Kocaeli’de Ukrayna ile ticaret yapan firmaları ilgilendiriyor: Menşe kuralları değişti

Kocaeli’de Ukrayna’ya ihracat yapan veya bu ülkeden ithalat gerçekleştiren firmaları ilgilendiren yeni düzenleme Resmî Gazete’de yayımlandı. Türkiye–Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında uygulanacak menşe kuralları, Pan-Avrupa-Akdeniz tercihli menşe sistemine ilişkin yönetmeliğe dahil edildi.

Düzenleme 31 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girerken, anlaşma kapsamındaki gümrük vergisi indirimleri 1 Ocak 2027’den itibaren uygulanmaya başlayacak.

31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete’de Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticareti ilgilendiren önemli bir yönetmelik değişikliği yayımlandı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ukrayna Hükümeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın menşe kurallarına ilişkin hükümleri Pan-Avrupa-Akdeniz tercihli menşe kuralları sistemine dahil edildi.

Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle mevcut yönetmeliğin kapsamını belirleyen maddeye Türkiye–Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması. Böylece anlaşma kapsamında bir ürünün hangi ülke menşeli kabul edileceğine ve tercihli ticaretten hangi şartlarda yararlanabileceğine ilişkin kuralların uygulanacağı hukuki çerçeve güncellendi. Düzenleme 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Düzenleme, Türkiye genelinde Ukrayna ile dış ticaret yapan işletmeleri kapsıyor. Sanayi ve dış ticaretin yoğun olduğu Kocaeli’de de Ukrayna’ya ürün gönderen veya Ukrayna’dan mal temin eden firmaların, tercihli gümrük uygulamalarından yararlanabilmek için ürünlerin menşe statüsüne ve gerekli belgelendirme süreçlerine dikkat etmesi gerekecek.

Yeni düzenlemenin temel önemi, bir malın yalnızca Türkiye’den ihraç edilmesinin yeterli olmaması; tercihli ticaret kapsamında değerlendirilebilmesi için ilgili menşe kurallarını da karşılamasının gerekmesi olacak.

Türkiye–Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması, iki ülke arasında 3 Şubat 2022 tarihinde Kiev’de imzalandı. Türkiye’deki onay süreci 4 Ekim 2024’te tamamlanırken Ukrayna tarafındaki onay 31 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirildi. Anlaşma 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre anlaşmanın mal ticaretine ilişkin ürün listelerinde yer alan gümrük vergisi indirimleri 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak. Bu nedenle Ukrayna ile ticaret yapan Kocaelili sanayi ve dış ticaret firmaları açısından 2027 yılı başı önemli bir tarih olacak.

Serbest ticaret anlaşmalarında ürünün hangi ülkede üretildiği veya hangi ölçüde o ülkede üretim gördüğü, uygulanacak tercihli gümrük tarifesi açısından önem taşıyor. Bir ürünün anlaşmanın sağladığı gümrük avantajlarından yararlanabilmesi için ilgili tercihli menşe şartlarını karşılaması gerekiyor.

31 Ekim’de yayımlanan düzenlemeyle Türkiye–Ukrayna ticaretinde uygulanacak bu sistem mevcut Pan-Avrupa-Akdeniz tercihli menşe mevzuatının kapsamına dahil edilmiş oldu.

Kocaeli’de Ukrayna ile dış ticaret yapan firmaların özellikle ürünlerinin menşe statüsü, tedarik zinciri ve ihracat belgeleri açısından yeni sistemi incelemesi önem taşıyor.

Gümrük vergisi indirimlerinin 1 Ocak 2027’de başlamasıyla birlikte menşe şartlarını karşılayan ürünler açısından anlaşmanın sağladığı tercihli ticaret imkanları fiilen daha önemli hale gelecek.