Binalara 5 yılda bir zorunlu denetim geliyor: Kolon kesenler tespit edilecek

Türkiye'de yapı güvenliğine ilişkin denetimlerde yeni bir dönem başlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, özellikle binaların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin önüne geçmek amacıyla yeni bir düzenleme hazırladı.

Bakanlığın hazırladığı "Bina Kimlik Sertifikası Asılan Yapıların Periyodik Denetimine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik Taslağı" ile belirli yapıların 5 yılda bir zorunlu olarak denetlenmesi öngörülüyor. 11 Kasım 2026 itibarıyla görüşe açılan taslağa göre, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme kapsamında Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapılar periyodik gözlemsel denetime tabi tutulacak.

Denetimlerde özellikle bodrum ve zemin katlardaki kolonların durumu, binanın kat sayısı ve ruhsata aykırı değişiklikler incelenecek.

Düzenlemenin temel amaçlarından biri, özellikle ticari işletmelerin bulunduğu giriş katlarında yapılan kolon kesme, duvar kaldırma ve taşıyıcı sisteme müdahale gibi uygulamaların erken aşamada tespit edilmesini sağlamak. Milliyet'in haberine göre Bakanlık, geçmiş depremlerde ağır hasar gören veya yıkılan yapılarda taşıyıcı sistemlere yapılan izinsiz müdahalelerin oluşturduğu riskleri dikkate alarak denetim kapsamını genişletmeyi hedefliyor.

Yönetmelik taslağı kapsamında yapı denetim kuruluşları tarafından doldurulacak periyodik denetim kontrol formunda birçok teknik başlık yer alacak. Denetimlerde öncelikle binanın mevcut durumunun ruhsat ve onaylı projelerle uyumlu olup olmadığı kontrol edilecek.

Bu kapsamda binanın kat sayısı ve taban alanının ruhsata esas imar durumuna uygunluğu incelenecek.

Dış cephedeki çıkmaların projeye uygunluğu da denetim kapsamına alınacak. Özellikle binaların bodrum ve zemin gibi kritik katlarında bulunan kolonların durumu ayrıntılı biçimde gözlemlenecek. Yapının taşıyıcı sisteminde güçlendirme gerektirebilecek kritik çatlaklar ve diğer hasar belirtileri de kontrol edilecek.

Bunun yanında istinat duvarlarının durumu, asansörlerin periyodik kontrol işlemleri ve binanın fiilî kullanım amacının resmî belgelerle uyumlu olup olmadığı değerlendirilecek.

Denetimlerin ardından hazırlanacak teknik inceleme raporlarında, tespit edilen usulsüzlüklerin yalnızca varlığı değil, hangi dönemde gerçekleştirildiği ve kimlerin sorumluluğunda olduğu da belirlenecek.