Türkiye'den sağlıkta dev atılım! Kanser ilacından robotik cerrahiye kadar yerli imza

12. Türk Dünyası Kurultayı, sağlıkta yaşanan yerli ve milli teknoloji üretme dönemindeki zirveyi gözler önüne serdi. Türkiye'nin sağlık teknolojilerinde yerli üretim ve bilimsel araştırma kapasitesini artırmaya yönelik çalışmaları müthiş.

GELİN BAŞIMIZA İCAT ÇIKARIN

Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu kuruldayda yaptığı konuşmada,'Biz diyoruz ki gelin başımıza icat çıkartın. Türkiye'nin sağlık teknolojilerinde yeni başarı hikâyelerini birlikte yazalım' çağrısında bulunmuştu.

İNSAN HAYATINA HİZMET

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanı (TÜSEB) Prof. Dr. Ümit Kervan,'Sağlık alanında yalnızca cihaz ve ilaç üretmeyi değil, bilimsel bilgiyi insan hayatına dokunan ürünlere dönüştürmeyi hedefliyoruz. Kanser tedavisinden genetik analizlere, yapay zekâ destekli erken tanı sistemlerinden robotik cerrahiye kadar birçok alanda önemli projelere imza attık.

Bilgimizi ürüne, ürünlerimizi insan hayatına taşıyoruz' dedi. 5 BİN 400 YENİ BAŞVURU Prof. Dr. Kervan, bugüne kadar 2 bin 800'den fazla projeye 3 milyar TL destek sağlandığını ve 32 binden fazla akademisyenin bilimsel çalışmalarına katkıda bulunulduğunu belirterek, bu yıl yaklaşık 5 bin 400 proje başvurusu aldıklarını açıkladı.

FİKİRLER DÖNÜŞÜYOR Üreten Sağlık Portalı'nın kısa sürede 10 bin kullanıcıya ulaştığını belirten Prof. Dr. Kervan, 2027 yılından itibaren portalda kayıtlı laboratuvarların projelerinin destekleneceğini söyleyerek,'Amacımız Türkiye'deki laboratuvar ve araştırma altyapısının atıl kalmasını önlemek, bilim insanlarını üreticiler ve yatırımcılarla buluşturmak' dedi.

YERLİ KANSER İLACI ÇALIŞMASI

Kanser araştırmalarında genomik analizlerin ve hücresel tedavilerin önemine de dikkat çeken Prof. Dr. Kervan, Türkiye'den yurt dışına gen örneği gönderilmeden analiz yapılabilmesi için kurulan altyapının geliştirildiğini, geçen yıl 8 bin seviyesinde olan gen örneği sayısının yıl sonunda 20 bine ulaşmasının hedeflendiğini belirtti.

Prof. Dr. Kervan,'Bu çalışmalar, kanserde kişiye özel tedavilerin geliştirilmesi ve kanser hastalarına yönelik yeni ilaçların bulunması açısından önemli bir adım. Etlik Şehir Hastanesi'nde kurulan TÜSEB laboratuvarı Türkiye'nin hücresel tedavi altyapısında önemli bir merkez haline geldi.

CAR-T uygulamalarının sayısı 20'ye yaklaştı' dedi. TÜRKİYE İMZALI DEV PROJELER PROF. Dr. Kervan, TÜSEB'in öne çıkan çalışmalarını ve projelerini şöyle sıraladı: ■ YERLİ SOLUNUM CZLARI: Batman'da üretilen yerli solunum cihazları 45 ülkeye ihraç edildi. ■ KALP-AKCİĞER MAKİNESİ: Dünyada sadece 3-4 ülkenin üretebildiği bu kritik cihaz, tamamen yerli imkânlarla geliştirildi. ■ ASELSAN İŞ BİRLİĞİ İLE ŞOK CZI: Tüm aşamaları Türkiye'de geliştirilen cihaz, 16 ülkeye ihraç edildi. ■ YERLİ ULTRASON CZI: 2 yıl içinde yüzde 70'in üzerinde yerlilik oranına sahip ultrason cihazı geliştirilmesi için çalışmalar başlatıldı. ■ YERLİ KANSER İLACI ÜRETİMİ: Abdi İbrahim ile iş birliği içinde kanser tedavisinde kullanılan önemli bir molekülün Türkiye'de üretimine başlandı ve ilk klinik çalışmalar başlatıldı. ■ GENOMİK ANALİZ: Türkiye'de gen örneklerinin analiz edilmesi için oluşturulan altyapıda örnek sayısı 8 binden 20 bine çıkarılması hedefleniyor. ■ YERLİ AŞI: Yerli hepatit ve suçiçeği aşıları başarıyla kullanıma sunuldu.

8 ayrı aşı projesi üzerinde çalışmalar sürdürülüyor. Yerli üreticiyle yürütülen çalışma kapsamında yaklaşık 450 bin doz hepatit aşısı uygulandı. ■ YERLİ BOTULİNUM TOKSİNİ: Hıfzıssıhha altyapısındaki çalışmalarla geliştirilen botulinum toksininin klinik çalışmalarına başlandı. ■ YAPAY ZEKA DESTEKLİ MAMOGRAFİ: 600 bin kadının mamografi taramaları yerli yapay zeka destekli sistemlerle takip edildi. ■ YAPAY ZEKA DESTEKLİ OTOSKOP: Özellikle çocuk hastaların kulak muayenesini kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen cihaz yaklaşık 500 hastada kullanıldı. ■ DOĞUMDA ELEKTRONİK TRAVMA TAKİP CZI: Kadın doğum kliniklerinde kullanılmak üzere geliştirilen cihaz tamamlandı.

Klinik çalışmalarına başlanması planlanıyor. ■ ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI: Türkiye genelindeki yaklaşık 5 milyon 5 yaş altı çocuğun gelişim sürecinin desteklenmesi amacıyla çalışma yürütülüyor. Anne karnından 5 yaşına kadar uzanan süreçte anne adaylarına ve annelere doğru zamanda bilgi sunacak sistem geliştirildi ve uygulamaya alındı ■ ROBOTİK CERRAHİ MERKEZİ: İstanbul'daki TÜSEB İDEA Merkezi, robotik cerrahi sistemleriyle donatıldı.

Merkezden Muş'taki bir hastaya uzaktan robotik cerrahi operasyonu gerçekleştirildi. ■ BESİN 24 BESLENME ANALİZ YAZILIMI: Bireylerin besin tüketimlerini analiz etmeyi ve beslenme durumlarını değerlendirmeyi sağlayan yerli bir yazılım. Sistem, kişilerin tükettikleri yiyecek ve içecekleri analiz ederek, günlük enerji, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral alımlarını hesaplıyor.