Meme kanserinde lenf bezi cerrahisinde ezber bozan değişim

ASCO 2026'da (American Society of Clinical Oncology Yıllık Toplantısı) açıklanan uluslararası, kapsamlı bir klinik araştırma olan SENOMAC çalışması, meme kanseri tedavisinde agresif koltuk altı cerrahisinin yerini minimal yaklaşımların alabileceğini kanıtladı.

Uygun hastalarda daha sınırlı cerrahi uygulanabiliyor

Meme kanseri tedavisinde artık yalnızca hastalığı kontrol altına almak değil hastaların yaşam kalitesini korumak da büyük önem taşıyor. Ameliyat sonrasında kolu rahatça hareket ettirebilmek, giyinirken ya da bir rafa uzanırken zorlanmamak, hastaların günlük yaşamını doğrudan etkiliyor.

Koltuk altındaki lenf bezlerinin geniş kapsamlı bir ameliyatla çıkarılmasının bazı hastalarda kol şişliğine, ağrıya ve omuz hareketlerinde kısıtlılığa neden olabildiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr.

Yeşim Yıldırım, “Yeni araştırmalar, uygun hastalarda daha sınırlı cerrahiyle de hastalığın kontrol altına alınabildiğini gösteriyor. Bu yaklaşım, ameliyata bağlı sorunları azaltmak ve hastaların hareket kabiliyetini korumak açısından önem taşıyor” dedi.

Meme kanseri ameliyatlarında uzun yıllardır uygulanan yöntemlerin değişmeye başladığını anlatan Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, “Geçmişte meme kanserinin koltuk altındaki lenf bezlerine yayıldığı tespit edildiğinde, diğer lenf bezleri de sıklıkla çıkarılıyordu.

Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, her hastanın bu kadar geniş bir ameliyata ihtiyaç duymadığını gösteriyor. Beş Avrupa ülkesinde yaklaşık üç bin hastanın katılımıyla yürütülen SENOMAC çalışması, uygun hastalarda daha sınırlı cerrahiyle başarılı sonuçlar elde edilebileceğine ilişkin önemli kanıtlar sunuyor.

Çalışmanın 2026 ASCO Yıllık Toplantısı’nda sunulan güncel sonuçları da bu yaklaşımı destekliyor” açıklamasında bulundu.

Kanserin ilk ulaşabileceği durak: Bekçi lenf bezleri

Meme kanserinin yayılımını değerlendirmek için öncelikle ‘bekçi lenf bezleri’ olarak adlandırılan lenf düğümlerinin incelendiğini dile getiren Yıldırım, “Bekçi lenf bezleri, kanser hücrelerinin memeden ayrıldığında ilk ulaşabileceği lenf bezleridir. Ameliyat sırasında bu bezler çıkarılarak kanser hücresi bulunup bulunmadığı araştırılır.

Geçmişte bu bezlerde kanser saptandığında, koltuk altındaki diğer lenf bezleri de çoğunlukla çıkarılıyordu. Ancak artık bunun her hasta için gerekli olmadığını biliyoruz” dedi.

SENOMAC çalışmasının bu konuda önemli bilgiler sağladığını vurgulayan Yıldırım, “Çalışmada, bir veya iki bekçi lenf bezinde kanser yayılımı saptanan hastalarda koltuk altındaki diğer lenf bezlerinin çıkarılmasının gerekli olup olmadığı araştırıldı. Hem meme koruyucu cerrahi uygulanan hem de memesi tamamen alınan hastalar değerlendirmeye dahil edildi.

Sonuçlar, uygun hastalarda bu ek cerrahi işlem yapılmadan da hastalığın kontrol altında tutulabileceğini gösterdi” dedi.

Gereksiz cerrahi müdahaleler kalıcı sorunlara yol açabilir

Koltuk altındaki lenf bezlerinin geniş şekilde çıkarılmasının bazı hastalarda kalıcı sorunlara yol açabildiğinin altını çizen Yıldırım, “Lenf bezlerinin alınmasından sonra kolda lenfödem adı verilen şişlik gelişebiliyor. Bazı hastalar kolunu kaldırırken, saçını tararken veya günlük işlerini yaparken zorlanabiliyor.

Gereksiz cerrahi müdahalelerden kaçınmak, bu tür sorunların görülme riskini azaltabiliyor. Böylece hastalarımızın tedavi sonrasında günlük yaşamlarına daha rahat devam etmelerini hedefliyoruz” şeklinde konuştu.

Her hastaya özel karar verilmeli

Yeni yaklaşımın meme kanseri olan tüm hastalarda koltuk altı ameliyatının bırakılacağı anlamına gelmediğini de sözlerine ekleyen Yıldırım, “Her hastanın durumu farklıdır. Tümörün büyüklüğü, lenf bezlerindeki yayılımı ve uygulanacak diğer tedaviler birlikte değerlendirilmelidir.

Bazı hastalarda koltuk altındaki tüm lenf bezlerinin çıkarılması hâlâ gerekli olabilir. Bu nedenle tedavi kararı, meme cerrahisi, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle verilmelidir” dedi.