Sallanan Kuyruk, Acaba Hangi Kuyruk?

Bizim memlekette devlet ya da siyaset makamlarının koltuklarına oturmak öyle önemli bir marifet ki!...

Bu şansı elde edenlerin çoğu hiç vakit kaybetmeden oradaki krallıklarını hemen ilan ediveriyorlar!...

Kimse o koltuklarda aslında bir karakter veya ahlak sınavı verdiğinin farkında değil…

Misal; kendi çalıştığım kurumda bile bazıları basit bir bölüm başkanlığı, küçük bir birim müdürlüğü üstlenmeye görsün…

Bukalemun gibi davranışları anında değişiyor… Forsundan, havasından, yağdırdığı emir ve talimatlardan insanlar nefes alamaz hale geliyor…

Bostanı görüp de dikenli teli göremeyen öküzler gibi, sorumluluklarına değil sadece yetkilerine odaklanıyorlar… Haliyle daha sonra kan revan içinde kalıyorlar!...

Makamı; hizmet aracı değil, şahsi saltanatının tahtı sananlar var...

Devleti temsil ederken kendisini devlet zannedenler var…

Kamu imkânlarını şahsi menfaatlerine tahsis edenler var…

Kanunları çiğneyip, çiğnememiş gibi yapmayı, işi kitabına uydurarak milleti zarara uğratmayı marifet sayanlar var…

Argoda bunlara “çakal” deniyor…

Ama çakalın asıl mahareti, yaptığı işi gizlemekten çok, yaptığı işi normalleştirmektir!...

Geçenlerde Anton Çehov’un “Şişman ile Zayıf” diye bir öyküsünü okudum...

İki eski okul arkadaşı tren garında karşılaşıyor… Önce samimi bir şekilde birbirine sarılıyor ve gülüşüyorlar… Eski neşeli günlerinden bahsediyorlar…

Konuşma normal bir şekilde devam ederken, zayıf olanı şişman ve iyi giyimli olan arkadaşına ne iş yaptığını soruyor…

Şişman; devletin en yüksek kademelerinden birinde görev yaptığını söyleyince zayıfın tavrı derhal değişiyor… Eğiliyor, küçülüyor, ezilip büzülerek arkadaşına “zatıalileri” muamelesi yapmaya başlıyor!...

Pek tabi, şişman bundan rahatsız oluyor… Biz çocukluk arkadaşıyız, yapma böyle falan diyor…

Baktı olmuyor, tiksinip oradan uzaklaşıyor…

Bizde ise bu hikâyenin tam tersi bir durum söz konusu…

Makamlar gelip geçici dense de, uygulamada öyle olmuyor… Tam anlamıyla bir güç devşirme yerine dönüşüyor…

Bir daireye, bir belediyeye, siyasetin ve bürokrasinin herhangi bir koltuğuna oturan kişi kendini oranın sahibi sanmaya başlıyor!...

Çünkü koltuğun marifeti çok… Her kapıyı açıyor, kuralları esnetiyor, insanları kendine bağlıyor…

Koltuğun güç kaynağı, hikâyedeki “zayıf” olan arkadaş!...

Keşke bu “yalakalık” yalnızca kişisel bir zaaf olarak kalsa… Ama değil… Bugün, çıkar ilişkilerinin, siyasetin ve toplumsal çürümenin birbirini beslediği bir mekanizmayı yönetiyor…

Olan bitenin farkına varmakta o kadar zorlanıyoruz ki…

Güç sahiplerinin neyi niçin yaptığını anlamak, tabiri caizse çoğu zaman akademik bir çalışma gerektiriyor!...

Söz hikâyeden açılmışken, bunu da Alkibiades’in “kuyruğu kesilmiş köpek” hikâyesiyle açıklayalım…

Şehir günlerce bu olayı konuşur. Alkibiades’in amacı gerçekleşmiştir: İnsanlar artık onun yolsuzluklarını değil, köpeğini tartışmaktadır…

Peki, bütün bunları kim mümkün kılıyor?

Yalnızca siyasetçiler değil!

Makam sahibinin önünde eğilip onun yanlışlarını alkışlayan, gücünden pay kapmak için kişiliğini rehin veren, kendisini ezenin gölgesinde büyüdüğünü sanan toplum kesimleri de bu düzenin gönüllü ortakları!…

Çakalın gücü, yalnızca zekâsından değil, etrafındaki yalakaların ahlaki teslimiyetinden gelir.

Ez cümle; devlet kimsenin şahsi çiftliği değildir. Devletin makamları da kimsenin karakterini büyütmez; yalnızca karakterinin ne olduğunu ortaya çıkarır…

Ve unutmayalım…

Çakalların salladığı kuyruk, acaba hangi kuyruk bunu iyece görmek lazım!...