COP31'de ikinci küresel iklim değerlendirmesi için yol haritası
- Antalya'daki COP31 toplantısında, Paris Anlaşması hedeflerine yönelik küresel ilerlemeyi değerlendirecek GST2 süreci ele alındı
- Chris Bowen, temiz enerji yatırımlarının fosil yakıt yatırımlarını geride bıraktığını ancak iklim adımlarının hızlanması gerektiğini söyledi
Antalya'da Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Paris Anlaşması'nın iklim hedeflerine yönelik ortak ilerlemenin ikinci kez değerlendirilmesi gündeme geldi.
İkinci Küresel Durum Değerlendirmesi (GST2) için yol haritasının ele alındığı üst düzey bakanlar toplantısında, sürecin nasıl ilerletileceği konuşuldu. COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, İlk Küresel Durum Değerlendirmesi'nin (GST1) taahhütleri somut adımlara dönüştürdüğünü belirtti.
Bowen, “Verdiğimiz taahhütler yalnızca kağıt üzerinde kalan sözler değildi. Bu taahhütler, son 5 yılda somut adımlar atılmasını sağladı.” dedi. TEMİZ ENERJİ YATIRIMLARIBowen, GST1'in sürmekte olan temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması yönünde güçlü bir mesaj verdiğini ifade etti.
“Bunun sonucunda dünya bu yönde harekete geçti. Geçen yıl temiz enerji yatırımlarına 2,2 trilyon dolar aktarıldı. Bu miktar, fosil yakıtlara yapılan yatırımların neredeyse iki katına ulaştı.” diye konuştu. Küresel güneş enerjisinden elektrik üretiminin 2025'te rekor düzeyde artarak 600 teravatsaat yükseldiğini kaydeden Bowen, bu miktarın Avrupa Birliği'nin 75 günlük elektrik ihtiyacını karşılamaya yeteceğini söyledi.
Bowen'ın aktardığına göre yeni rüzgar enerjisi kapasitesi aynı dönemde yaklaşık yüzde 40 artarak geçen yıl 165 gigavatla rekor seviyeye çıktı. Dünya genelinde 20 milyondan fazla elektrikli otomobil satıldı; satılan her 4 yeni araçtan yaklaşık biri elektrikli oldu.
GST2'nin bu dönüşüme yanıt vermesi gerektiğini belirten Bowen, “Küresel ölçekte atılan adımlar, iklim değişikliğinin seyrini değiştirmeye başladı ancak bu değişim yeterince hızlı gerçekleşmiyor. Bilimsel veriler, küresel sıcaklık artışının önümüzdeki birkaç yıl içinde 1,5 derece eşiğini aşacağı konusunda uyarıyor.
Artık önümüzdeki görev, bu eşik üzerindeki sıcaklık artışını mümkün olduğunca sınırlamak. Çünkü derecenin her küçük kesri bile önem taşıyor.” dedi. İŞBİRLİĞİ VE UYGULAMA ÇAĞRISIİklim taahhütlerinin uygulanması, planların projelere ve hedeflerin somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini aktaran Bowen, çözümlerin birçoğunun mevcut olduğunu ve iklim değişikliğiyle mücadelenin ekonomik gerekçelerinin giderek güçlendiğini söyledi.
Harekete geçmekte gecikmenin maliyetinin daha belirgin hale geldiğine dikkat çekti. Bowen, GST2'nin önündeki zorluklara yanıt verecek bir çerçeve sunması gerektiğini belirterek, değerlendirmenin tüm bölgelerin ihtiyaçlarını kapsayan, sağlam bir çalışma olması çağrısında bulundu.
Her ülkenin sonuçları inceleyebilmesi ve önceliklerinin değerlendirmeye yansıdığını görebilmesi gerektiğini kaydetti. COP Başkanlıklarının taraflara çağrısını aktarırken GST2'nin uluslararası işbirliğini güçlendirmek, uygulamaları hızlandırmak ve Paris Anlaşması hedeflerini ulaşılabilir kılacak bilim temelli adımları hayata geçirmek için fırsat olarak görülmesini istedi.
Gelecek yıl düzenlenecek COP32'ye ev sahipliği yapacak Etiyopya'nın Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos da GST sürecinin ilerletilmesinin Addis Ababa'daki COP Başkanlığı döneminin önemli görevlerinden biri olacağını söyledi. Timothewos, “Etiyopya'nın yaklaşan COP Başkanlığı açısından GST sürecini ilerletmek, Addis Ababa'da üstleneceğimiz en önemli görevlerden biri olacak.” dedi.
Timothewos, GST2'nin farklı sorumluluklara, kapasitelere ve başlangıç koşullarına sahip ülkelerin iklim hedeflerini yükseltmeleri ve kalkınma hedeflerine ulaşmaları için uluslararası işbirliğini daha adil koşullarda güçlendirme fırsatı sunduğunu belirtti. Bilimsel verilerin sürecin başarısında belirleyici olacağını vurgulayan Timothewos, bu verilerin iklim değişikliğine karşı kırılganlığın hangi alanlarda azaldığını ve hangi alanlarda eksikliklerin sürdüğünü göstermesi bakımından önem taşıdığını dile getirdi.
GST2'NİN TAKVİMİTimothewos, tüm taraflar ve ilgili kurumlara bilimsel verileri teknik diyalogda kapsamlı biçimde ele alınabilecek şekilde zamanında sunmaları çağrısı yaptı. Addis Ababa'da yardımcı organların başkanları ve taraflarla, teknik değerlendirmelerden COP33'e sunulacak karar metninin hazırlanmasına kadar ilerleme sağlamak için çalışacaklarını belirtti.
Çalışmaların ortak ilerlemede yetersiz kalınan alanları, uygulama engellerini ve bunlara dikkat çekip destek sunmak için seçenekleri açıkça ortaya koyması gerektiğini söyledi; bunun COP32'de başarılı bir GST2 için temel oluşturacağını kaydetti. GST2 sonuçlarının ülkelerin bir sonraki ulusal katkı beyanlarına (NDC) yön vermesi gerektiğini ifade eden Timothewos, hükümetlere, çok taraflı kalkınma bankalarına ve iklim fonlarına hedeflerin uygulanması için gereken işbirliği konusunda açık mesaj verilmesini istedi.
Uygun koşullu finansmana erişimin genişletilmesi, teknoloji işbirliğinin güçlendirilmesi ve ulusal kapasitelerin geliştirilmesinin gerekliliğini belirtti. GST'nin Paris Anlaşması'na duyulan güveni ancak bu şekilde yeniden güçlendirebileceğini söyledi.
Paris Anlaşması'nın 14. maddesi kapsamında beş yılda bir yapılan GST, ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltma, iklim değişikliğine uyum ve iklim finansmanı alanlarındaki ortak ilerlemesini ortaya koymayı amaçlıyor. Süreç, ilk olarak 2021'de İskoçya'nın Glasgow kentinde düzenlenen COP26'da başlatıldı ve 2023'te Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentinde gerçekleştirilen COP28'de tamamlandı.
İlk değerlendirmede küresel iklim hedefleri için mevcut çabaların yetersiz kaldığı ortaya kondu. Ülkeler, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması, yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030'a kadar üç katına çıkarılması ve enerji verimliliğindeki yıllık iyileşme hızının iki katına yükseltilmesi çağrısı yaptı.
COP31'de başlatılan GST2'de 2027'de teknik değerlendirme aşamasına geçilmesi, sürecin 2028'de COP33'te tamamlanması planlanıyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Siyaset
Yayın: 18 Kasım 2026 19:05 · Kaynak: aydinlik.com.tr