Çukurova Üniversitesi'nden örnek sıfır atık başarısı! Aylık bir ton atık yağdan tam 6 ton yüzey temizleyici ürettiler

Adana'daki Çukurova Üniversitesi'nde (ÇÜ) akademisyenler ve öğrenciler, yemekhanelerden çıkan aylık yaklaşık 1 ton atık bitkisel yağı geri dönüştürüyor ve bundan 6 ton yüzey temizleyici üretiyor. Sıfır atık ve döngüsel ekonomi anlayışıyla hayata geçirilen proje sayesinde üniversitenin aylık temizlik ürünü ihtiyacı karşılanıyor.

Kimya öğrencileri de teorik bilgilerini üretim sürecinde uygulama fırsatı buluyor. Yemekhanelerden atık olarak çıkan bitkisel yağlar, temizlik ürününe dönüştürülerek yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Doğayı kirletme riski taşıyan bu yağlar, akademisyen ve öğrencilerin yürüttüğü projeyle yüzey temizleyiciye çevriliyor.

Projeyi ÇÜ Öğrenci Dekanı ve Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Gökçe ile Fen Edebiyat Fakültesi'nden Kimyager Dr. Sedat Emir anlattı. İki isim, sıfır atık anlayışıyla yola çıkıp öğrencilerle birlikte atık yağları katma değerli bir ürüne dönüştürdü.

Ham maddesi üniversitenin atık yağları olan yüzey temizleyici, yine üniversitenin tüm bölümlerinde kullanılan faydalı bir ürüne dönüşmüş durumda. Prof. Dr. Gökhan Gökçe, üretimin ölçeğini şu sözlerle anlattı:“Üniversitemizin biri merkez kampüs biri tıp fakültesi içerisinde olmak üzere iki büyük yemekhanesi var.

Bu ikisinden ayda yaklaşık 1 tona yakın atık bitkisel yağ ortaya çıkıyor. Biz bu atık bitkisel yağın tamamını kimyasal kullanarak dönüştürüyoruz. Bu da bize 6 tona yakın yüzey temizleyici sağlıyor. Üniversitemizin aylık ihtiyacı olan ise yalnızca 500-600 litre.

Bunun tamamını karşıladığımız gibi fazlasını da üretebiliyoruz. Bizim birim maliyetimiz, satın alınan üründen çok çok uygun oluyor”Gökçe, aynı atık ham maddenin daha çok saflaştırılmasıyla başka temizleyici ürünlerin de elde edilebileceğini vurguladı.

Ürünün neden yüzey temizleyici olarak tasarlandığını da şöyle açıkladı:“Atık yağdan elde ettiğimiz için insan cildiyle temas etmesini istemediğimizden yüzey temizleyici olarak yola çıktık ama daha çok saflaştırarak insanların kullanabileceği başka temizleyici maddeler de yapılabilir.”Gökçe'ye göre proje, öğrenci dekanlığı projesi olarak sürdürülecek. Böylece kimya bölümünde okuyan öğrencilerin derslerde öğrendiği teorik bilgileri pratiğe dönüştürmesi için bir fırsat oluşturulmuş ve bu fırsat sürdürülebilir hale getirilmiş olacak.

Kimyager Dr. Sedat Emir, atık yağın temizlik ürününe dönüşme sürecini adım adım anlattı. Emir, süreci şöyle özetledi:“Üniversitemiz içerisindeki yemekhanelerimizden aldığımız bitkisel atık yağlarımızı öncelikle bir filtrasyon ile zararlı ajanslardan temizliyoruz.

Daha sonra yüzeydeki kiri, pisi, yağı toplayıp ortamdan uzaklaştıracak ajanlarla birleştirerek katma değeri yüksek bir ürün çıkarıyoruz.”Emir'e göre üniversitede öğretilen bilgi ve birikim, bu yolla üniversite ekonomisine katkı sağlıyor. Atık yağa bakıldığında insanların çöpe dökülmesi muhtemel olarak gördüğü, doğayı ve çevreyi kirleten bir malzeme görülüyor.

Emir ise bu malzemenin “ortamı temizleyen ve güzel bir koku veren yeni, katma değeri yüksek bambaşka bir ürüne dönüşüyor” olduğunu söyledi. Projede yer alan kimya bölümü 4'üncü sınıf öğrencisi Ali Yücel, öğrenci laboratuvarlarında sınırlı kalan çalışmaların sanayi ölçekli halini bu proje sayesinde görebildiklerini anlattı.

Yücel'e göre bu deneyim, sektöre girmeden önce kendilerine büyük avantaj, özgüven ve tecrübe kazandırıyor.