ABD'de Hidrojen Devrimi Dönüm Noktasında: Milyar Dolarlık Hub Projeleri Neden Durdu?

Biden yönetiminin 7 milyar dolarlık'Temiz Hidrojen Hub' programı, talep belirsizliği, 45V vergi kredisi gecikmeleri ve Trump riski ile çökme tehlikesiyle karşı karşıya.

· 2 dk 4 ABD'de Hidrojen Devrimi Dönüm Noktasında: Milyar Dolarlık Hub Projeleri Neden Durdu? Savaşlar Elektrikli Araç Satışlarını Artırdı, COP31'de Elektrifikasyon Öne Çıkabilir Washington — Birkaç yıl öncesine kadar ABD'nin yeşil geçişinin kemeri olarak lanse edilen ve 7 milyar dolarlık federal fonla finanse edilen "Bölgesel Temiz Hidrojen Hub" programı, hayati bir dönüm noktasında duraklıyor.

Enerji Bakanlığı (DOE) tarafından Ekim 2023'te seçilen yedi hub'dan birçoğu, nihai yatırım kararlarını (FID) almakta zorlanıyor; ortaklıklar çöküyor ve talep tarafı henüz oluşmamış durumda.

Biden yönetimi, Kasım 2024'te Kaliforniya (ARCHES) ve Pasifik Kuzeybatı (PNWH2) hub'ları için 2,2 milyar dolarlık ilk ödeme taahhütlerini resmileştirdi. Ancak para transferinin başlangıcı, projenin "bankable" (finanslanabilir) olduğu anlamına gelmiyor.

Sektör kaynaklarına göre hub yapımcılarının çoğu, uzun vadeli alıcı (off-taker) sözleşmeleri olmadan bankalardan proje finansı sağlamakta imkansızlık çekiyor.

Yeşil hidrojenin ekonomikliğini sağlayan en kritik araç, İnfrasiyon Azaltma Yasası (IRA) kapsamındaki 45V üretim vergi kredisidir. Haziran 2024'te yayımlanan nihai kılavuz, "eklilik" (additionality) ve saatlik eşleşme kuralları getirerek, özellikle network elektrikli elektrolizör projelerinin maliyetini ciddi oranda artırdı. Bu gecikme ve sertleşme, yatırımcıları bekletme moduna soktu.

Son çeyrekte Shell, Florida'daki hibrit hidrojen projesini ertelemiş; Equinor ise New York'daki devasa mavi hidrojen tesisi planlarını tamamen iptal etmiş, "ticari olgunluk eksikliği" ve "alıcı eksikliği" gerekçelerini göstermişti. Çelik, çimento ve ağır nakliye gibi hedef sektörler, hidrojenin mevcut fosil yakıtlara göre 3-4 kat pahalı olması nedeniyle geçiş planlarını ertelemeye devam ediyor.

Kasım seçimlerinde Donald Trump'ın galip gelmesi, IRA'ın 45V kredisinin geriye dönük olarak değiştirilmesi veya iptal edilmesi riskini beraberinde getiriyor. Yatırım komiteleri, yönetim değişimine kadar milyar dolarlık kapitał harcamalarını (CapEx) donduruyor.

DOE'nin hub'larla imzaladığı "ödeme koşullu" anlaşmalar, federal yönetim değişiminde bile geçerli olsa da, özel sektör güveni zaten sarsılmış durumda.

Uzmanlar, programın hayatta kalması için federal teşviklerin ötesinde, AB'nin H2Global modeline benzer bir "fark kontratı" (Contract for Difference) mekanizmasının veya ABD'de bir "mavi hidrojen satın alma mandatı"nın gündeme gelmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, hub'ların çoğu sadece mühendislik çalışması olarak kalıp, ABD'nin 2050 net sıfır hedeflerindeki stratejik boşluk doldurulamayacak.