Türkiye COP31 ile İklim Mücadelesinde Küresel Bir Köprü Kuruyor

Türkiye, COP31 ile Küresel İklim Mücadelesinde Kritik Bir Köprü Kuruyor Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı ve COP31 koordinatörü olarak görev yapan Fatma Varank, Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

Varank, Türkiye'nin bu süreçte küresel ölçekte çok kritik bir rol üstleneceğini vurgulayarak, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında müzakere süreçleri, finansman imkanları, adil geçiş modelleri ve teknoloji transferi gibi temel konularda bir köprü vazifesi göreceklerini ifade etti. Varank, Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan COP31 organizasyonuna dair hazırlık süreci, uluslararası müzakere aşamaları ve Türkiye'nin küresel iklim değişikliğiyle mücadelede hedeflediği stratejiler hakkında detaylı bilgiler paylaştı.

Antalya'nın daha önceki büyük organizasyonlardaki deneyimi sayesinde, bu ölçekteki bir etkinliğin planlanmasında herhangi bir aksaklık yaşanmayacağını belirtti. Konferans binası içerisindeki müzakere salonlarının tamamlandığını bildiren Varank, ön hazırlıkların titizlikle sürdürüldüğünü ve müzakere gruplarının COP31 öncesinde Antalya'ya gelerek çalışmalarına başlayacaklarını kaydetti.

İklim değişikliği konusunda ülkelerin farklı beklentiler ve görüşler taşıdığını hatırlatan Varank, müzakerelerde kararların oy birliği ile alındığını, bu sebeple tüm ülkeleri ortak bir paydada buluşturmanın başkanlık görevindeki en temel sorumluluk olduğunu dile getirdi. Türkiye'nin COP31 başkanlığı için Avustralya ile uzun süreli bir adaylık sürecinden geçtiğini hatırlatan Varank, geçtiğimiz yıl Brezilya'nın Belem kentinde iki ülke arasında uzlaşmaya varıldığını aktardı.

Bu iş birliği çerçevesinde Türkiye'nin COP31 başkanlığı, ev sahipliği ve eylem gündeminin belirlenmesinde öncü rol üstlenirken; Avustralya'nın ise müzakere süreçlerini Türkiye ile eş güdüm içerisinde yürüteceği açıklandı. Bu iş birliği modelinin COP tarihindeki ilk örneklerden biri olduğu vurgusu yapıldı.

Yaklaşık bir yıldır Avustralya ile yakın iş birliği içinde hareket ettiklerini belirten Varank, çeşitli müzakere gruplarıyla görüşmelerin gerçekleştirildiğini bildirdi. Varank, "Biz bir köprü olacağız dediğimiz noktada, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasında, doğu ile batı, güney ile kuzey arasında bir bağ kurmayı hedefledik.

Türkiye'nin bu köprüyü kuracağı hususunda tüm ülkeler tarafından güvenle karşılandı ve bu doğrultuda destek verildi. COP Başkanlığı koordinasyonunda birçok ülke ziyaret edildi ve müzakere gruplarıyla eylem gündeminden kararlara taşınacak süreçler görüşüldü.

Artık sürecin son aşamasına gelindiğini belirtmek mümkündür." ifadelerini kullandı. Türkiye'nin müzakere sürecinde uzlaşı sağlamak amacıyla BM İklim Değişikliği Sekretaryası ve Avustralya ile koordineli hareket ettiğini kaydeden Varank, Antalya'daki bu zirvenin bir "Uygulama COP'u" olarak tarihe geçeceğini vurguladı.

Paris İklim Anlaşması'nın kabulünden bu yana 10 yılı aşkın bir süre geçtiğini hatırlatan Varank, artık teorik tartışmalardan ziyade somut uygulamalara odaklanılması gerektiği mesajını verdi. Türkiye'nin eylem gündemini Haziran ayında Almanya'nın Bonn şehrinde hedefleriyle birlikte ilan ettiğini belirten Varank, bu çalışmanın daha önce yapılmamış bir girişim olduğunu belirtti.

Varank, "Daha önce alınan önemli kararların artık uygulama aşamasına geçmesi için uygun bir dönemin açılmasını istiyoruz. Eylem gündemimizi tamamen bu vizyon üzerine kurguladık. Çok erken bir dönemde, Bonn'da hedeflerimizi net bir şekilde ortaya koyduk.

Uygulamaya yönelik somut hedefleri içeren bu yaklaşım, amacımız doğrultusunda net bir yol haritası sunmaktadır." şeklinde konuştu. Varank, gelişim gösteren ve gelişmiş ülkeler arasındaki uzlaşının somut sonuçlar doğuracağını ve Türkiye'deki COP'un birer uygulama başarısı olarak kaydedileceğini ifade etti.

Bu kapsamda, iklim hedeflerinin hayata geçirilmesinde finansmana erişimin kritik önem taşıdığına değinen Varank, bu noktada "İklim Uygulama Köprüsü" (BRIDGE) modelini tanıttı. BRIDGE, doğru projeler ile finans kaynaklarını birleştirmeyi amaçlayan ve hem gelişmiş ülkeler hem de finans kuruluşları tarafından takdirle karşılanan bir modeldir.

Finansa erişimin özellikle gelişmekte olan ülkeler için büyük bir engel teşkil ettiğini ve teknik kapasite yetersizliği nedeniyle doğru projelerin doğru finansla buluşamadığını belirten Varank, BRIDGE modelinin bu sorunu çözmeyi hedeflediğini ekledi. BRIDGE girişimi kapsamında belirlenen ilk pilot ülkeler; Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan olarak belirlenmiştir.

Bu ülkelerle yürütülen çalışmaların ve destekleyen finans kuruluşlarının detaylarının COP31'de ilan edileceği belirtildi. İstanbul'da düzenlenen hazırlık toplantılarıyla desteklenen bu modelin, COP31 kapsamında bir "finans günü" ile geniş kitlelere sunulacağını bildiren Varank, hazırlanan çalışmaların sadece ilk 5 pilot ülke ile sınırlı kalmayacağını, süreç içerisinde daha fazla ülkenin de bu yapıya dahil edileceğini ifade etti.

Bu çalışmaların ağırlıklı olarak eylem gündemindeki projelerle örtüştüğü kaydedildi. Varank, 2035 hedeflerine ulaşmak için ilk somut adımın ve uygulamanın COP31 ile atılacağını vurguladı. Organizasyonun lojistik boyutuna değinen Varank, COP31'in sadece müzakerelerden ibaret olmadığını, kapsamlı bir saha çalışması ve planlama içerdiğini belirtti.

Konferansın Mavi Bölgesi'nde (Blue Zone) yaklaşık 26 müzakere salonu, 2 büyük genel kurul salonu, 9 yan etkinlik salonu ve 6 özel etkinlik salonu bulunacağı, ayrıca ülkelerin pavilyon ve ofislerinin yer alacağı açıklandı. Sivil toplum kuruluşlarının ve halkın yoğun ilgi göstereceği Yeşil Bölge (Green Zone) için de büyük bir hazırlık yapıldığı belirtildi.

Varank, Mavi Bölge'de yaklaşık 100 bin ziyaretçinin, Yeşil Bölge'de ise 1 milyon kişinin katılım göstermesini öngülediklerini ifade ederek bu ölçekte bir organizasyonun yönetimindeki zorluklara dikkat çekti. Hazırlıkların tüm bakanlıklar ve ilgili kurumlarla eş güdüm içinde yürütüldüğü, her bakanlığın eylem gündemindeki farklı başlıklar altında uluslararası etkinlikler düzenleyeceği belirtildi.

Sürece özel sektör, finans kuruluşları, yerel yönetimler ve parlamenterlerin de dahil edildiği, çok güçlü bir iş birliği modeli sergilendiği kaydedildi. İş dünyası, bankacılık sektörü, gençler ve yerel yönetimlerle yürütülen çalışmaların çok güçlü bir katılım ve üst düzey bir organizasyon oluşturduğunu belirten Varank, hazırlıkların meyvelerini Antalya'da toplayacaklarını ifade etti.

Liderler zirvesinden bakanlar düzeyindeki görüşmelere kadar geniş bir yelpazede etkinliklerin düzenleneceği, ikinci haftanın sonunda bu görüşmelerin somut kararlara ve uygulamalara dönüşeceği belirtildi. Varank, "İklim diplomasisinin kalbi gerçekten Antalya'da atacak" sözleriyle süreci özetledi.

COP31 kapsamında finans, uyum, emisyon azaltımı, teknoloji ve adil geçiş gibi temel alanlarda en az 60 farklı başlıkta müzakere gerçekleştirileceği açıklandı. Türkiye'nin eylem gündeminde yer alan 6 ana başlığın bu süreçlere dahil edilmesi hedeflenmektedir.

Özellikle gençlik ve eğitimin kritik bir önem taşıdığı vurgulanırken, 2035 yılına kadar dünya genelinde iklim değişikliği farkındalığının artırılması amaçlanmaktadır. Varank, sadece durumun farkında olmak değil, küresel sıcaklık artışını 1,5 derece ile sınırlandırmanın sonuçlarını kavrayan bir bilinç oluşturulması gerektiğini vurguladı.

İklim değişikliğinin yarattığı aşırı sıcaklıklar ve sel gibi afetlerin gelecekte daha geniş kitleleri etkileyeceği uyarısında bulunan Varank, gençlerin bu mücadelede aktif rol almalarının önemini vurguladı. Gençlerin geliştirdiği projeleri COP31'de tanıtmaları için özel bir platform sağlanacağı ve Gençlik İklim Şampiyonu'nun katılımıyla toplantılar düzenleneceği belirtildi.

Bu toplantılardan elde edilen önerilerin COP sonuçlarına ve müzakere süreçlerine taşınması için gerekli gayretin gösterileceği taahhüt edildi. Türkiye'nin 2035 yılı için belirlediği somut hedefler arasında; elektrifikasyonda yüzde 35 artış, döngüsel ekonomide kullanılan malzemelerin oranının yüzde 15'e çıkarılması, atık miktarlarının yarı yarıya azaltılması ve binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25 oranında düşürülmesi gibi kritik maddeler yer almaktadır.

Varank, bu hedeflerin başarıyla uygulandığı takdirde, 2035 yılı için öngörülen emisyon artışında yüzde 20 ile 25 arasında bir azalma sağlanabileceğini ifade etti. Bu rakamların, COP31'in uygulama odaklı vizyonunu açıkça ortaya koyduğu ve 1,5 derece hedefine ulaşmada kritik bir katkı sunacağı belirtildi.

Sonuç olarak, Türkiye'nin COP31 ile sadece birer karar almak değil, bu kararları somut uygulamalara dönüştürmek ve iklim finansmanına erişimi kolaylaştırmak gibi kalıcı bir miras bırakmak istediği vurgulandı. Varank, Türkiye'nin küresel iklim mücadelesindeki stratejik konumunu tekrar hatırlatarak, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında her alanda bir köprü kurma kararlılığını ve bu doğrultuda atılacak güçlü adımları ifade etti.