Hasan Karal: Tarımsal Alım Fiyatları Gıda Güvenliğini Tehdit Ediyor

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, tarım sektöründe yaşanan maliyet krizini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşıdı. Mazot, gübre, ilaç, tohum, elektrik, sulama, işçilik, nakliye ve finansman gibi temel üretim kalemlerindeki sürekli artışa dikkat çeken Karal, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması talebiyle 13 soruluk bir soru önergesi sundu.

Karal, TÜİK verilerini referans göstererek yıllık enflasyonun yüzde 29,77 seviyesinde gerçekleştiği bir dönemde, Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'nin yüzde 30,28 oranında yükseldiğini kaydetti. Bu veriler ışığında, kamu tarafından açıklanan alım fiyatlarının hangi ekonomik hesaplamalara dayandırıldığının açıklanması gerektiğini belirtti.

Önergede yer alan verilere göre, TMO'nun 2026 yılı alım fiyatlarında buğdaydaki artış yüzde 22, arpada ise yüzde 16 seviyesinde kaldı. Fındıkta Giresun kalite 200 TL'den 255 TL'ye, Levant kalite ise 195 TL'den 250 TL'ye çıkarılarak yüzde 28'lik bir artış gösterdi.

Öte yandan, 9 numara çekirdeksiz kuru üzümün fiyatı 120 TL'den 95 TL'ye gerilerken, Adıyaman tütününde 2025'te 230 TL olan kilogram fiyatı 2026'da 260 TL olarak belirlense de piyasada 190 TL seviyelerine kadar düşüş yaşandığı ifade edildi. Üreticinin gelirinin eridiğini belirten Karal, bu durumun tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ciddi şekilde riske attığını savundu.

Açıklanan düşük alım fiyatlarının çiftçinin emeğinin karşılığını almasını engellediğini vurgulayan Karal, bu sorunun sadece çiftçinin geçim derdi değil, Türkiye'nin genel gıda arz güvenliği meselesi olduğunu dile getirdi. Karal, çiftçinin düşük fiyata sattığı ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar katlandığı maliyet farkına da dikkat çekti.

Üreticinin kazanamadığı, tüketicinin ise ucuza ürün alamadığı bir sistemin sorgulanması gerektiğini belirten Karal, aradaki fiyat farkından kimin kazanç sağladığının açıklanması gerektiğini ifade etti. Söz konusu soru önergesi, tarımsal üretim kapasitesinin korunması ve çiftçinin toprağından kopmaması adına atılacak adımların belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Bakanlık tarafından verilecek yanıtların, tarım politikasındaki fiyatlandırma mekanizmalarının geleceği üzerinde belirleyici olması bekleniyor.