin Danimarka sinemalarında gösterilmeye başlandığı (Yer bilgisi: 1405-10063-9).

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri Başkanlığı. (1933, 9 Ağustos). Memleketimiz hakkında bir propaganda filmi olmadığı (Yer bilgisi: 37989-154247-1).

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Kastamonu Açıksöz Haber, Kastamonu ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.