Bakan Bolat Sanayide Karbonsuzlaşma ve Rekabet Gücü İçin Stratejik Adımları Açıkladı

Türkiye'nin İklim Stratejileri ve Sanayide Karbonsuzlaşma HedefleriTicaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya'da gerçekleştirilen ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından organize edilen "İş ve Yatırım Zirvesi" kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Bolat, bu etkinlik dahilinde düzenlenen "Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi" başlıklı panelde, Türkiye'nin sanayi sektöründeki dönüşüm hedeflerini paylaştı.

Bakan, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanı olarak üstlendiği görev kapsamında, sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü artırmak adına karbonsuzlaşma odaklı yatırımları hızlandırmak için uluslararası iş birliklerine büyük önem verdiğini vurguladı.

Sanayide Karbonsuzlaşmanın Temel Hedefleri ve BeklentilerBakan Bolat, Türk sanayisinde yürütülen karbonsuzlaşma faaliyetlerinin temel olarak iki kritik sonuç doğurması gerektiğini ifade etti. Bu süreçlerin, bir yandan emisyonların azaltılmasına katkı sağlaması, diğer yandan da üreticilerin küresel pazardaki rekabet gücünü kuvvetlendirmesi gerektiği belirtildi.

Bakan, bu doğrultuda Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Grubu tarafından sunulan tavsiyelerin, sürecin başarıya ulaşması için kritik üç alanı kapsadığını dile getirdi. Şeffaf ve Öngörülebilir Düzenlemelerin Önemiİlk kritik alan olarak Bakan Bolat, işletmelerin yatırım kararları alırken açık ve öngörülebilir bir yapıya ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Karbonsuzlaşma projelerinin yüksek ölçekli sermaye gerektirdiği ve sonuç üretmesinin zaman aldığı gerçeğine dikkat çeken Bolat, güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasının hayati önem taşıdığını söyledi. Bu mekanizmanın, şirketlere gelecekteki karbon maliyetleri hakkında net bir tablo sunarak yatırım güveni sağlaması gerektiği ifade edildi.

Bu bağlamda, 2026 yılında pilot uygulama aşamasına geçilmesi planlanan Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) hukuki temellerini oluşturduğu Türkiye İklim Kanunu'na değinildi. Ayrıca, Bakanlığın koordinasyonunda Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellendiği bilgisi paylaşıldı.

Küresel Ticaret ve Sınırda Karbon Düzenlemeleriİkinci temel başlık olarak Bakan Bolat, karbon maliyetlerinin artık yerel sınırları aştığını ve küresel ticaretin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadığını vurguladı. Özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde şekillenen düzenlemelerin, Türkiye gibi ülkeler için kritik etkiler doğurduğu belirtildi.

Bu noktada en çarpıcı örneklerden biri olarak Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) gösterildi. Bakan, Türkiye'nin geçiş döneminde SKDM kapsamındaki ürünlerde Avrupa Birliği'nin en büyük ikinci tedarikçisi konumunda olduğunu hatırlattı.

İhracatçıların Durumu ve Ortak Çalışma GruplarıBakan Bolat, 2025 yılı itibarıyla ilgili sektörlerdeki ihracatın yaklaşık yüzde 48'inin Avrupa Birliği'ne yapıldığını rakamlarla ifade etti. SKDM'nin karbon kaçağını önleme amacının kabul edildiğini ancak uygulamanın adil olması gerektiğini belirtti.

Bu kapsamda, gerçek emisyon performansinin doğru şekilde yansıtılması ve Türkiye'de ödenen karbon bedellerinin hesaplamalara dahil edilmesi gerektiğiin altı çizildi. Bu sorunların çözümü için kurulan Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla; varsayılan değerler, doğrulama prosedürleri ve yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektriğin değerlendirilmesi gibi konular üzerinde ortak çalışmalar yürütüldüğü açıklandı.

Çevresel Faydalar ve Sürdürülebilirlik StandartlarıBakanlığın üçüncü vurgu noktası, karbonsuzlaşma planlarının somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi üzerineydi. Bu dönüşümün sadece emisyon azaltımı değil, aynı zamanda kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomiye geçişi de kapsadığı belirtildi.

Ham maddelerin daha verimli kullanılması ve sanayi rekabetçiliğinin artırılması noktasında, geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları gibi yeni sürdürülebilirlik gerekliliklerinin önemine dikkat çekildi. Bakan Bolat, bu yeni kuralların sanayi için gereksiz bir ticaret engeli veya ek mali yük oluşturmadan, gerçek çevresel faydalar sağlaması gerektiğini vurguladı.

Finansman ve Stratejik İş BirlikleriSanayide dönüşümü sağlamak için hükümetlerin, kalkınma bankalarının, teknoloji sağlayıcılarının ve sanayicilerin ortak hareket etmesi gerektiği ifade edildi. Bu ortaklığın amacı, daha temiz üretimi finanse etmek ve düşük karbonlu ürünler için güvenilir bir talep oluşturmaktır.

Bakan Bolat, ulusal ETS sistemi üzerinden elde edilen gelirlerin doğrudan yeşil dönüşümü ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek amacıyla kullanılmasının planlandığını bildirdi. Sonuç olarak, karbonsuzlaşma sürecinin sadece iddialı hedefler koymaktan ibaret olmadığı; doğru politikalar, erişilebilir finansman ve sanayi ile yakın iş birliği gerektirdiği belirtildi.

COP31 Başkanı olarak Türkiye'nin, sanayinin rekabet gücünü artırmak ve karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarıyla çalışmaya kararlı olduğu mesajı verildi.