20 bin TIR şoförünün kalış süresi risk altında

BARIŞ SEDEF

Avrupa Birliği'nin Schengen kurallarını tır sürücüleri ile turistleri aynı kategoride değerlendirerek uygulaması, Türk lojistik sektöründe büyük bir krize ve sınır kapılarında beklemeler nedeniyle eylemlere yol açarken, Bulgaristan Kapıkule’deki yoğunluğu azaltmak adına Türk TIR şoförlerine 15 gün süreyle denetim uygulamayacağını duyurmuştu. Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Yönetim Kurulu Başkanı Şerafettin Aras, EKONOMİ’ye yaptığı değerlendirmede Bulgaristan'ın denetim yapmamasının yeterli olmadığına dikkat çekerek, “Bulgaristan'dan geçiyorsun, Hırvatistan, Almanya, İtalya denetliyor.

O bakımdan bizim buradaki beklentimiz; Avrupa Birliği’nin bu sisteme bir tarih koyması, geriye dönük kontrolleri yapmamasını bize sağlaması. Yani ‘1 Ekim'den itibaren geriye dönük hiçbir zaman aşımını dikkate almayacağım, 1 Ekim'den itibaren 90 günlük süreyi baz alacağım’ diye böyle bir uygulama yapması lazım” dedi.

Aras, İtalya'nın, Almanya'nın, Hırvatistan'ın Türkiye’ye ve ardındaki ülkelere sattığı yükü de Türk tırlarının taşıdığına vurgu yaparak, mevcut uygulamanın Avrupalı üreticilere de zarar verdiğini söyledi.

Vize sistemi acilen değişmeli

Türkiye'den Avrupa'ya taşımacılık yapan yaklaşık 35 bin dolayında tır sürücüsünün bulunduğuna vurgu yapan ARCLOG Yönetim Kurulu Başkanı Fahrettin Arabacı, mevcut uygulamanın devam etmesi halinde 15 gün içerisinde 20 bin tır şoförünün kalış süresinin dolacağını ifade ederek, “Vize sistemi son 180 günü geriye dönük hesapladığı için yeni bir vize alınsa bile vize hemen kullanılamıyor. Örneğin son 6 ayda 120 gün kalışı bulunan bir şoförün vize başlangıcı 1 ay sonraya erteleniyor.

Bu kapsamda 35 bin şoförün 20 bininin süresi 15 gün sonra dolacak. Yabancı nakliyecilerin devreye girmesi durumunda ise ülkemizdeki sanayicilerin lojistik maliyetleri yüzde 50'ye yakın artacak ve bu maliyet ihracatçıya yansıyacak” dedi.

İtalya ve Fransa'da sıkıntı büyük

İtalya ve Fransa gibi AB ülkeleri içerisinde kabotaj ve dağıtım yapan şoförlerin çoğunun kalış süresinin dolduğuna işaret eden Arabacı, “Bu sürücülerimiz Avusturya, Polonya ve Almanya'daki kontrollerde tespit edilip sınır dışı ediliyor ve bu durumla karşılaşan sürücülerimiz uzun süre vize alamıyorlar” şeklinde konuştu.

Polonya veya Almanya menşeli yabancı bir şoförün aylık maliyetinin 4 bin 500 ila 5 bin Euro seviyesinde olduğuna değinen Arabacı, “Yabancı nakliyeci kullanımı ihracat yapan sanayicilerimizin navlun maliyetlerini yüzde 50 artıracak. Bu yükü de ihracatçılarımız üstlenecek” dedi.

Bulgaristan makamlarının sağladığı 15 günlük geçici iznin araçların geçişine imkân tanısa da temel krizi çözmediğini kaydeden Arabacı, “Yıllardır uluslararası taşımacılık yapan şoförlerin turist statüsünde değerlendirilmesi yanlıştır. Yapılan uygulama standart bir AB mevzuatı konusunun ötesinde, doğrudan ticaretin önündeki tarife dışı bir engel” dedi.

Fiilen gizli bir ambargo

Yük Mühendisliği Birliği (YMB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Altunkum, mevcut uygulamaların Türk taşımacılık şirketleri açısından fiilen bir “gizli ambargo” etkisi oluşturduğuna işaret ederek, “Çünkü Avrupa Birliği'nin Türkiye'den satın aldığı sanayi mallarının serbest dolaşımı kabul edilirken, bu malların taşınmasını sağlayan Türk şirketlerinin profesyonel sürücülerine uygulanan kalış süresi sınırlamaları, uluslararası taşıma hizmetlerinin sürekliliğini engelliyor. Resmen ilan edilmiş bir ambargo bulunmamasına rağmen, ortaya çıkan durum Türk taşımacılık şirketlerinin rekabet imkânlarını sınırlarken, Avrupa'daki alıcıları ve sanayi kuruluşlarını da olumsuz etkiliyor.

Bu nedenle kalıcı çözümün, AB–Türkiye Gümrük Birliği'nin modernizasyonu kapsamında, uluslararası kara yolu taşımacılığı başta olmak üzere hizmet ticaretinin de karşılıklı ve adil koşullarda serbestleştirilmesi yönünde geliştirilmesi gerektiğine inanıyoruz” diye konuştu.

Yük mühendisliği tarafında aksama

Yük mühendisliği gerektiren ağır, uzun, geniş ve yüksek yüklerin taşınmasında ise gecikmelerin etkisinin daha kapsamlı olduğuna işaret eden Altunkum, “Enerji, sanayi ve altyapı yatırımlarında kullanılan büyük ölçekli ekipmanların taşınması, özel mühendislik planlaması, güzergâh izinleri ve birbirine bağlı operasyon takvimleri gerektirdiğinden, sınırdaki gecikmeler yatırım projelerinin tamamlanma sürelerini ve maliyetlerini de olumsuz etkileyebilmektedir” ifadelerini kullandı.

Avrupa sanayisi de süreçten etkilenebilir

Sınırlarda yaşanan beklemenin birçok tır şoförünü ve firmaları mağdur ettiğini ifade eden Uluslararası TIR ve Ağır Vasıta Şoförleri Derneği Başkanı Sedat Kaplan, "Trieste Limanı'na günde 3 Ro-Ro gemisi iniyor. Bu gemilerde de ortalama 900-1000 tır var.

Her bir tır sonrasında yapmış olduğu hizmet alımlarıyla ülke ekonomisine önemli katkılar sağlıyor. Bizler sadece Türk malını taşımıyoruz. İtalya'dan, Fransa'dan gelen yükleri Türkiye ve bölge ülkelerine götürüyoruz. Avrupa Birliği'nin şoförlerimize yönelik olumsuz tutumu devam ederse ilerleyen dönemlerde kendi sanayilerinde taşımalar da bu süreçten etkilenecek.

Balkanlardaki ülkelerin tır filosunu göz önüne aldığımızda bizler kadar büyük değil. Almanya ve diğer ülkelere baktığınız zaman da navlun maliyetleri yükseliyor. Burada en iyi alternatif olarak yine Türkiye'deki tır şoförleri öne çıkıyor" şeklinde konuştu.

IRU: EES teknik güçlükler ortaya çıkardı

Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği (IRU) yaşanan süreçle ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada Schengen vizelerinin verilme biçimi ve kalış süresi sınırlamalarının taşımacılık işletmeleri ile profesyonel sürücüler üzerinde ciddi etkiler oluşturduğuna dikkat çekildi.

Birlik, AB'nin yeni Giriş/Çıkış Sistemi'nin (EES) uluslararası taşımacılık yapan profesyonel sürücüler açısından teknik güçlükler ortaya çıkardığını, söz konusu sorunların yalnızca Türkiye ile AB arasındaki taşımacılığı değil, Batı Balkanlar'daki profesyonel sürücüleri de ilgilendirdiğini vurguladı.