Betona karşı ağaç: Kişi başına düşen yeşil alanda hangi ilçe zirvede, hangisi sınıfta kaldı?

Ankara'nın son çeyrek asırlık kentleşme serüveni, gökdelenler, AVM'ler ve devasa asfalt bulvarlar üzerinden şekillendi. Ancak bu süreçte kentin en büyük kurbanı "kent hakkının" temel dayanağı olan yeşil alanlar ve mahalle parkları oldu.

Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin güncel verileri ile kentsel araştırmalar, Ankara'da aynı havayı soluyan vatandaşların "nefes alma ve parka yürüme" imkânları açısından ciddi bir sosyo-ekonomik eşitsizliğe maruz kaldığını ortaya koyuyor. ÖLÇÜT 10 METREKARE, ANKARA MERKEZİ İSE 4,9'DA KALDIMekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bir kentte kişi başına düşen "aktif yeşil alan" miktarının en az 10 metrekare olması gerektiğini belirtiyor.

Ancak akademik araştırmalara göre Ankara'nın merkez ilçelerinde kişi başına düşen aktif yeşil alan ortalaması sadece 4,9 metrekare seviyesinde. Bu rakam ancak kent içindeki devasa askerî alanlar halka açık parklara dönüştürülürse 14,4 metrekareye çıkabiliyor.

Kısacası kâğıt üzerinde yeşil görünen pek çok alan, aslında sivil vatandaşın yürüyerek giremeyeceği kapalı bölgelerden veya sadece arabayla geçilen refüjlerden oluşuyor. SINIFTA KALANLAR: KEÇİÖREN VE MAMAKYoğun betonlaşmanın en sert yaşandığı kuzey/doğu ilçelerinde veriler alarm veriyor.

Araştırmalara göre, kentsel alanında 7 milyon 240 bin 593 m² aktif yeşil alanı bulunan Keçiören'de kişi başına düşen miktar 7,77 metrekarede kalıyor. Keza Mamak Belediyesi'nin 2024 faaliyet raporu icmalinde de ilçedeki kişi başına düşen yeşil alan miktarı 7,14 metrekare olarak kaydedilmiş durumda.

Yenimahalle'de yapılan araştırmalar da ilçede yeşil alanların yetersiz olduğunu ve mekânsal yer seçiminin dengesiz dağıldığını gösteriyor. Bu ilçelerde yaşayan çocuklar ve yaşlılar için "yürüme mesafesinde" güvenli bir parka ulaşmak her geçen yıl zorlaşıyor.

ZİRVEDEKİ BÖLÜNME: BATI KORİDORU VE ÇANKAYATablonun diğer tarafında ise Çankaya, Etimesgut ve Gölbaşı yer alıyor. Gölbaşı, zaten doğal göl havzası ve düşük nüfus yoğunluğuyla istatistiksel olarak her zaman şanslı konumda.

Ancak asıl bütçe yatırımları kentin batı ve güney aksına yapılıyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin (ABB) verilerine göre; son yıllarda Çankaya'da açılan 170 bin metrekarelik Lodumlu Rekreasyon Alanı, 165 bin metrekarelik 30 Ağustos Zafer Parkı ve Etimesgut'taki devasa yüksek gerilim altı park projeleri bu bölgelerdeki ortalamayı hızla yukarı çekiyor.

ABB yönetimi, 2019 sonrası kente kazandırılan yeşil alan miktarının 20 milyon metrekareye ulaştığını ve İncek/Yaşamkent tarafındaki "betonlaşma" anlayışının kırılarak yeni rekreasyon alanları yaratıldığını belirtiyor.