Atakum'da Heyelan Alarmı: Uzmanlardan Kritik Yapılaşma Uyarısı

Samsun'un Atakum ilçesi Alanlı Mahallesi'nde yaşanan toprak kayması, yedi katlı bir apartmanın tahliye edilmesine yol açarak bölgedeki jeolojik riskleri yeniden gündeme taşıdı. Olayın ardından açıklamalarda bulunan Jeoloji Mühendisleri Odası Samsun Şube Başkanı Gül Yüzüncü Yılmaz, yaşanan hareketliliğin sadece yağışlarla açıklanamayacağını belirterek, durumun çok boyutlu bir inceleme gerektirdiğini ifade etti.

Yılmaz, heyelanların tetiklenmesinde yağışların önemli bir rol oynadığını, zemindeki boşluk suyu basıncını artırarak direnci düşürdüğünü kabul etmekle birlikte, asıl sorunun genellikle insan kaynaklı müdahalelerden kaynaklandığına dikkat çekti. Yamaç diplerinin kazılması, şevlerin dikleştirilmesi, hatalı dolgu uygulamaları, yetersiz iksa çalışmaları ve yüzey sularının yanlış yönlendirilmesi gibi etkenlerin, arazinin doğal dengesini bozarak kaymaları hızlandırdığı belirtildi.

Eğimli arazilerde yapılaşmanın tamamen yasak olmadığını ancak her bölgenin inşaata uygun sayılamayacağını vurgulayan Yılmaz, temel taşıma gücünün yeterli olmasının yamacın genel stabilitesi için tek başına yeterli bir gösterge olmadığını belirtti. Bir parselde yaşanan sorunun tüm çevreyi aynı derecede tehlikeli kılmadığını, ancak mevcut hareketlerin ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını ifade etti.

Uzmanlar, yapılaşma kararlarının imar planlarına esas jeolojik-jeoteknik etütler, parsel ölçeğinde zemin araştırmaları, yeraltı suyu analizleri ve komşu yapıların etkilenme raporlarıyla desteklenmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle aktif heyelan bölgelerinde veya güvenli hale getirilemeyen yamaçlarda inşaata izin verilmemesi gerektiği, aksi takdirde daha büyük can ve mal kayıplarının yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulunuluyor.

Atakum'un geleceği için acil bir heyelan envanterinin oluşturulması gerektiğini belirten Yılmaz, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı duyarlılık ve tehlike haritalarının hazırlanarak risk analizleriyle birleştirilmesini önerdi. Ayrıca, öncelikli riskli yamaçlarda deformasyon ve yeraltı suyu izleme sistemlerinin kurulmasının hayati önem taşıdığı kaydedildi.

Son olarak, yaşanan zararların hukuki sorumluluğunun belirlenmesi sürecinde belediyelerin imar ve denetim görevlerinin, müteahhitlerin, proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşlarının somut olay çerçevesinde incelenmesi gerektiği belirtildi. Yılmaz, hiçbir kurumun peşinen kusurlu ilan edilemeyeceğini, sorumluluğun görev ihlali ve nedensellik ilişkisi çerçevesinde yetkili mercilerce saptanması gerektiğini sözlerine ekledi.