COP31 Anka Kuşu Pavilyonu'nda deprem enkazı dönüştürüldü

COP31 Anka Kuşu Pavilyonu, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay'da geri kazanılan enkaz malzemesiyle Antalya'daki iklim konferansı alanında inşa edildi. Üç boyutlu beton yazıcı teknolojisinin kullanıldığı yapı, deprem atıklarının değerlendirilmesine ve dirençli şehirler için geliştirilen uygulamalara dikkat çekmek amacıyla konferansın Mavi Bölgesi'nde sergileniyor.

Deprem enkazından COP31 alanına uzanan üretim Anka Kuşu alanında kullanılan geri dönüştürülmüş malzeme, Hatay'daki geri kazanım tesisinden Antalya'ya taşındı. Pavilyon yapılarının inşasında, yüzde 60 oranında geri kazanılmış malzeme ve üç boyutlu beton teknolojisi kullanıldı.

Uygulama, COP31 Başkanlığı'nın Eylem Gündemi'nde yer alan dirençli şehirler başlığı kapsamında konferans katılımcılarına tanıtılıyor. Alanda, inşaat atıklarının geri dönüşümü ve elde edilen malzemenin üç boyutlu yazıcıyla yapı üretiminde kullanılması gösteriliyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya paylaşımında, deprem sonrasında başlatılan Asrın İnşa Seferberliği'nin çevreci ve yenilikçi yönünün pavilyonda dünyaya tanıtıldığını belirtti. Geri kazanılmış malzemeyle beton nasıl üretildi?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürü Murat Oral, yıkılan yapıların enkazından önce ince agrega üretildiğini anlattı. Oral'ın açıklamasına göre agrega, diğer malzemeler ve çimentoyla uygun oranlarda karıştırılarak beton elde edildi; bu beton daha sonra üç boyutlu yazıcılarla şekillendirildi.

Oral, araştırma ve geliştirme çalışması kapsamında üretilen betonun basınç dayanımının akredite laboratuvarlarda yapılan deneylerle değerlendirildiğini söyledi. Deneylerde, betonun C35 mertebesinde basınç dayanımına ulaştığı belirtildi.

Üretim süreci, enkazın yalnızca alandan uzaklaştırılması yerine ayrıştırılarak yeni bir yapı malzemesine dönüştürülmesine dayanıyor. Pavilyonda kullanılan beton da bu işlemin ardından üç boyutlu yazıcıyla biçimlendiriliyor.

Hatay ve Kahramanmaraş'ta iki geri kazanım tesisi Deprem enkazının işlenmesine yönelik çalışma, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, Japonya hükümetinin desteğiyle yürütüldü. Hatay ve Kahramanmaraş'taki iki örnek tesisin tamamlandığı Ağustos 2024'te duyuruldu.

UNDP'nin açıklamasına göre tesislerde endüstriyel kırıcılar, manyetik ayırıcılar ve taşıma bantları bulunuyor. İşleme sürecinde tehlikeli atıkların ayrılmasının ardından metal, tekstil, plastik, cam ve ahşap gibi geri kazanılabilir malzemeler sınıflandırılıyor.

Proje kapsamında ayrıca küçük depolama alanlarındaki enkazın işlenmesi için mobil kırıcılar da temin edildi. Geri kazanılan malzemeler beton üretiminin yanı sıra yol, otopark, kaldırım, yürüyüş yolu ve drenaj çalışmalarında dolgu malzemesi olarak değerlendirildi.

COP31 Anka Kuşu uygulamasının konferanstaki yeri Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenleniyor. Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı konferansta Avustralya, müzakerelerin başkanlığını üstleniyor.

Ülke pavilyonlarının ve resmi görüşmelerin bulunduğu Mavi Bölge'deki Anka Kuşu alanı, 6 Şubat depremlerinin ardından ortaya çıkan atıkların işlenmesiyle geliştirilen bir uygulamayı konferans programına taşıyor. Konferansın 20 Kasım'da sona ermesi planlanıyor.