Londra ve Hamburg’da Tek Bir Fındık Ağacı Yok

Londra ve Hamburg’da Tek Bir Fındık Ağacı Yok Ama Fiyatı Onlar Belirliyor! İşte Nedeni…

Dünyadaki fındığın yaklaşık%70’ini Türkiye üretmesine rağmen, fiyatın neden Hamburg veya Londra gibi fındık ağacı bile olmayan şehirlerdeki ofislerde belirlendiğini anlamak için “üretici” ile “piyasa yapıcı” arasındaki farka bakmak gerekir.

İşte bu durumun arkasındaki temel nedenler:

Bir ürünün fiyatı, onun yetiştiği tarlada değil, en çok el değiştirdiği veya işlendiği yerde belirlenir.

Hamburg: Avrupa’nın en büyük limanlarından biridir ve fındığın en büyük alıcısı olan Avrupa şekerleme/çikolata endüstrisinin (Ferrero, Nestlé vb.) kapısıdır. Fiyat burada belirlenir çünkü “talep” buradadır.

Londra: Tarımsal emtiaların (kakao, kahve, fındık vb.) finansallaştığı yerdir. Buradaki brokerlar ve fonlar, fiziksel fındıktan ziyade “fındık fiyatı” üzerine bahis oynarlar.

Dünya fındığının%80’den fazlası sanayide (çikolata, bisküvi, dondurma) kullanılır.

Piyasada binlerce küçük Türk üreticisi varken, karşılarında sadece birkaç dev alıcı (kartel benzeri yapılar) vardır.

Bu dev firmaların genel merkezleri veya ana operasyon noktaları Avrupa’da olduğu için, alım stratejilerini ve “verecekleri maksimum fiyatı” kendi finans merkezlerinde belirlerler.

3. Finansal Güç ve “Re-export” (Yeniden İhracat)

Almanya fındık üretmez ama dünyanın en büyük fındık ihracatçılarından biridir.

Türkiye’den ucuza aldıkları natürel fındığı Hamburg’daki tesislerde işleyip (kavurma, beyazlatma, püre yapma) üzerine marka değeri ekleyerek tüm dünyaya “Alman standartlarında fındık” olarak daha pahalıya satarlar.

Sermaye onlarda olduğu için piyasadaki likiditeyi ve fiyat istikrarını da onlar kontrol eder.

Türkiye uzun yıllar boyunca fındığı sadece “hammadde” olarak gördü.

Hamburg’da fiyatın belirlenmesinin bir nedeni de oradaki köklü depolama ve standartlaştırma sistemidir. Alıcı, Hamburg’dan aldığı fındığın kalitesinden ve teslimat süresinden emin olur.

Siz tarlada fındığı yetiştirirsiniz, ancak o fındığı çikolataya dönüştürecek fabrikaya sahip olan ve o fabrikayı finanse eden banka Londra’da ise; fiyata tarladaki çiftçi değil, masadaki finansçı karar verir.

”Uyan Karadeniz! Bahçende ter döktüğün fındık, elin masasında meze oluyor. Toprağına, emeğine, aklına pranga vurdurma. Fındığına sahip çık ki, geleceğin başkasının cebine girmesin!”