Türkiye ve üç ülke Hazar'dan Avrupa'ya yeşil enerji koridoru anlaşması imzaladı

Türkiye, Hazar havzasındaki rüzgâr ve güneş enerjisini Avrupa pazarlarına ulaştırmayı hedefleyen dört ülkeli Yeşil Enerji Koridoru girişimine katıldı. Antalya'daki COP31 İklim Zirvesi kapsamında Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan arasında Temiz Enerjide Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalandı.10 Kasım'da imzalanan anlaşmada Türkiye'yi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar temsil etti.

Belgeye Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov, Gürcistan Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivishvili ile Bulgaristan Enerji Bakanı Iva Petrova da imza attı. Azerbaycan Pavyonu'nda yapılan sunumlarda, Azerbaycan-Türkiye elektrik bağlantısı dört ülkeyi kapsayan koridorun temelini oluşturacak proje olarak tanıtıldı.

Girişim, Türkiye'ye Hazar'da üretilen elektriğin Avrupa'ya iletilmesinde önemli bir geçiş rolü öngörüyor. Yeşil Enerji Koridoru nasıl kurulacak? Antalya'da resmileştirilen anlaşma, yıllardır planlanan projeleri altyapıya yönelik bağlayıcı taahhütlere dönüştürüyor.

Temel hedef, Hazar havzasında üretilecek rüzgâr ve güneş enerjisini Doğu ve Orta Avrupa'ya taşıyacak yüksek kapasiteli bir elektrik iletim ağı kurmak. Proje, Güney Kafkasya ve Türkiye üzerinden geçen mevcut yüksek gerilim hatlarının genişletilmesine dayanıyor.

Dört ülke, şebekelerin birbiriyle uyumlu çalışmasını sağlayacak bir yapı oluşturmayı ve elektrik iletimindeki darboğazları aşmayı planlıyor. İletim güzergâhı boyunca fiber optik iletişim altyapısının da güçlendirilmesi öngörülüyor.

Bunun, elektrik akışının güvenli ve kesintisiz biçimde izlenmesini ve şebekelerin birlikte yönetilmesini desteklemesi hedefleniyor. AB için yeni bir elektrik güzergâhıBulgaristan'ın anlaşmada yer alması, planlanan koridorun Avrupa Birliği elektrik şebekesine bağlanması açısından önem taşıyor.

Güney Kafkasya'dan Türkiye üzerinden Bulgaristan'a uzanacak bağlantıyla Avrupa pazarlarına alternatif bir düşük karbonlu elektrik kaynağı sağlanması amaçlanıyor. Dört ülke, elektrik iletim güzergâhlarını çeşitlendirerek bölgesel enerji güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

Proje aynı zamanda Doğu Avrupa'nın enerji ithalatında fosil yakıtların taşındığı mevcut güzergâhlara bağımlılığını azaltma arayışıyla örtüşüyor. Şebekelerin modernleştirilmesinin mali ve teknik yükü dört ülke arasında paylaşılacak.

Bu işbirliğinin, ilerideki inşaat aşamalarını finanse etmesi beklenen uluslararası yatırımcılar, özel sermaye fonları ve kalkınma bankaları açısından lojistik riskleri azaltması öngörülüyor. Azerbaycan-Türkiye bağlantısı diplomasi gündemindeCOP31 boyunca Azerbaycan Pavyonu'nda projelerin teknik ve mali boyutları ele alındı.

"Diyalog Koridoru" adıyla sunulan yaklaşımda, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki elektrik bağlantısı daha geniş bölgesel ağın omurgası olarak öne çıkarıldı. Hazar havzasındaki kara ve deniz üstü rüzgâr projeleri başta olmak üzere yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik açıdan uygulanabilir olması, üretilecek elektriği dış pazarlara taşıyacak güçlü bir altyapı kurulmasına bağlı.

Azerbaycan Enerji Bakanı Şahbazov, zirve sırasında Vestas, ACWA Power ve NKT temsilcileriyle elektrik üretimi, enerji depolama ve sınır ötesi şebekelerin geliştirilmesini görüştü. Antalya'daki anlaşmayı Bakü'nün uzun süredir izlediği enerji stratejisinin devamı olarak nitelendiren Şahbazov, önceki COP toplantılarında ele alınan şebeke planlarını üretici ülkelerle tüketici pazarlarını fiziksel olarak birbirine bağlayan projelere dönüştürmek için çalıştıklarını söyledi. Girişimin Azerbaycan'ı bölgeler arası bir elektrik merkezine dönüştürmesi amaçlanıyor.