ZONGULDAK’IN FRANSIZ ENDÜSTRİYEL MİRASI GELECEĞE TAŞINIYOR

Zonguldak'ta taşkömürünün bulunmasıyla biçimlenen köklü sanayi kültürü ve kentin mimari ile sosyal dokusuna yön veren endüstriyel miras, Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası'nın da paydaşları arasında yer aldığı uluslararası ve disiplinler arası projelerle kayıt altına alınmaya devam ediyor. Bu kapsamda Kadir Has Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi UNESCO Kürsüsü ev sahipliğinde 29 Haziran – 14 Temmuz 2026 tarihleri arasında düzenlenen "Belgeleme ve Koruma Yaz Atölyesi: Zonguldak Fransız Mirası", proje bünyesinde gerçekleştirilecek büyük sergiye temel oluşturacak akademik çalışmaları başarıyla tamamladı.

UNESCO Kürsüsü Başkanı Prof. Dr. Füsun Alioğlu önderliğinde; Dr. Zehra İrem Türksezer Sağır, Dr. Solmaz Khoshkholghi ve doktora öğrencisi Mert Okay yürütücülüğünde gerçekleştirilen atölye, kömürün jeolojik oluşumundan endüstri kentlerinin gelişimine, Osmanlı dönemi madenciliğinden toplumsal hafızaya uzanan teorik eğitimlerle başladı.

Ardından proje yürütücüsü Yük. Mim. Derya Aydan rehberliğinde Zonguldak'a düzenlenen teknik gezide; 19. yüzyıl sonunda bölgede faaliyet gösteren Société Anonyme Ottomane d'Héraclée (Ereğli Şirket-i Osmaniyesi) dönemine ait Yayla Mahallesi'ndeki tarihi yapılar yerinde incelenerek koruma ve restorasyon parametreleri değerlendirildi.

Kent ölçeğinde harita okumalarının yapıldığı saha çalışmalarında, İHA uçuşları ve video çekimleriyle sağlanan dijital belgeleme tekniklerinin yanı sıra eskiz çizimleri ve yerel halkla yapılan sözlü tarih söyleşilerine başvuruldu. Kenti ve kentin hafızasını kültür-sanat boyutuyla da deneyimleyen ekip, Kadir Has Üniversitesi Tiyatro Bölümü 2026 mezunu Ulaş Çağatay Sönmez'in "Liman Arkası" oyununu izleyerek saha çalışmalarını tamamladı.

Zonguldak'ın kırsal-endüstriyel mirasını Avrupa'daki kıyı maden kentleriyle karşılaştırmalı olarak ele alan ve genç mimar adaylarına saha tecrübesi kazandıran bu değerli çalışmanın tüm detaylarına Kadir Has Üniversitesi'nin resmî web sayfasından ( ulaşılabilir.

Atölye; akademik kadroda yer alan Prof. Dr. Füsun Alioğlu, Prof. Dr. Banu Manav, Dr. Öğr. Üyesi Zehra İrem Türksezer Sağır, Dr. Öğr. Üyesi Solmaz Khoshkholghi, Dr. Öğr. Üyesi Burcu Çiğdem Yılmaz, MSc. Mert Okay rehberliğinde; öğrenciler Necati Göksel Dalgıç, Bahar Karapehlivan, Alara Su Keskin, Feride Seniha Onbaş, Aleyna Elif Günaltın, Doğa Kayra İrisuluk ve Cemre Alakay'ın değerli katkılarıyla başarıyla tamamlandı.

Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin Demir; "Zonguldak'ın endüstriyel mirası, geleceğe taşıyacağımız en önemli değerlerimizden biridir. Zonguldak, yalnızca kömür madenciliğiyle şekillenmiş bir sanayi kenti değil; aynı zamanda güçlü bir mimari, kültürel ve toplumsal hafızaya sahip, özgün bir endüstri mirası kentidir.

Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası olarak, kentimizin bu çok değerli mirasının belgelenmesi, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla yürütülen çalışmalara büyük önem veriyoruz. Kadir Has Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi UNESCO Kürsüsü tarafından gerçekleştirilen bu kapsamlı yaz atölyesi de bu anlayışın çok kıymetli bir örneğidir.

Özellikle genç mimar adaylarının Zonguldak'ta saha çalışması yaparak kentimizin Fransız dönemine ait endüstriyel mirasını yerinde incelemeleri, sözlü tarih çalışmaları gerçekleştirmeleri ve dijital yöntemlerle belgeleme yapmaları, gelecekte ortaya konulacak koruma ve yeniden işlevlendirme çalışmalarına önemli bir akademik altyapı sağlayacaktır.

Zonguldak'ın geçmişini korurken geleceğini de inşa etmek zorundayız. Kentimizin endüstriyel mirasının turizm, kültür, eğitim ve yaratıcı sektörler açısından yeni fırsatlara dönüştürülmesinin, Zonguldak'ın ekonomik ve sosyal çeşitliliğine de önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.

Bu değerli çalışmaya katkı sunan Kadir Has Üniversitesi UNESCO Kürsüsü başta olmak üzere tüm akademisyenlerimize, öğrencilerimize, proje paydaşlarımıza ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Zonguldak'ın tarihini, kültürünü ve sanayi mirasını birlikte koruyacak, bu mirası geleceğin Zonguldak'ına değer katacak bir potansiyele dönüştürmek için çalışmaya devam edeceğiz'' dedi.