Kayseri'de 2 ay boyunca sır gibi saklanan emek! Ortaya çıkan eser geçmişe götürdü

Kayseri'nin Develi ilçesinde emekli bir öğretmenin yıllardır unutamadığı çocukluk hatırası, aradan geçen onca yılın ardından yeniden hayat buldu. Bir dönem yüzlerce öğrencinin eğitim gördüğü, bölge halkının hafızasında önemli bir yere sahip olan tarihi yapı, bu kez bambaşka bir çalışmayla gündeme geldi.

Üstelik geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanan bu yapının hikyesinde II. Abdülhamid'in de önemli bir yeri bulunuyor.

Yıllar önce öğrenci olarak girdiği binayı unutamadı! Develi'de yaşayan emekli öğretmen Hacı İbrahim Büyükkılıç, ilkokul eğitimini aldığı Şıhlı Hamidiye Medresesi'ne duyduğu bağlılığı yıllar sonra yaptığı çalışmayla gösterdi.

Emekliliğinin ardından çocukluk yıllarına damga vuran tarihi binanın maketini yapmaya karar veren Büyükkılıç, ahşap malzemeler kullanarak çalışmalara başladı. Yaklaşık iki ay boyunca emek veren Büyükkılıç, tarihi medresenin iki ayrı maketini tamamladı.

Böylece bir zamanlar sıralarında oturduğu, ilk eğitimini aldığı yapıyı kendi elleriyle yeniden canlandırdı.

Bir zamanlar bölgenin eğitim merkeziydi! Şıhlı Hamidiye Medresesi, yalnızca tarihi mimarisiyle değil, bölgenin eğitim hayatındaki yeriyle de dikkat çekiyor. Özellikle 1960'lı ve 1970'li yıllarda ilkokul ve ortaokul olarak kullanılan yapı, Şıhlı ve çevresindeki çok sayıda öğrencinin eğitim gördüğü önemli merkezlerden biri oldu.

Emekli öğretmen Hacı İbrahim Büyükkılıç da medresenin hem kendi hayatında hem de yöre halkının eğitiminde büyük katkıları bulunduğunu belirtti.

Padişahın huzurunda başlayan hikye! Tarihi medresenin kuruluşuna ilişkin dikkat çeken bilgiler ise Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Süme'nin arşiv belgelerine dayanan araştırmasında yer alıyor.

Araştırmaya göre medresenin yapılmasına öncülük eden isim, Şıhlı köyünden Kılıçlı Ali Rıza Efendi oldu. Kayseri'de medrese eğitimi alan ve daha sonra İstanbul'a giden Ali Rıza Efendi, çeşitli camilerde verdiği vaazlarla tanındı.

Aktarılan rivayete göre Yıldız Camii'nde verdiği vaazı dinleyen Sultan II. Abdülhamid, Ali Rıza Efendi'ye bir isteği olup olmadığını sordu. Ali Rıza Efendi ise köyüne bir medrese yaptırmak istediğini dile getirdi. Bu talebin ardından padişahın desteğiyle Şıhlı'da medrese ve üç çeşme inşa edildi. Yapıya da II. Abdülhamid'in adına atfen Hamidiye Medresesi adı verildi.

Yapımında dikkat çeken ayrıntı! Medresenin inşasına ilişkin arşiv belgeleri, dönemin toplumsal yapısına dair önemli ayrıntılar da ortaya koyuyor. Araştırmada yer alan kayıtlara göre medresenin yapımında görev alan ustaların ve işçilerin büyük bölümünü gayrimüslimler oluşturuyordu.

Çevre yerleşimlerden gelen taş ustaları, yapı ustaları ve diğer çalışanlar, tarihi eserin inşasında görev aldı. Medresenin yapımına ilişkin mali işlemlerin 1893 yılında yürütüldüğü, talep edilen ödeneğin kullanılmasına ise 9 Haziran 1893 tarihinde izin verildiği belirtiliyor.

1907 yılında 138 öğrenci eğitim görüyordu! Hamidiye Medresesi'nin geçmişine ilişkin en dikkat çekici bilgilerden biri de öğrenci sayısı oldu. Araştırmaya göre 1907 yılında medresede eğitim gören 138 öğrencinin 55'i Şıhlı köyünden, 83'ü ise Develi, Aziziye (Pınarbaşı), Haçin (Saimbeyli) ve çevredeki diğer yerleşimlerden geliyordu.

Öğrencilerin medresede yatılı kaldığı, erzakları tükendiğinde ise ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ailelerinin yanına gidebildikleri kayıtlarda yer alıyor. Medresenin ilk müderrisi olan Kılıçlı Ali Rıza Efendi, aynı zamanda kurumun eğitim ve idari işlerini de yürüttü.

Halk arasında ilmi nedeniyle'Büyük Hoca' olarak tanınan Ali Rıza Efendi, bölgedeki eğitim faaliyetlerinde önemli rol üstlendi.

Aradan yıllar geçti, çocukluk hatırası yeniden hayat buldu! Osmanlı döneminde eğitim amacıyla inşa edilen, Cumhuriyet döneminde de öğrencilerin yetişmesine katkı sağlayan Şıhlı Hamidiye Medresesi, bugün emekli öğretmen Hacı İbrahim Büyükkılıç'ın çalışmasıyla yeniden gündeme geldi.

Yıllar önce öğrencisi olduğu binanın iki ahşap maketini hazırlayan Büyükkılıç, hem çocukluk hatıralarını yaşattı hem de Develi'nin eğitim geçmişine uzanan tarihi mirasa dikkat çekti.