Malazgirt’in Bilinmeyen Tarihine Işık Tutan çalışmalar Ytü’de Anlatıldı
- MALAZGİRT’İN BİLİNMEYEN TARİHİNE IŞIK TUTAN ÇALIŞMALAR YTÜ’DE ANLATILDIMAUN Rektörü Prof
MALAZGİRT’İN BİLİNMEYEN TARİHİNE IŞIK TUTAN ÇALIŞMALAR YTÜ’DE ANLATILDIMAUN Rektörü Prof. Dr. Mustafa Alican, 20 üniversiteden yaklaşık 50 akademisyenin katkısıyla yürütülen Malazgirt araştırmalarında elde edilen arkeolojik bulguları, uluslararası çalışmaları ve tarihî mirasın korunmasına yönelik bilimsel projeleri YTÜ’de düzenlenen konferansta anlattı.
Muş Alparslan Üniversitesi (MAUN) Rektörü Prof. Dr. Mustafa Alican, Yıldız Teknik Üniversitesinde (YTÜ) düzenlenen “Malazgirt’i Yeniden Keşfetmek” başlıklı konferansta, 1071 Malazgirt Savaşı’nın tarihsel arka planını ve savaş alanının tespitine yönelik yürütülen bilimsel araştırmaları anlattı.
Malazgirt ve çevresinde gerçekleştirilen kazılarda yaklaşık 1500 sikke, bir o kadar ok ucu ve 3000’e yakın metal buluntuya ulaşıldığını belirten Alican, Afşin Köyü yakınlarında 11. yüzyıla tarihlenen 100 mezarın ortaya çıkarıldığını açıkladı. Yıldız Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ve Bilim İletişimi Ofisi tarafından, Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) öncülüğünde yürütülen Bilim Kafe etkinlikleri kapsamında düzenlenen konferans, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü YTÜ Davutpaşa Kampüsü’ndeki tarihî Otağ-ı Hümayun’da gerçekleştirildi.
YTÜ, MAUN ve Bilim Kafe iş birliğinde düzenlenen programa üniversitenin akademik ve idari yöneticileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Konferansta Malazgirt Savaşı’nın Anadolu tarihindeki yerini değerlendiren Prof.
Dr. Mustafa Alican, 2019 yılında başlatılan araştırmaların zamanla çok disiplinli bir projeye dönüştüğünü belirterek, 20 üniversiteden yaklaşık 50 akademisyenin çalışmalara katkı sunduğunu söyledi.2019’da başlayan araştırma uluslararası boyuta ulaştıMalazgirt Savaşı’nın gerçekleştiği alanı bilimsel yöntemlerle tespit etmek amacıyla başlatılan projenin kapsamının saha araştırmalarıyla genişlediğini ifade eden Alican, çalışmaların artık yalnızca savaş alanının belirlenmesiyle sınırlı olmadığını kaydetti.
Bölgenin tarihî, arkeolojik ve kültürel dokusunun bütüncül biçimde incelendiğini belirten Alican, proje kapsamında farklı tarihî alanlarda da araştırmalar yürütüldüğünü dile getirdi. Ekipteki bazı araştırmacıların Dara’da, bazılarının ise Malatya Battalgazi’de çalışmalarını sürdürdüğünü aktaran Alican, proje sonuçlarının uluslararası bilim çevrelerinde de paylaşıldığını söyledi.
Malazgirt araştırmalarını 12 farklı ülkede anlattığını belirten Alican, ekip üyelerinin de çeşitli uluslararası toplantılarda çalışmalarını sunduğunu ifade etti. Rusya Bilimler Akademisinin davetli üyeleri arasında yer aldıklarını ve kazı sonuçlarını burada düzenli olarak paylaştıklarını kaydeden Alican, yakın zamanda Kırgızistan’da düzenlenen Türk Dünyası Kazı Araştırmaları Sempozyumu’nda da proje bulgularının aktarıldığını bildirdi.
Savaşın gerçekleştiği alan henüz kesinleşmediMalazgirt Savaşı’nın tarihsel önemine rağmen savaşın gerçekleştiği noktanın henüz kesin olarak belirlenemediğine dikkat çeken Alican, yaklaşık 165 kilometrekarelik Malazgirt Ovası’nın coğrafi ve jeolojik özelliklerinin araştırmaları güçleştirdiğini söyledi. Ovanın volkanik oluşumlar, yer altı mağaraları ve farklı jeolojik yapılara sahip olduğunu belirten Alican, savaş alanının yalnızca yazılı kaynaklar üzerinden tespit edilmesinin mümkün olmadığını vurguladı.
Bugüne kadar yapılan çalışmaların büyük ölçüde tarihî kaynaklara dayandığını ifade eden Alican, yürütülen projenin bilimsel saha araştırmaları bakımından önemli bir boşluğu doldurduğunu kaydetti. Araştırmalarda yerel halkın anlatılarından, sözlü tarih verilerinden ve saha gözlemlerinden de yararlanıldığını belirten Alican, bölge sakinlerinin aktardığı bilgilerin arkeolojik bulgularla karşılaştırılmasının çalışmalara katkı sunduğunu dile getirdi.
Tarihin yalnızca yazılı kaynaklarla açıklanamayacağını ifade eden Alican, toplumsal hafızanın da geçmişin anlaşılmasında önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, “Kaynaklar elbette önemli; ancak sosyal bilimlerde yalnızca yazılı kaynaklara dayanarak bir dönemi bütün yönleriyle anlamak mümkün değil. Tarih, insanların türkülerine, şiirlerine, sohbetlerine ve gündelik yaşamlarına da kaydoluyor.
Sahada doğru araştırmayı yaptığınızda, yazılı kaynaklarda karşılaşmadığınız bilgilere ulaşabiliyorsunuz.” dedi. Kazılarda binlerce tarihî buluntuya ulaşıldıMalazgirt Ovası ve çevresinde yürütülen yüzey araştırmaları ile kazılarda önemli arkeolojik buluntulara ulaşıldığını açıklayan Alican, yaklaşık 1500 sikke, bir o kadar ok ucu ve 3000’e yakın metal buluntunun tespit edildiğini söyledi.
Özellikle 11. ve 13. yüzyıllara tarihlenen 26 farklı ok ucu çeşidinin dikkat çekici olduğunu belirten Alican, buluntuların bölgenin askerî ve tarihî geçmişine ilişkin önemli veriler sunduğunu kaydetti. Araştırmalar sırasında Afşin Köyü yakınlarında tespit edilen mezarlık alanında da kazı çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Alican, burada 11. yüzyıla tarihlenen 100 mezarın ortaya çıkarıldığını açıkladı.
Kadın, erkek ve çocuklara ait kalıntıların bulunduğu alanın Selçuklu Mezarlığı olarak tescillendiğini belirten Alican, bu buluntuların bölgenin geçmişine ilişkin yeni bilgiler sağladığını ifade etti. Antik DNA laboratuvarı araştırmalara katkı sağlıyorMAUN bünyesinde Türkiye’nin üçüncü antik DNA laboratuvarını kurduklarını belirten Alican, laboratuvarda kazılardan elde edilen kemik buluntularının DNA analizlerinin gerçekleştirildiğini söyledi.
ODTÜ ve Hacettepe Üniversitelerinin ardından kurulan laboratuvarın yanı sıra arkeoloji, gemoloji ve antropoloji laboratuvarlarının da aktif olarak kullanıldığını aktaran Alican, üniversitenin bilimsel altyapısının Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki farklı kazı ve yüzey araştırmalarına da katkı sunduğunu dile getirdi. Arkeolojik buluntuların farklı bilim alanlarının yöntemleriyle incelenmesinin geçmiş toplumların yaşam biçimlerini, nüfus yapılarını ve bölgedeki tarihsel sürekliliği anlamaya yardımcı olduğunu vurgulayan Alican, laboratuvar çalışmalarının araştırmalara yeni imkânlar sağladığını kaydetti.
Malazgirt surları üç boyutlu olarak belgelendiMalazgirt’in tarihî mirasının korunmasına yönelik çalışmalar kapsamında kentin surlarının da incelendiğini belirten Alican, yapıların mevcut durumunu belgelemek ve gelecekte yapılabilecek koruma çalışmalarına bilimsel altyapı oluşturmak amacıyla üç boyutlu modellemeler hazırlandığını söyledi. Tarihî kaynakların yanı sıra Eski Çağ, Bizans ve İslam dönemi verilerinin değerlendirildiğini, surlarda jeoradar çalışmalarının gerçekleştirildiğini aktaran Alican, hazırlanan modellemelerin ilgili makamlara teslim edildiğini ifade etti.
Alican, “Bu surların gelecekte korunması, kamulaştırılması ya da aslına uygun biçimde restore edilmesi gündeme geldiğinde kullanılabilecek bilimsel bir belge oluşturmak istedik. Bu nedenle surların üç boyutlu modellemelerini hazırladık ve jeoradar çalışmaları gerçekleştirdik.
Amacımız, tarihî mirasın korunmasına yönelik adımlar atıldığında elde hazır ve güvenilir verilerin bulunmasıdır.” ifadelerini kullandı. Malazgirt kent merkezinde de tarihî yapıların izini sürdüklerini belirten Alican, daha önce çöplük olarak kullanılan bir alanda ortaya çıkarılan han yapısının temizlenerek tescillendiğini ve koruma altına alındığını söyledi.
Kentin altında henüz gün yüzüne çıkarılmamış çok sayıda tarihî kalıntı bulunduğunu düşündüklerini kaydeden Alican, Malazgirt Tarihi Kent Kazıları kapsamında çalışmaların devam ettiğini bildirdi. Türkiye’nin ilk savaş alanı arkeolojisi yüksek lisans programıMAUN bünyesinde Türkiye’nin ilk Savaş Alanı Arkeolojisi yüksek lisans programını kurduklarını açıklayan Prof.
Dr. Mustafa Alican, programla bu alanda uzmanlaşacak araştırmacıların yetiştirilmesini hedeflediklerini belirtti. Savaş alanı arkeolojisinin dünyada da sınırlı sayıda üniversitede yürütülen bir uzmanlık alanı olduğunu ifade eden Alican, programın bilimsel araştırmaların sürdürülebilirliği ve akademik birikimin geliştirilmesi açısından önem taşıdığını kaydetti.
Malazgirt Savaşı’nın tarihsel arka planından arkeolojik kazılara, laboratuvar çalışmalarından tarihî yapıların belgelenmesine kadar birçok konunun ele alındığı konferans, katılımcıların sorularının yanıtlanması ve karşılıklı görüş alışverişinin ardından sona erdi.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Eğitim · Bölge: Muş/Malazgirt
Yayın: 19 Kasım 2026 10:03 · Kaynak: mussarkhaber.com