Fındıkta Dal Kurumasının Nedeni Belli Oldu: İklimsel Stres

Karadeniz Bölgesi'nin dört önemli fındık üretim merkezi olan Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon'daki bahçelerde görülen dal kurumaları, üreticiler arasında ciddi endişe yaratmıştı. Bölgedeki çiftçilerin yoğun şikayetleri üzerine harekete geçen Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (KTAE), 2026 üretim sezonunda geniş kapsamlı bir saha ve laboratuvar araştırması başlattı.

KTAE Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz liderliğinde yürütülen çalışmalarda, enstitünün bitki hastalıkları ve böcek bilimi uzmanları görev aldı. İl ve ilçe tarım müdürlükleri ile koordineli bir şekilde hareket eden ekipler, etkilenen bahçelerden numuneler toplayarak bunları detaylı laboratuvar testleri ve metagenomik analizlerden geçirdi.

Yapılan incelemelerin sonucunda, kurumaların temelinde herhangi bir hastalık etmenine veya zararlı organizmaya rastlanmadı. Araştırma sonuçları, fındık dallarındaki kurumaların tamamen iklimsel stres faktörlerinden kaynaklandığını kanıtladı.

Don olayları, mevsim normallerinin dışındaki aşırı yağışlar ve ani sıcaklık değişimleri, fındık bitkisi üzerinde ciddi bir baskı oluşturarak fizyolojik bozulmalara yol açıyor. Bu durum, bitkinin doğal dengesini bozarak dalların kurumasına sebebiyet veriyor.

Uzmanlar, üreticilere bu süreçte gereksiz kimyasal ilaç kullanımından kaçınmaları yönünde kritik bir uyarıda bulunuyor. Hastalık kaynaklı bir durum söz konusu olmadığı için ilaçlamanın sorunu çözmeyeceği, aksine maliyeti artıracağı belirtiliyor.

Bunun yerine, kurumuş dalların sağlıklı dokuya ulaşılana kadar budanması ve budama artıklarının bahçeden uzaklaştırılması öncelikli bakım adımı olarak öneriliyor. Doç. Dr. İlyas Deligöz, bahçe sağlığını korumak için drenaj sistemlerinin iyileştirilerek biriken suların tahliye edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Ayrıca, aşırı azot kullanımından kaçınılması ve gübreleme işlemlerinin mutlaka toprak analiz sonuçlarına göre yapılması, bitkinin iklimsel stresle daha kolay başa çıkmasını sağlayacak yöntemler arasında sıralanıyor. KTAE, Türk fındığının verimliliğini ve geleceğini korumak adına bilimsel çalışmalarına hız kesmeden devam edeceğini açıkladı.

Üreticilerin, iklim değişikliğinin etkilerine karşı daha dirençli bahçeler oluşturabilmeleri için bu teknik önerilere uymaları, verim kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşıyor.