Türkiye 24 Yılda 13 Bin 574 Tarihi Eseri Yurt Dışından Geri Getirdi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, UNESCO Uluslararası Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadele Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, 2002 ile 2026 yılları arasında toplam 13 bin 574 tarihi eserin Türkiye'ye iadesinin sağlandığını duyurdu. Bakan, bu başarının güvenlik birimleri, gümrük teşkilatı ve adli mercilerin koordineli çalışmasıyla elde edildiğini belirtti.

Sadece 2026 yılı özelinde 126 eserin ülkeye getirildiği açıklandı. Bu eserler arasında Amerika Birleşik Devletleri'nden iadesi sağlanan 100 parça öne çıkıyor. Söz konusu koleksiyon içerisinde Tokat Horoztepe kökenli 40 Erken Tunç Çağı eseri, Burdur Düver kaynaklı 44 Arkaik Dönem eseri ve Aphrodisias Antik Kenti'nden yasa dışı yollarla kaçırılan bir portre bulunuyor.

İade edilen bu eserler, İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde kamuoyuna tanıtıldı. Bakanlık, kaçakçılıkla mücadelede modern teknolojiden aktif şekilde faydalanıyor. Dünya genelindeki müzayede evleri ve sanat galerilerine ait internet siteleri, özel yazılımlar ve uzman ekipler tarafından sürekli taranarak şüpheli kayıtlar mercek altına alınıyor.

Tespit edilen şüpheli eserler, iade süreçlerinde kanıt niteliği taşıması amacıyla arşivlenerek hukuki başvurulara dayanak oluşturuyor. İade süreçleri, 1970 UNESCO Sözleşmesi'nin temel ilkeleri çerçevesinde bilimsel ve diplomatik kanallar kullanılarak yürütülüyor.

Ayrıca, Güneydoğu Avrupa bölgesindeki kaçakçılık ağlarını kırmak amacıyla UNODC ile ortaklaşa operasyonel kapasiteyi artırma ve bilgi paylaşımını güçlendirme çalışmaları devam ediyor. Bakan Ersoy, kaçak kazıların eserleri özgün arkeolojik bağlamından kopararak bilimsel verilerin telafisi imkansız şekilde kaybolmasına neden olduğuna dikkat çekti.

Bakanlık, mücadelenin başarısında toplumsal farkındalığın kritik bir rol oynadığını vurguluyor. Vatandaşları kültürel mirasa sahip çıkmaya ve şüpheli durumlarda duyarlı olmaya çağıran yetkililer, yasa dışı ticaretin önlenmesi adına uluslararası alanda hukuki altyapının güçlendirilmesi yönündeki kararlılıklarını sürdürüyor.