Şiddetin kaynağı kapitalist kültür

Bursa Aile Akademisi Derneği Yöneticisi, halkla ilişkiler uzmanı ve eğitimci Gülsüm Süslü, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla sorularımızı yanıtladı. Şiddetin coğrafyası, dili ve cinsiyeti olmadığını vurgulayan Süslü; alkol, kumar, bireyci kültür ile Batı’nın aile yapısını nasıl hedef aldığını anlattı.

Gazze’den okullarımıza kadar yayılan şiddetin arkasındaki emperyalist güçlere dikkat çeken Süslü, çözümün kendi değer sistemimizde yattığını ifade etti.- Şiddetin kaynağı nedir? Birleşmiş Milletler, kadına şiddete dikkat çekmek için 1999 yılında 25 Kasım’ı “Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması İçin Uluslararası Mücadele Günü” ilan etmiştir.

Ancak Batı; özgürlük, hak, ahlâk, şiddet gibi kavramları kendi ekopolitik hedefleri doğrultusunda anlamlandırarak insanları manipüle etmekte ve bu kavramları istismar etmektedir. Şiddeti sadece kadına yönelik şiddet sorunu üzerinden değerlendirmekte; neyin şiddet olup neyin olmadığına kendi değerleri ve amaçları doğrultusunda karar vermektedir.

Onlarca nedeni göz ardı ederek şiddetin mekânı olarak evi, faili olarak da erkeği, babayı ya da kocayı gören bu yaklaşım; acılar üzerinden prim yapan ve kazanç sağlayan kişi, kurum ve kuruluşları önemsiz saymaktadır. Şiddetin kaynağı olarak alkol, uyuşturucu, kumar, ağır çalışma koşulları, bireyselleşme, medya içeriklerinde şiddetin normalleştirilmesi, kadını ve çocuğu metalaştıran kapitalizm, haz ve rekabet kültürü gibi nedenler gösterilir.

Şu husus da önemli: Toplumlar bu nedenlere yönlendirilirken şiddetin en şiddetlisini; elinde sermayeyi, iktidarı, iletişim aygıtlarını ve savaş metaforlarını yönetenler üretmektedir. Bugün işgal edilen bölgelerde ve coğrafyalarda en çok kadınlar ve çocuklar şiddete maruz bırakılmaktadır.

ŞİDDETİN CİNSİYETİ OLMAZ- Neden kadına ve çocuğa yönelik şiddetten daha çok söz ediliyor? Şiddetin coğrafyası, dili, dini, ırkı ve cinsiyeti olmaz. Kadına veya çocuğa şiddet kavramı araçsallaştırılarak ailenin ve aileyi oluşturan değerlerin hedef alınmasına izin verilmektedir.

Birincisi; bize bugünü gündem yapmamızı dayatan güçlerin, yeryüzünde herhangi bir coğrafyada şiddet görmüş kadın ve çocuklar için çıkardıkları sese ve tepkiye bakmak lazım. İkincisi; her ülke kendi içinde şiddete karşı cepheleşirken feminist yahut farklı bir yaklaşımla uluslararası mücadele yürütüldüğü iddia edilen bir ortamda, savaş ve yoksulluk gibi etkenlerle şiddete maruz kalarak hayattan koparılan kadın, çocuk ve erkekler var.

ŞİDDETİNNORMALLEŞTİRİLMESİ EĞİLİMİ TETİKLEYEBİLİR- Bireyi ve toplumu şiddete sürükleyen temel nedenler nelerdir, engellenebilir mi? Şiddet eğiliminin temelinde; bireylerin veya toplumların öfke kontrolü güçlüğü yaşaması, düşünmeden hareket ederek kuralları hiçe sayması, empati yoksunluğu nedeniyle başkasının duygu, sınır ve can güvenliğini önemsememesi, otoriteye direnç göstermesi ve nedensiz yere aşırı tepki vermesi yatmaktadır.

Ancak birey yetiştirilirken bu temel unsurlara dikkat edilerek yetiştirilmişse şiddet eğiliminden kaçınması da mümkündür. Yani çevresel ve ailevi faktörler, çocuklukta şiddete tanık olmak, ihmal edilmek, istismara maruz kalmak veya kitle iletişimi ve sosyal medya araçları üzerinden şiddetin normalleştirilmesi bu tehlikeli eğilimi tetikleyebilir.

Bugün en başta savaş suçu işleyerek ve bunu canlı yayınlarda normalleştirerek nesillerin zihninde şiddetin tek başına kadına değil, tüm insanlığa karşı keyfi bir şekilde uygulanabileceğini göstermektedirler. Neticede okullarımızda yaşanan saldırılar da bunun en çarpıcı örneği olsa gerek.

ŞİDDETİN KAYNAĞI SİSTEM- Dünyada mevcut sistemin yarattığı sorunlara insanlar itiraz ediyor ve bu itirazlar şiddet eylemi olarak nitelendiriliyor. Öte yandan Gazze’de olanlar ve dünyanın birçok ülkesinde bu durumu protesto edenlere yapılanlar var.

Bunu nasıl değerlendirirsiniz? Şiddetle mücadele günü ilan edenler, şiddetle yanıt veriyorlar yahut şiddetle toplumları ıslah etmeye kalkışıyorlar. Bugün çocuklarımızın maruz kaldığı şiddet içerikli çevrim içi oyunlar, kadınlarımızın müptelası olduğu sabah programları (“aileyi böl, parçala, yönet” programları diyorum ben bunlara) ve tüm dünyanın gözü önünde ülkelerin kaynaklarını sömürmek adına gerçekleştirilen haksız savaşlarda milyonlarca kadın ve çocuk şiddete maruz bırakılmaktadır.

Tüm bunların kaynağı ise emperyalizmdir. Bizlerin kendi içimizde eğitim yoluyla yahut psikolojik destek ile çözebileceğimiz sorunlarımızı gözümüzde devleştirerek dikkatimizi dağıtıyorlar. Oysaki asıl kendi çıkarları doğrultusunda halkları ve ülkeleri askeri, ekonomik, siyasi veya kültürel yollarla rızaları olmadan kontrol altına almaya çalışmak, sömürmek veya tahakküm kurmaya yeltenmek şiddetin en büyüğü ve mücadele edilmesi gereken asıl noktadır.

Şayet şiddetle mücadele günü ilan edilecekse “Emperyalizm ile Mücadele Günü” ilan edilmelidir. Daha önce de belirttiğim gibi ülkemizde “şiddet ve kadına şiddet” sorununun feminist hareketlerin ve Batılı paradigmaların yörüngesinde şekil aldığını görüyoruz.

Bu yanlış mantıkta kadına şiddet, genel şiddetten bağımsız olarak cinsiyet ayrımcılığından kaynaklanan müstakil bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Oysaki şiddete neden olan faktörler ile kadına şiddetin sebepleri ortaktır.

BİREYCİ KÜLTÜRLE MÜCADELE EDİLMELİDİR- Kadına şiddet kavramı, genel şiddet kavramından bağımsız değerlendirilmemelidir.- Şiddet sorunu, cinsiyet temelli sığ bir bakış açısıyla yorumlanmamalıdır.- Alkol, uyuşturucu, kumar, psikolojik ve ekonomik sorunlar gibi etkenlere dönük önleyici çalışmalar yapılmalıdır.- Şiddet ile ilgili var olan tablonun daha net okunması için ön kabullere dayanmayan, geçerli ve güvenilir ölçme araçlarının kullanıldığı ve bulguları objektif bir şekilde yorumlayan araştırmaların yapılması gerekmektedir.- Kadına yönelik şiddetin, aile kurumunu sorgulamak için araçsallaştırılmasına izin verilmemelidir.- Şiddetin asıl kaynağı olan rekabete ve kazanmaya odaklı bireyci, seküler, kapitalist kültürle mücadele edilmelidir.- Kadına en büyük şiddetin onu fıtratından uzaklaştırmak olduğu bilinci ile hareket edilmelidir. Kendi değer sistemimizin oluşturduğu bir savunma mekanizması, sorunun çözülmesinde daha etkili olacaktır.

BİR YANDA İŞGAL“Kadının eğitimde, ekonomide, sosyal hayatta ve aile içinde hak ettiği yeri metalaştırılmadan alması; güçlü bir toplumun, sağlıklı bir aile yapısının ve sürdürülebilir bir geleceğin temel şartıdır. Bir ülkenin kadınlarına çiçek böcek dağıttırırken bir başka bölge kadınının en temel hakkı olan yaşam hakkını işgal ve haksız savaş ile elinden aldırıyorsa, ilan edilen bu gün yeniden masaya yatırılmalı ve üzerinde düşünülmelidir.”