Kocaeli'deki 170 sanayi tesisinin yüzde 32'si kritik risk eşiğini aştı!

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu'nun Kocaeli-Gebze sanayi koridorundaki 170 tesisi inceleyen bilimsel araştırması, deprem ve endüstriyel kazaların birleşmesiyle oluşabilecek tehlikeleri ortaya koydu.

Araştırmada tesislerin yüzde 68'inin fay hattına 10 kilometreden daha yakın olduğu, yüzde 32'sinin ise kullanılan risk değerlendirme yöntemine göre kritik risk eşiğini aştığı belirlendi.

Kocaeli'nin sanayi yoğunluğuyla öne çıkan Gebze ve Dilovası bölgelerine ilişkin bilimsel bir araştırma, deprem sırasında meydana gelebilecek endüstriyel kazaların olası sonuçlarına dikkat çekti. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Prof.

Dr. Mikdat Kadıoğlu tarafından hazırlanan "Compound NaTech Risk Assessment in Dense Industrial Clusters: Integrating Seismic Hazards and Climate Projections Using the COHRA-I Methodology" başlıklı makale, uluslararası hakemli Journal of Loss Prevention in the Process Industries dergisinin Ağustos 2026 sayısında yayımlandı.

Araştırmada Kocaeli-Gebze sanayi koridorundaki 170 yüksek tehlike sınıfındaki sanayi tesisi incelendi. Deprem, sel ve bu afetlerin tetikleyebileceği teknolojik kazalar birlikte değerlendirilerek sanayi bölgelerinin risk profili ortaya konuldu.

170 SANAYİ TESİSİNİN 82'Sİ BİRBİRİNE ÇOK YAKIN Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, sanayi tesisleri arasındaki mesafelerin azlığı oldu. Çalışmada aktarılan mekânsal analizlere göre incelenen 170 tesisin 82'si, yani yaklaşık yüzde 48'i, en az bir başka sanayi tesisine 300 metreden daha yakın konumda bulunuyor.

Bilimsel değerlendirmede, tesislerin birbirine yakınlığının yangın, patlama veya tehlikeli madde sızıntısı gibi olaylarda kazaların yayılma potansiyelini artırabileceğine dikkat çekildi. Özellikle büyük bir depremde birden fazla sanayi tesisinde aynı anda hasar meydana gelmesi, acil müdahale çalışmalarını güçleştirebilecek bir unsur olarak değerlendirildi.

DİLOVASI'NDA TESİSLER ARASINDAKİ ORTALAMA MESAFE 180 METRE Araştırmada sanayi tesislerinin birbirine yakınlığı bakımından üç önemli sanayi kümesi öne çıktı. Bu değerler bölgedeki bütün işletmeleri değil, araştırmada değerlendirilen tesisleri ifade ediyor.

Dilovası Organize Sanayi Bölgesi'nde incelenen 28 tesis için ortalama mesafe 180 metre olarak hesaplandı. Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nde 22 tesis için ortalama mesafe 210 metre, Kocaeli kıyısındaki sanayi kümesinde incelenen 18 tesis için ise 240 metre olarak belirtildi.

Bu durum, sanayi tesislerinin tek tek değil, çevrelerindeki işletmelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği yönündeki bilimsel yaklaşımı öne çıkardı.

DİLOVASI'NDA DOMİNO ETKİSİ GÖSTERGESİ 0,79 Çalışmada, sanayi kümelerinin olası zincirleme kazalara ilişkin domino etkisi göstergeleri de karşılaştırıldı. Dilovası OSB için 0,79, Gebze OSB için 0,65 ve Kocaeli kıyısındaki sanayi kümesi için 0,61 değerleri aktarıldı.

İncelenen üç küme arasında en yüksek gösterge Dilovası'nda görüldü. Domino etkisi, bir sanayi tesisinde başlayan yangın, patlama veya tehlikeli madde sızıntısının yakındaki başka tesislerde yeni kazaları tetikleyebilmesini ifade ediyor.

Örneğin bir deprem sonrasında ortaya çıkan yangının ısısı veya patlama basıncı, komşu tesislerdeki depolama tanklarını ve üretim ekipmanlarını etkileyebilir. Ancak araştırmadaki 0,79 değeri, Dilovası'nda yüzde 79 olasılıkla endüstriyel kaza yaşanacağı anlamına gelmiyor.

Bu değer, kullanılan yöntemde sanayi kümelerinin zincirleme etki potansiyelini karşılaştırmak amacıyla kullanılan bir göstergedir.

TESİSLERİN YÜZDE 68'İ FAY HATTINA 10 KİLOMETREDEN YAKIN Bilimsel makalede Kocaeli-Gebze sanayi koridorundaki deprem tehlikesine ilişkin önemli veriler de paylaşıldı. Araştırmaya göre incelenen tesislerin yüzde 68'i Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun izine 10 kilometreden daha yakın konumda bulunuyor.

Tesislerin yüzde 34'ü ise araştırmada belirlenen eşiklere göre hem deprem hem de sel tehlikesinin bulunduğu alanlarda yer alıyor. COHRA-I risk değerlendirme yönteminin uygulanması sonucunda tesislerin yüzde 32'sinin kritik risk eşiğini aştığı hesaplandı.

Bu bulgular, sanayi güvenliği açısından yalnızca depremin değil, eş zamanlı veya birbirini tetikleyen farklı doğal tehlikelerin de ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

2050'YE KADAR RİSKİN DAHA DA ARTMASI BEKLENİYOR Araştırmada yalnızca mevcut tehlikeler değil, iklim değişikliğinin sanayi tesisleri üzerindeki olası etkileri de incelendi. 2050 yılına yönelik iklim projeksiyonlarıyla yapılan değerlendirmelerde, kritik risk sınıfına giren tesislerin oranında ilave 7 ila 10 yüzde puanlık artış öngörüldü.

En hızlı risk artışının ise yüksek emisyon senaryosunda 2035-2040 döneminde ortaya çıkabileceği hesaplandı. Bu sonuçlar kesin olarak yaşanacak olayları değil, araştırmada kullanılan iklim senaryolarına bağlı olası risk değişimlerini gösteriyor.

1999 KOCAELİ DEPREMİ DE ARAŞTIRMADA İNCELENDİ Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu'nun araştırmasında geçmişte meydana gelen büyük afetlerden de yararlanıldı. Çalışmada geliştirilen risk değerlendirme yöntemi, 1999 Kocaeli depreminde TÜPRAŞ rafinerisinde meydana gelen yangınlar ile 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında İskenderun Limanı'nda yaşanan konteyner yangını üzerinden değerlendirildi.

Araştırmada, doğal afetlerin endüstriyel kazaları tetiklemesini ifade eden NaTech olaylarının sanayi yoğunluğu yüksek bölgelerde daha karmaşık sonuçlar doğurabileceği belirtildi.

SANAYİ TESİSLERİ İÇİN ORTAK AFET PLANI ÖNERİSİ Çalışmanın sonuç bölümünde sanayi tesislerinin afet güvenliğinin yalnızca işletme sınırları içerisinde ele alınmasının yeterli olmayabileceğine dikkat çekildi. Yüksek riskli sanayi kümelerinde tesisler arasındaki altyapı bağımlılıklarının incelenmesi, zincirleme kaza senaryolarının değerlendirilmesi ve ortak acil müdahale planlarının hazırlanması önerildi.

Araştırmada ayrıca sanayi bölgelerindeki risklerin tesis, sanayi kümesi ve bölgesel yönetim olmak üzere üç ayrı düzeyde ele alınması gerektiği belirtildi. Geliştirilen COHRA-I yönteminin belirli tesislerde kesin olarak kaza yaşanacağını öngörmek için değil, ayrıntılı güvenlik analizlerine öncelik verilmesi gereken alanları belirlemek için tasarlandığı vurgulandı.

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 3.222.169 gerçekleşti.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Profil, Boru, sac satışı yaptığımız firmamıza depo ve sevkiyat elemanı aranıyor. Çalışma saatlerimizHafta içi. 08:30-18:00Cumartesi 08:30-15:00Yol...

İzmit sanayi sitesinde yer alan firmamız için Şoför arıyoruz C sınıf ehliyete sahip 6 teker Isuzu kamyon kullanabilecek. Çalışma saatlerimizHafta içi...

AHŞAP PALET VE KERESTE FABRİKASINDA ÇALIŞACAK 20-45 YAŞ ARASI MARANGOZLAR PALET ÇAKIM USTALARI VE AHŞAP USTALARI ALINACAKTIR. KARTEPE+İZMİT+BAŞİSKELE...

Hızlıca eleman bulmak mı istiyorsunuz? Tam yerindesiniz. İlanınızın burada ve basılı gazetemizde çıkmasını ister misiniz? İlan metninizi ilanservis...