39 ülkeden enerjide üç kat büyüme taahhüdü

Dünya liderlerini COP31 İklim Zirvesi’nde buluşturan Antalya, küresel nükleer enerji sektörünün temsilcilerine de ev sahipliği yaptı. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un öncülüğünde düzenlenen Dünya Nükleer Günleri’nde, yeni nesil reaktörlerden enerji yatırımlarına kadar sektörün geleceği ele alındı.

COP31 kapsamında gerçekleştirilen programda, nükleer enerjinin karbon salımını azaltmadaki kritik rolüne işaret edildi. Dünya Nükleer Birliği Genel Direktörü Sama Bilbao y León, küresel nükleer yatırımların hızlandığını belirterek “Üç yıl önce COP28’de 22 ülke, küresel nükleer kapasiteyi 2050 yılına kadar üç katına çıkarma bildirgesini imzaladı.

Bugün bu sayı 39 ülkeye ulaştı. Hükûmetlerin tüm taahhütleri gerçekleşirse 2050 yılında küresel kapasite 1.400 gigavatı aşacak” dedi. Dünya genelinde 88 gigavatlık kapasitenin inşa hâlinde olduğunu ifade eden Bilbao y León, ilk elektrik üretimine hızla yaklaşan Akkuyu NGS’nin de bu küresel atılımın önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

ENERJİ TALEBİ HIZLA ARTIYOR Rusya Federasyonu Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reshetnikov ise sanayileşme, kentleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin elektrik ihtiyacını artırdığına işaret etti. Rusya’da üretilen elektriğin yaklaşık beşte birinin nükleerden sağlandığını kaydeden Reshetnikov “Rosatom, 13 ülkede 40’tan fazla ünitenin inşasını yürütüyor.

Gittiğimiz ülkelerde yalnızca santral inşa etmiyor, aynı zamanda nükleer sanayi altyapısı ve nitelikli insan kaynağı oluşturuyoruz. Bunun en somut örneği Akkuyu’da görev yapan Türk uzmanlardır” ifadelerini kullandı. Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev de programın Gençlik Günü ile başlamasının önemine değinerek, geleceğin nükleer projelerini hayata geçirecek olanların gençler olduğunu söyledi.

Öte yandan Türkiye ile Rusya arasındaki anlaşma kapsamında Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde çalışacak Türk personelin eğitimi aralıksız sürüyor. 2011-2025 yıllarında Rusya’daki üniversitelerden 322 Türk öğrenci mezun olurken, hâlen 131 öğrencinin eğitimi devam ediyor.

Toplamda en az 600 Türk vatandaşının yetiştirilmesinin hedeflendiği programda öğrenciler; nükleer santral işletmeciliği, radyasyon güvenliği ve otomasyon alanlarında uzmanlaşıyor. Tüm giderleri Rusya bütçesinden karşılanan mezunlar, Akkuyu’da göreve başlamadan önce Rusya’daki faal santrallerde uygulamalı eğitim alıyor.

KANADA İLE NÜKLEER İŞ BİRLİĞİ Türkiye’nin nükleer enerji hedefleri doğrultusunda uluslararası iş birliklerine bir yenisi daha. Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Türkiye’de kurulması planlanan yeni nükleer enerji santrali için CANDU reaktör teknolojisine yönelik mutabakat imza altına alındı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin’in huzurunda gerçekleşen törende imzalar; AtkinsRealis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards’ın şahitliğinde, TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve AtkinsRealis Nükleer Enerji Başkanı Joe St.

Julian tarafından atıldı. Anlaşma kapsamında Türkiye’de geliştirilebilecek nükleer santral projesinin teknik ve ekonomik fizibilitesi hazırlanacak. Santralin kurulabileceği saha, CANDU teknolojisinin Türkiye’deki koşullara uyarlanması ve işletme süreçleri incelenecek.

Projenin finansman seçenekleri, maliyet tahminleri ve ekonomik boyutu da masaya yatırılacak. Aynı zamanda Türk sanayisinin projeye maksimum düzeyde entegrasyonu ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi için özel eğitim ve yerlileştirme planları hazırlanacak.

Proje organizasyonu, uygulama takvimi ve risk analizleri de tamamlanacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmanın Türkiye-Kanada iş birliğini somut ve ileri bir aşamaya taşıdığını belirtti. Yerli sanayinin azami katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu vurgulayan Bayraktar, fizibilite ve ön tasarım çalışmalarının projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaşmasını sağlayacağını ifade etti.

Bayraktar, yürütülecek çalışmalarla nihai yatırım kararı için güvenilir bir zemin oluşturulacağını ve Türkiye’nin nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritasının netleşeceğini kaydetti. ÇİN’DEN RÜZGÂR VE GÜNEŞE 15 MİLYAR DOLAR Türkiye ile Çin arasında yenilenebilir enerji alanında yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım öngören mutabakat imzalandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşma kapsamında 7 bin megavatlık güneş ve rüzgâr santrali ile 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısının hayata geçirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.