AGÜ'nün 91 Yıllık Dönüşümü: Fabrikadan Üniversiteye Tarihi Sergi

Kayseri’de bulunan Abdullah Gül Üniversitesi (AGÜ) Endüstri Mühendisliği öğrencisi Mustafa Karakaya, eğitim aldığı kampüsün tarihsel gelişimini konu alan özel bir sergiye imza attı. Kayseri tarihi üzerine çalışmalarıyla bilinen Faruk Yaman’ın destekleriyle hazırlanan sergi, şehrin sanayi mirasını akademik bir perspektifle buluşturdu.

Cumhuriyetin 103. yılına atfen 103 farklı eserin bir araya getirildiği açılış, kent protokolünün yoğun katılımıyla gerçekleştirildi. Serginin merkezinde, günümüzde üniversite olarak kullanılan alanın geçmişteki dokuma fabrikası kimliği yer alıyor.

Karakaya, sergilediği teknik haritalar, el çizimi orijinal belgeler ve görsel materyaller aracılığıyla, fabrikanın işçilere sunduğu geniş sosyal olanakları ziyaretçilere aktarıyor. Geçmişte binlerce çalışana ev sahipliği yapan bu tesisin, yalnızca bir üretim merkezi değil, aynı zamanda modernleşme odaklı bir yaşam alanı olduğu vurgulanıyor.

Fabrikanın tarihsel süreci, 20 Mayıs 1934 tarihinde İsmet İnönü tarafından atılan temellerle başlıyor. Yaklaşık 16,5 aylık bir inşaat döneminin ardından tesis, 16 Eylül 1935’te Celal Bayar’ın katılımıyla resmen faaliyete geçti.

O dönemde kendi elektriğini üretebilen, bünyesinde emniyet birimi ve lojmanlar barındıran fabrika, işçilerine sunduğu imkanlarla dikkat çekiyordu. Sosyal ve kültürel olanaklar açısından oldukça zengin bir yapıya sahip olan fabrika; paten, hokey, basketbol, voleybol ve futbol sahalarının yanı sıra tiyatro, bale ve opera gibi sanat etkinliklerine de ev sahipliği yapıyordu.

Karakaya, bu imkanların işçilerin modern çağın gerekliliklerine uygun şekilde yetişmesine olanak tanıdığını belirterek, fabrikanın sadece pamuk üretimiyle sınırlı kalmayıp bir eğitim ve kültür havzası işlevi gördüğünü ifade ediyor. Sergi, bu endüstriyel mirasın nasıl bir eğitim yuvasına dönüştüğünü kronolojik bir akışla sunuyor.

Karakaya, projesini 'çarkların sesinden amfilerin sesine geçiş' olarak tanımlarken, mekanın dokuma tezgahlarından modern dersliklere uzanan fiziksel ve işlevsel dönüşümünü detaylandırıyor. Ziyaretçiler, sergilenen belgeler üzerinden fabrikanın Kayseri’nin modernleşme tarihindeki kritik rolünü ve üniversiteye evrilme sürecindeki mimari değişimi yakından inceleme fırsatı buluyor.