Çölün ortasında bulunan 5 bin taş parçasının ucundan zehir çıktı

Bugün kavurucu kum tepelerinin uzandığı Suudi Arabistan çöllerinde, bir zamanlar su aygırlarının ve dev bufaloların yaşadığı devasa bir göl bulunuyordu. Bu antik gölün kıyısında kazı yapan arkeologlar, avcılık tarihinde bildiğimiz her şeyi değiştirebilecek bir keşfe imza attı: Üzerinde ölümcül bir bitkinin izlerini taşıyan binlerce yıllık taş mızrak uçları.

Bölgede bulunan taş aletlerin üzerinde zehirli bir bitkiye ait kimyasal kalıntılar tespit edildi. Bu durum, tarih öncesi avcıların büyük ve tehlikeli hayvanları alt etmek için silahlarının ucuna zehir sürdüğü ihtimalini güçlendiriyor.

Keşfin yapıldığı alan yaklaşık 125 bin yıllık eski bir göl yatağıyla ilişkilendiriliyor, ancak bilim insanları temkinli; aletlerin kesin yaşının ve zehrin tam olarak nasıl kullanıldığının henüz netlik kazanmadığını vurguluyor. Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü ve Griffith Üniversitesi'nden arkeolog Chris Clarkson, bulguları şu sözlerle değerlendiriyor: "Zehrin tam olarak nasıl hazırlandığını veya ne kadar etkili olduğunu henüz belirleyemedik.

Bu nedenle bu bulguyu, av silahlarında zehir kullanımına dair kesinleşmiş ilk örnek değil,'potansiyel olarak en eski kanıt' şeklinde nitelendiriyoruz." Kavurucu Çölün Altındaki Yeşil Vaha Adı "sulama yerindeki kum tepeleri" anlamına gelen Uruk el-Celibe bölgesi, Suudi Arabistan’ın güneyinde, dünyanın en sıcak ve kurak noktalarından biri olan Rub el-Hali Çölü’nde yer alıyor. Ancak antik kalıntılar, bugünkünden tamamen farklı bir manzaraya işaret ediyor.

Geçmişte bu bölgede 340 kilometrekarelik bir alana yayılan ve 29 metre derinliğe ulaşan dev bir tatlı su gölü bulunuyordu. Göl kıyısındaki palmiyeler, sazlıklar ve çalılıklar; su aygırları, dev bufalolar, deve kuşları, ceylanlar ve oriksler için zengin bir yaşam alanı sunuyordu.

Bu bereketli doğa, erken dönem insanları için hem su ve besin hem de alet yapımı için eşsiz bir kaynak oluşturuyordu. İklim değişiminin boyutlarına dikkat çeken Clarkson, "Bugün uçsuz bucaksız Rub el-Hali Çölü'nün bulunduğu yerde bir zamanlar su aygırlarının gezindiğini bilmek, Dünya ikliminin ne kadar dramatik şekilde değiştiğini kanıtlıyor" diyor.

5.500’den Fazla Eser ve "Zehirli Ok Ağacı" İzleri Arkeologlar bölgede 5.500'den fazla taş objenin yanı sıra, günümüze kadar şaşırtıcı derecede iyi korunmuş bitki lifi, reçine ve ahşap kalıntılarına ulaştı. İncelemelerde özellikle avlanma sırasındaki darbelere bağlı hasarlar taşıyan taş mızrak uçlarına odaklanıldı.

Mikroskobik analizler, bu taş uçların üzerinde mikroskobik hayvan dokusu izleri olduğunu ortaya çıkardı. Aletlerin bulunduğu noktaların hayvan kemikleriyle örtüşmesi, bölgedeki insanların burada avlandığını ve avlarını işlediğini kanıtlıyor.

Ayrıca bazı taş parçalarının bir yapboz gibi birbirine uyumlu olması, silahların doğrudan bu göl kıyısında üretildiğini gösteriyor. En çarpıcı bulgu ise taş uçların üzerindeki kimyasal kalıntılar oldu. Yapılan testlerde, halk arasında "zehirli ok ağacı" olarak bilinen Acokanthera schimperi bitkisine ait izlere rastlandı.

Bu keşif, böylesine eski bir yerleşim yerinde nadiren rastlanan organik kalıntıları barındırması açısından da büyük önem taşıyor. Clarkson'a göre bu insanlar sadece taşları yontmakla kalmıyor; ahşap, bitki lifi, reçine ve muhtemelen zehri birleştirerek son derece karmaşık ve ölümcül silahlar tasarlıyordu.

Bilim Dünyasını İkiye Bölen Tek Bir Ayrıntı Var Tüm bu heyecan verici bulgulara rağmen, bilim insanlarının kesin bir sonuca varmasını engelleyen kritik bir sınırlama bulunuyor: İncelenen taş objelerin tamamı, yaşı belirlenmiş korunmuş toprak katmanlarının altından değil, doğrudan yer yüzeyinden toplandı. Araştırma ekibinde yer almayan Algarve Üniversitesi'nden Paleolitik arkeolog Geoffrey Rose, bu detaya dikkat çekerek önemli bir uyarıda bulunuyor: "125 bin yıl öncesi tarihi, aletlerin kendisine değil, o bölgedeki gölün varlığına işaret ediyor.

Dolayısıyla bu tarih, aletler için kesin bir üretim yılı değil, yalnızca mümkün olan en eski sınırı temsil ediyor." İnsanlığın Göç Yoluna Işık Tutabilir Kazı alanında şimdiye kadar herhangi bir insan kalıntısına rastlanmadı. Ancak araştırmacılar, bölgenin modern insanların Afrika'dan Güneybatı Asya'ya yayıldığı döneme denk gelmesi nedeniyle, bu silahların Homo sapiens tarafından kullanıldığını düşünüyor.

Daha yağışlı geçen iklim dönemlerinde Arap Yarımadası, kıtalar arasında hayati bir geçiş köprüsü görevi görüyordu. Bilim insanları şimdi, eski gölün derinliklerindeki bozulmamış katmanlarda yapılacak yeni kazılarla, avcıların burada tam olarak ne zaman yaşadığını ve zehirli silahları sistematik olarak kullanıp kullanmadıklarını kesinleştirmeyi hedefliyor.